Prawo do naprawy towaru zamiast wymiany

Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw ma na celu transpozycję dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/2394 oraz dyrektyw (UE) 2019/771 i (UE) 2020/1828 (tzw. dyrektywa w sprawie prawa do naprawy (ang. right to repair), dalej jako: „dyrektywa R2R”). Termin transpozycji dyrektywy R2R, zgodnie z jej art. 22 ust. 1, upływa dnia 31 lipca 2026 r. Dyrektywa R2R przewiduje rozwiązania, których celem jest wspieranie konsumentów w wybieraniu naprawy towarów, zamiast przedwczesnego pozbywania się ich. W rezultacie ich wdrożenie ma przyczyniać się do obniżania kosztów życia konsumentów, poprzez unikanie wydatków związanych z zakupami nowych towarów, na jaki to skutek wskazywała Komisja Europejska w przygotowanej wraz z projektem dyrektywy ocenie skutków regulacji [1] . Dyrektywa R2R ma na celu również usuwać bariery, które w praktyce zniechęcają do naprawy, takie jak brak informacji o naprawie, słaba dostępność usług, czy utrudnienia techniczne oraz kontraktowe. Ich usuwanie również ma wspierać konsumentów w wybieraniu naprawy, zamiast zakupu nowego towaru. Wdrożenie przewidzianych w dyrektywie R2R rozwiązań ma jednocześnie przyczynić się do lepszej ochrony środowiska poprzez wydłużenie cyklu życia towarów, obejmującego naprawę i odnawianie, a w rezultacie umożliwić ponowne użycie towarów. Zgodnie z przewidywaniami Komisji Europejskiej, rozwiązania te ograniczą ilość odpadów w postaci nienadającego się już do użytku sprzętu, którego konsument nie decyduje się naprawiać. Dyrektywa R2R wprowadza pełną harmonizację zasad promujących naprawę towarów, co oznacza to, że państwa członkowskie nie mogą wprowadzać ani utrzymywać w tym obszarze rozwiązań odbiegających od określonych w ww. dyrektywie. Projekt nie przewiduje rozwiązań wykraczających poza określone we wdrażanej dyrektywie. Dyrektywa R2R, opierając się na opisanych powyżej założeniach, harmonizuje następujące zagadnienia, które państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzić do krajowych porządków prawnych: 1) Nowe obowiązki sprzedawcy towarów Dyrektywa R2R: • podnosi rangę istniejącej obecnie możliwości naprawy towarów wskazując, że zadeklarowana przez sprzedawcę możliwość naprawy jest odrębną cechą, której niespełnienie może stanowić podstawę do reklamacji, jako element niezgodności towaru z umową (art. 16 pkt 1 dyrektywy R2R); • wprowadza zachętę dla konsumentów do dokonywania naprawy, w postaci jednokrotnego wydłużenia o 12 miesięcy okresu odpowiedzialności sprzedawcy za towar (art. 16 pkt 2 dyrektywy R2R); • nakłada na sprzedawców obowiązek informowania konsumentów o przysługującym im prawie do wyboru między naprawą a wymianą, a także o wynikającym z wyboru naprawy przedłużeniu o dodatkowe 12 miesięcy okresu odpowiedzialności sprzedawcy za towar (art. 16 pkt 3 dyrektywy R2R); • umożliwia sprzedawcy – za zgodą konsumenta – uwzględnienie reklamacji konsumenta poprzez dostarczenie towaru odnowionego (art. 16 pkt 4 in fine dyrektywy R2R). W konsekwencji niezbędne jest uzupełnienie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w zakresie opisanych powyżej rozwiązań. 2) Nowe obowiązki producenta towarów Nowe obowiązki dotyczą producentów pralek, zmywarek, odkurzaczy, suszarek, telefonów komórkowych, urządzeń chłodniczych, wyświetlaczy elektronicznych, sprzętu do spawania, serwerów, skuterów/rowerów elektrycznych (i podobnych towarów). Dyrektywa R2R: • wprowadza obowiązek naprawy ww. towarów, o ile taka naprawa jest możliwa (art. 5 ust. 1 dyrektywy R2R); • określa zasady dokonywania napraw: – nieodpłatnie lub za rozsądną cenę (art. 5 ust. 2 lit. a dyrektywy R2R) uwzględniającą na przykład koszty pracy, części zamiennych i prowadzenia zakładu naprawczego, a także zwyczajową marżę (motyw 16 preambuły), – w rozsądnym terminie od momentu, w którym ww. towar trafił do producenta lub wybranego przez producenta zakładu naprawczego (art. 5 ust. 2 lit. b dyrektywy R2R); • przewiduje, że podczas naprawy można nieodpłatnie lub za rozsądną opłatą użyczyć konsumentowi towaru zamiennego (art. 5 ust. 2 lit. c dyrektywy R2R); • umożliwia zaoferowanie konsumentowi towaru odnowionego w przypadku gdy naprawa jest niemożliwa (art. 5 ust. 2 lit. d dyrektywy R2R). Tytułem wyjaśnienia, czym jest „możliwość naprawy”, o której mowa w dyrektywie R2R, przywołać należy dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającą ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz. Urz. UE L 285 z 31.10.2009, str. 10-35, z późn. zm.). Na podstawie tej dyrektywy Komisja w aktach wykonawczych określiła wymogi dotyczące ekoprojektu dla produktów związanych z energią, które mają znaczący udział w sprzedaży i obrocie handlowym w Unii, wywierają znaczący wpływ na środowisko i wykazują znaczący potencjał w zakresie poprawy tego wpływu poprzez odpowiednie zaprojektowanie, bez powodowania nadmiernych kosztów. Przedmiotowe wymogi określają minimalny czas dostępności części zamiennych, wprowadzają modułowość, możliwość uaktualnienia oraz sposób projektowania i wytwarzania produktu uwzględniający możliwość naprawy. Obowiązek napraw towarów, dla których określono wymogi dotyczące ekoprojektu (wymienionych powyżej – są to towary, w stosunku do których akty prawne Komisji określiły wymogi dotyczące możliwości naprawy, listuje je załącznik II dyrektywy R2R) – dalej jako: „towary R2R” – spoczywa na ich producencie, a w przypadku gdy producent nie ma siedziby w żadnym z państw członkowskich na upoważnionym przedstawicielu. Gdyby tego również nie było, wówczas obowiązek spoczywa na importerze, a w przypadku braku importera – na dystrybutorze. Aby spełnić obowiązek naprawy ww. podmioty mogą zlecić jej wykonanie podwykonawcy. Zgodnie z dyrektywą R2R producent dodatkowo będzie obowiązany: • projektować i produkować towary R2R w taki sposób, aby nie utrudniać ich naprawy oraz nie uniemożliwiać wykorzystania oryginalnych lub używanych części zamiennych (art. 5 ust. 6 dyrektywy R2R); • informować o orientacyjnych cenach opłat pobieranych za typową naprawę (art. 5 ust. 5 dyrektywy R2R); • oferować części zamienne i narzędzia służące do naprawy w rozsądnej cenie, która nie zniechęca do dokonania naprawy towarów R2R (art. 5 ust. 4 dyrektywy R2R); • dokonywać napraw towarów R2R nawet w sytuacji, gdy poprzednia naprawa została wykonana przez inne podmioty zajmujące się naprawą (art. 5 ust. 7 dyrektywy R2R). Art. 6 dyrektywy R2R przewiduje, że producent (albo w miejsce producenta - upoważniony przedstawiciel, importer albo dystrybutor), nieodpłatnie udostępnia informacje na temat napraw. Informacje te powinny określać, które towary objęte są zakresem obowiązku naprawy, wskazywać zakres naprawy oraz być udostępniane co najmniej przez cały okres trwania obowiązku naprawy. Dyrektywa nie precyzuje w jaki sposób producent albo inne zobowiązane podmioty mają wykonywać powyższy obowiązek. 3) Ułatwienie konsumentom korzystania z napraw oraz promowanie jej wyboru 3.1. Europejska platforma internetowa napraw Niezależnie od rozwiązań omówionych powyżej dyrektywa R2R wprowadza nowe narzędzie, które ma pomóc konsumentom w odnalezieniu podmiotu wykonującego naprawy oraz w porównaniu ofert napraw. Przedmiotowe narzędzie będzie przede wszystkim użyteczne dla konsumentów, którzy chcą naprawić towar nieobjęty prawem do naprawy w rozumieniu dyrektywy R2R. Narzędzie to nie jest natomiast rozwiązaniem zaprojektowanym do zgłaszania praw konsumentów wobec sprzedawców i producentów. Dyrektywa R2R zakłada utworzenie przez Komisję Europejską europejskiej platformy internetowej napraw (art. 7 dyrektywy R2R), do dnia 31 lipca 2027 r. W ramach tej platformy podmioty prowadzące działalność w zakresie napraw będą mogły zarejestrować się i podawać informacje kontaktowe oraz dotyczące warunków przeprowadzania napraw, zaś konsumenci będą mogli bez opłat korzystać z wyszukiwania takich podmiotów. Docelowo europejska platforma będzie składać się z sekcji krajowych i będzie zintegrowana z portalem „Twoja Europa”. Państwa członkowskie wdrażając dyrektywę R2R muszą dokonać wyboru, czy skorzystają z możliwości utworzenia sekcji krajowej w ramach europejskiej platformy i wyznaczą w związku z tym punkt kontaktowy na potrzeby zarządzania tą sekcją, czy też utworzą bądź będą utrzymywać krajową platformę napraw – poza infrastrukturą informatyczną udostępnioną przez Komisję Europejską. Rejestracja przez podmioty prowadzące działalność w zakresie napraw na platformie europejskiej i krajowej jest dobrowolna. Do dnia 31 lipca 2026 r. (art. 9 dyrektywy R2R) państwa członkowskie mają poinformować Komisję o krajowym punkcie kontaktowym, który wyznaczyły do celów europejskiej platformy internetowej napraw albo krajowych platformach internetowych, które ustanowiły