Interpretacje podatków lokalnych przechodzą z gmin do Dyrektora SKIS

Głównym celem projektu ustawy jest konsolidacja kompetencji do wydawania wszystkich interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości gminnych organów podatkowych i przekazanie jej do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (tak jak ma to miejsce w przypadku pozostałych interpretacji), aby zapobiec powstawaniu rozbieżności w interpretacji przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych.

Zgodnie z aktualnie obowiązującym stanem prawnym, interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego w zakresie podatków i opłat lokalnych wydaje, stosownie do swojej właściwości: wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa (art. 14j § 1 Ordynacji podatkowej). W praktyce obowiązek ten dotyczy wyłącznie wójtów, burmistrzów oraz prezydentów miast i dotyczy takich danin publicznych jak: podatek od nieruchomości, podatek od środków transportowych, podatek rolny, podatek leśny, opłata skarbowa, miejscowa, uzdrowiskowa, targowa, od posiadania psów, reklamowa. Proces wydawania interpretacji samorządowych jest więc istotnie rozproszony na wiele organów samorządowych (ok. 2,5 tys. gmin ). Zanonimizowane interpretacje wydawane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast podlegają publikacji na stronach poszczególnych urzędów obsługujących te organy. W celu ułatwienia identyfikowania przez Ministra Finansów i Gospodarki zjawiska niejednolitości celem ich zapobiegania, w pierwszym kroku wprowadzono zmiany mające na celu publikację wszystkich interpretacji podatkowych wydawanych przez gminne organy podatkowe, w jednej, wspólnej bazie Informacji Celno-Skarbowej Eureka. Dzięki temu, w łatwy sposób (za pośrednictwem jednej bazy) będzie można pozyskać informację o poglądzie danego organu odnośnie do sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy podatkowej. Kolejnym krokiem jest scentralizowanie kompetencji wydawania interpretacji indywidualnych w tym zakresie, z uwagi na fakt, że rozproszenie wydawania interpretacji indywidualnych na wiele organów samorządowych sprzyja niejednolitemu stosowaniu przepisów prawa podatkowego w takich samych stanach faktycznych i prawnych.

Brak centralizacji i rozproszony system wydania interpretacji przez gminne organy podatkowe utrudnia także funkcjonowanie przedsiębiorców, którzy posiadają przedmioty opodatkowania w różnych gminach lub planują inwestycję zlokalizowaną na obszarze kilku gmin (np. inwestycję przesyłową). Organy każdej z gmin wydają bowiem interpretacje tylko w zakresie swojej właściwości miejscowej, a przedsiębiorca zmuszony jest do inicjowania odrębnych postępowań w stosunku do poszczególnych interpretacji w różnych gminach. Interpretacja wydana przez danego wójta, burmistrza (prezydenta miasta) nie chroni podatnika w odniesieniu do części inwestycji zlokalizowanej w sąsiedniej gminie, a w przypadku występowania rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy gminami przedsiębiorca nie posiada realnej możliwości uzyskania jednolitej interpretacji.

Nadrzędną i zasadniczą przesłanką występowania o interpretacje podatkowe przez przedsiębiorstwa jest dążenie do prawidłowego rozliczenia podatku, a to jest korzystne dla finansów przedsiębiorstw i dla finansów publicznych. Sprawna i kompetentna obsługa instytucji podatkowych dedykowanych także biznesowi zabezpiecza zatem budżet państwa, budżet samorządów oraz interesy przedsiębiorców i obywateli. Centralizacja interpretacji samorządowych ułatwi podatnikom otrzymanie interpretacji podatkowych w jednym miejscu, zwłaszcza przedsiębiorcom posiadającym nieruchomości w kilku gminach, którzy obecnie składają wnioski o interpretację do każdej gminy z osobna. Po skonsolidowaniu procesu wydawania interpretacji indywidualnych, wystarczał będzie bowiem tylko jeden wniosek o wydanie interpretacji, skierowany do jednego organu interpretacyjnego.

Konsolidacja sprzyjać będzie także wysokiej jakości wydawanych rozstrzygnięć, co przyczyni się w sposób istotny do wzmocnienia pewności wykładni prawa podatkowego, obniży ryzyko udzielania interpretacji rozbieżnych oraz umożliwi szybki nadzór nad jednolitością przepisów podatkowych w przypadku ewentualnego wystąpienia rozbieżności.

