Wyższa grzywna w mandatach za naruszenia dotyczące przyrządów pomiarowych paliw

Potrzebę podjęcia prac legislacyjnych stanowi konieczność zmiany przepisów odnoszących się do wysokości sankcji grzywny w przypadku popełnienia wykroczeń przewidzianych w art. 26 ust. 1 ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2063) (dalej jako „Prawo o miarach”) jakimi są: - wyrażanie wartości wielkości fizycznych w jednostkach miar innych niż legalne, - wprowadzanie do obrotu lub użytkowania, stosowanie bądź przechowywanie w stanie gotowości do użycia przyrządów pomiarowych, podlegających prawnej kontroli metrologicznej, bez wymaganych dowodów tej kontroli lub niespełniających wymagań, - użytkowanie przyrządów pomiarowych w dziedzinach, o których mowa w art. 8 ust. 1 Prawa o miarach, niezgodnie z warunkami właściwego ich stosowania, - dokonywanie legalizacji pierwotnej lub legalizacji ponownej przyrządów pomiarowych bez wymaganego upoważnienia, - świadome utrudnianie organom administracji miar wykonywanie ich zadań w zakresie sprawowania nadzoru. W obowiązującym stanie prawnym, w przypadku stwierdzenia przez upoważnionych pracowników Okręgowych Urzędów Miar wystąpienia czynów zabronionych opisanych w art. 26 ust. 1 Prawa o miarach, organy administracji miar w postępowaniu mandatowym mogą nałożyć zgodnie z art. 96 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn. zm.), dalej jako: „k.p.w.”, grzywnę w wysokości do 500 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 1000 zł niezależnie od skali stwierdzonych nieprawidłowości. Możliwa do nałożenia w postępowaniu mandatowym kara grzywny w maksymalnej wysokości 500 zł w przypadku wystąpienia czynów wypełniających znamiona z art. 26 ust. 1 Prawa o miarach, jest zbyt niska i nie ma charakteru działania prewencyjnego lub odczuwalnej sankcji. W Informacji o wynikach kontroli Nr P/23/088: „Funkcjonowanie administracji miar”, Najwyższa Izba Kontroli, zwana dalej „NIK”, wskazała, że kontrola użytkowników odmierzaczy paliw przeprowadzona przez Okręgowe Urzędy Miar na zlecenie NIK, wykazała m.in. nieprawidłowe odmierzanie przez przyrządy pomiarowe wydawanego paliwa. NIK sformułowała wniosek de lege ferenda w zakresie rozważenia podjęcia działań w celu zwiększenia dopuszczalnych prawem kwot grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych przez upoważnionych pracowników administracji miar, adekwatnie do społecznej szkodliwości naruszeń prawa dotyczących przyrządów pomiarowych służących do odmierzania paliw ciekłych.

Rozwiązaniem problemu zaprezentowanego w punkcie 1 Wniosku będzie podjęcie działań w celu zwiększenia dopuszczalnych prawem kwot grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych przez upoważnionych pracowników administracji miar, adekwatnie do społecznej szkodliwości naruszeń prawa dotyczących przyrządów pomiarowych służących do odmierzania paliw ciekłych. Środkiem do realizacji zakładanego celu jest interwencja legislacyjna obejmująca zmianę ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Projekt przewiduje dodanie w art. 96 k.p.w. po § 1ag nowego § 1ah określającego, że w postępowaniu mandatowym, w sprawach o czyny określone w art. 26 ust. 1 Prawa o miarach można nałożyć grzywnę w wysokości do 3 000 zł. Pozwoli to na prawidłowe miarkowanie grzywny przy uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości ujawnionego czynu. Ustalając maksymalny pułap grzywny na poziomie 3 000 zł, uwzględniono potrzebę zachowania proporcjonalności. Przyjęto wysokość sankcji, która zwiększa jej skuteczność prewencyjną, ale jednocześnie nie powinna prowadzić do nadmiernego wzrostu liczby odmów przyjęcia mandatu, co mogłoby skutkować zwiększeniem liczby spraw kierowanych do sądów powszechnych. Przyjęty poziom jest zatem kompromisem pomiędzy potrzebą skutecznego przeciwdziałania naruszeniom a koniecznością utrzymania efektywności postępowania mandatowego.