lub ustanowią zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy R2R. W zaprojektowaniu platformy europejskiej oraz w zakresie zagadnień dotyczących jej funkcjonowania, Komisję Europejską mają wspierać eksperci wyznaczeni przez państwa członkowskie (art. 8 dyrektywy R2R). Dyrektywa R2R zobowiązuje Komisję Europejską i państwa członkowskie, aby podjęły działania w celu zwiększenia świadomości konsumentów na temat europejskiej platformy internetowej napraw, wskazując jako przykład takich działań umieszczenie na powiązanych krajowych stronach internetowych oznaczenia przekierowującego do europejskiej platformy internetowej lub przeprowadzenie kampanii informacyjnej (art. 7 ust. 8 dyrektywy R2R). 3.2. Europejski formularz informacji o naprawie Aby pomóc konsumentom w identyfikacji i wyborze podmiotu prowadzącego działalność w zakresie napraw, dyrektywa R2R wprowadza europejski formularz informacji o naprawie (art. 4 dyrektywy R2R), którego wzór stanowi załącznik I do dyrektywy. Europejski formularz informacji o naprawie ma umożliwić konsumentom ocenę i łatwe porównanie ofert naprawy. Posługiwanie się formularzem przez przedsiębiorców jest dobrowolne, natomiast jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się wykorzystywać formularz, dyrektywa R2R w art. 4 określa warunki oraz konsekwencje prawne posługiwania się nim. Przedmiotowy formularz będzie określał m. in. dane służące identyfikacji podmiotu zajmującego się naprawą, wskazanie towaru, charakteru wad podlegających naprawie oraz ceny i czasu naprawy. Co się tyczy zasad posługiwania się formularzem, w przypadku gdy przedsiębiorca zechce się nim posługiwać wówczas – na wniosek konsumenta – przekazuje mu wypełniony formularz nieodpłatnie i na trwałym nośniku. Podmiot zajmujący się naprawą jest związany informacjami przekazanymi konsumentowi za pośrednictwem europejskiego formularza informacji o naprawie i nie może zmienić warunków naprawy określonych w przekazanym formularzu przez okres 30 dni kalendarzowych od dnia przekazania go konsumentowi. Strony mogą ten termin wydłużyć. W przypadku gdy konsument akceptuje w okresie ważności formularza warunki określone w europejskim formularzu, podmiot zajmujący się naprawą jest zobowiązany do wykonania naprawy na tych warunkach. Podmioty zajmujące się naprawą posługując się europejskim formularzem zyskają gwarancję pewności obrotu prawnego, ponieważ w przypadku prawidłowego stosowania i wypełniania przez nie europejskiego formularza informacji o naprawie ich zobowiązania przedkontraktowe będą uznawane za spełnione. W dyrektywie R2R określono również, że opisana w pkt. 3.1 powyżej europejska platforma internetowa napraw będzie zawierała funkcjonalność umożliwiającą przedstawienie konsumentowi europejskiego formularza w formie elektronicznej, na wniosek konsumenta – w przypadku gdy dany podmiot prowadzący działalność w zakresie napraw zdecyduje się korzystać z tego formularza przy oferowaniu napraw ogłoszonych na platformie. O ile posługiwanie się formularzem jest dla konsumenta nieodpłatne, dyrektywa R2R określa, że w przypadku gdy do ustalenia charakteru wady, rodzaju naprawy lub oszacowania ceny naprawy potrzebna jest usługa diagnostyczna, podmiot zajmujący się naprawą będzie mógł zażądać od konsumenta pokrycia niezbędnych kosztów tej usługi. Dyrektywa R2R wyjaśnia ponadto, że gdy europejski formularz informacji o naprawie nie jest przekazywany, konsument powinien mieć możliwość zawarcia z podmiotem zajmującym się naprawą umowy o przeprowadzenie naprawy na podstawie informacji przekazanych mu w inny sposób – zgodny z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającą dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającą dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE (Dz. Urz. UE seria L, 304 z 22.11.2011, s. 64). W konsekwencji, w prawie krajowym, niezbędne jest dodanie regulacji określającej zasady posługiwania się europejskim formularzem informacji o naprawie oraz wzór tego formularza. 3.3. Promowanie naprawy towarów Państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia co najmniej jednego środka w celu promowania naprawy (art. 13 dyrektywy R2R). Takie środki mogą mieć charakter finansowy lub niefinansowy, zaś wybór środka należy do państwa członkowskiego. Do dnia 31 lipca 2029 r. państwa członkowskie mają poinformować Komisję Europejską o podjętych środkach. 