Projekt przewiduje przeniesienie do Dyrektora KIS kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości gminnych organów podatkowych. Do głównych kompetencji tego organu należy m.in. wydawanie indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz zapewnianie jednolitej informacji podatkowej. Organ ten wydaje ok. 25 tys. interpretacji indywidualnych rocznie w zakresie zarówno podatków (w tym bezpośrednich i majątkowych) oraz opłat (m.in. opłaty od środków spożywczych oraz opłaty od napojów alkoholowych o objętości do 300 ml). Organ ten dysponuje wyszkolonym i doświadczonym zapleczem kadrowym w zakresie obsługi wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej, a także dostosowany jest pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym do obsługi tego typu postępowań.

Obowiązek nałożony na Dyrektora KIS nie będzie w sposób znaczny obciążać urzędu go obsługującego (Krajowej Informacji Skarbowej). Rocznie wydawanych jest bowiem ok. 200 interpretacji samorządowych przez wszystkie gminne organy podatkowe , co stanowi marginalną liczbę w stosunku do skali i zakresu działania Krajowej Informacji Skarbowej.

Proponowane rozwiązania w zakresie centralizacji procesu wydawania interpretacji samorządowych przewidują – co do zasady – zachowanie dotychczasowych procedur interpretacyjnych, ze zmianą jedynie organu właściwego do prowadzenia postępowania interpretacyjnego. Dodatkowo w ramach tej procedury proponuje się uwzględnienie prawa dla właściwego gminnego organu podatkowego do opiniowania projektu interpretacji indywidualnej w zakresie wykładni przepisów podatków i opłat lokalnych. Jednocześnie przewiduje się, że w przypadku gdy gminny organ podatkowy nie przedstawi opinii do projektu interpretacji w terminie określonym w ustawie, tj. w terminie 14 dni, zostanie to uznane jako akceptacja projektu interpretacji (tzw. milcząca zgoda). Powyższe istotne jest zwłaszcza w kontekście zapewnienia ochrony interesów jednostki samorządu terytorialnego oraz spójności systemu podatkowego. Finalnie bowiem, oprócz tego, że interpretacja ma wpływ na prawa i obowiązki podatnika, może wpływać także na wysokość dochodów podatkowych gmin (pozytywnie lub negatywnie). Ponadto, w celu zapewnienia właściwemu gminnemu organowi podatkowemu wpływu na kształt wykładni przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych, proponuje się przyznanie temu organowi uprawnienia do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na interpretację indywidualną dotyczącą podatków i opłat pozostających we właściwości tego organu – w ściśle określonych ustawą przypadkach. Projektowane rozwiązanie nie ograniczy ustawowych uprawnień gminnych organów podatkowych w zakresie wymiaru (np. określania stawek podatku, zwolnień z podatku), poboru czy kontroli w odniesieniu do podatków i opłat lokalnych. Dodatkowo, aby zabezpieczyć budżet gminy w związku ze skutkami, jakie wynikają dla podatnika z uzyskania interpretacji indywidualnej, przewidziano rozwiązanie zapewniające zawieszenie ochrony z interpretacji dla podatnika, w przypadku złożenia skargi na interpretację przez gminne organ podatkowy, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ochrona prawna przewidziana w art. 14k-14m Ordynacji podatkowej zacznie działać dopiero w sytuacji prawomocnego nieuwzględnienia lub odrzucenia przez sąd administracyjny skargi gminnego organu podatkowego.

Gminne organy podatkowe, poprzez przeniesienie obowiązku wydawania interpretacji indywidualnych na Dyrektora KIS, uzyskają – pośrednio – wsparcie merytoryczne w poborze podatków, bez równoczesnego ograniczenia ich władztwa podatkowego. Dodatkowo zmiana ta wpłynie korzystnie na te gminne organy podatkowe dzięki stworzeniu możliwości wykorzystania dotychczas poświęconego czasu pracy przeznaczonego na przygotowanie projektu interpretacji do wykonywania innych zadań.

Kluczowe propozycje zmian obejmują więc: • przeniesienie kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości organów samorządowych z gminnych organów podatkowych do Dyrektora KIS; • obowiązek wystąpienia przez Dyrektora KIS do właściwego samorządowego organu podatkowego o opinię w zakresie wykładni przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych; w celu uzyskania opinii. Dyrektor KIS będzie przekazywał do tego organu zagadnienia wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz projekt interpretacji; • wprowadzenie – w ściśle określonych ustawą przypadkach – uprawnienia dla gminnego organu podatkowego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na interpretację indywidualną dotyczącą podatku pozostającego we właściwości tego organu; • zawieszenie ochrony prawnej wynikającej z interpretacji indywidualnej, w przypadku złożenia skargi przez gminny organ podatkowy, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.

Przewiduje się, że ustawa wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2027 r. Tak ukształtowane vacatio legis jest niezbędne dla przygotowania się Krajowej Informacji Skarbowej do realizacji nowych obowiązków nałożonych przedmiotową ustawą.