3.4. Zapewnienie konsumentom dostępu do informacji o prawie do naprawy Państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia konsumentom dostępu do informacji o prawach przysługujących im na podstawie dyrektywy R2R oraz o środkach ich egzekwowania (art. 12 dyrektywy R2R). Informacja ta może być przekazywana również za pośrednictwem krajowych stron internetowych połączonych z jednolitym portalem cyfrowym ustanowionym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 z dnia 2 października 2018 r. w sprawie utworzenia jednolitego portalu cyfrowego w celu zapewnienia dostępu do informacji, procedur oraz usług wsparcia i rozwiązywania problemów, a także zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (Dz. Urz. UE L 295 z 21.11.2018). 4) Egzekwowanie przepisów oraz sankcje W art. 11 ust. 1 dyrektywy R2R nakłada się na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia środków umożliwiających wszczęcie postępowania na mocy prawa krajowego przed sądami lub właściwymi organami administracyjnymi państwa członkowskiego, aby zapewnić stosowanie przepisów krajowych transponujących dyrektywę R2R. Wybór środków prawnych oraz wskazanie upoważnionego podmiotu bądź podmiotów należy do państw członkowskich. Zgodnie z art. 15 dyrektywy R2R państwa członkowskie mają ustanowić przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń obowiązków wynikających art. 4, 5 i 6 tego aktu prawnego, a zatem w odniesieniu do obowiązku wykonania naprawy przez producentów i odpowiednio wyznaczonych przedstawicieli, importerów i dystrybutorów oraz informowania o tym obowiązku naprawy, a także w odniesieniu do obowiązków wynikających ze stosowania europejskiego formularza informacji o naprawie.

[1] Commission Staff Working Document Impact Assessment Report accompanying proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on common rules promoting the repair of goods and amending Regulation (EU) 2017/2394, Directives (EU) 2019/771 and (EU) 2020/1828 z dnia 23 marca 2023, (SWD(2023) 59 final), str. 70.

Uwzględniając materię dyrektywy R2R, której celem jest promowanie naprawy towarów wśród konsumentów, w tym zapewnienie prawa do uzyskania takiej naprawy, niezbędne jest wdrożenie tego aktu przede wszystkim w drodze nowelizacji ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Rekomendowanym rozwiązaniem jest nowelizacja ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, oraz: 1. ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, 2. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej,

1) Nowe obowiązki sprzedawcy towarów W ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta przewiduje się dodanie przepisu: • wskazującego, że możliwość naprawy towaru – zadeklarowana przez sprzedawcę – stanowi obiektywny wymóg zgodności towaru z umową (uzupełnienie art. 43b ust. 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta); • wydłużającego jednokrotnie o 12 miesięcy okres odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową, jeżeli konsument zdecydował się na naprawę (uzupełnienie art. art. 43c ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta); • nakładającego na sprzedawców obowiązek informowania konsumentów o przysługującym prawie do wyboru między naprawą a wymianą, a także o możliwym przedłużeniu o 12 miesięcy wspomnianego okresu odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową, gdy wybiorą naprawę (uzupełnienie art. art. 43d ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta); • wskazującego na możliwość wykonania obowiązku wymiany niezgodnego z umową towaru przez dostarczenie towaru odnowionego – za zgodą konsumenta (uzupełnienie art. 43d ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta). Przykład: konsument X, któremu 18 miesięcy po zakupie zepsuje się pralka udał się z reklamacją do sprzedawcy. Sprzedawca uznaje reklamację za zasadną i ocenił, że pralkę można naprawić. W takim przypadku ma on obowiązek poinformować konsumenta, że w gdy wybierze naprawę pralki zamiast jej wymiany, to będzie mu przysługiwało dodatkowe 12 miesięcy ochrony z tytułu zgodności towaru z umową, które przedłużą pozostały okres odpowiedzialności sprzedawcy. 2) Nowe obowiązki producenta towarów R2R Przewiduje się dodanie nowego rozdziału do ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, który: • wprowadzi obowiązek naprawy towarów R2R, na żądanie konsumenta, o ile taka naprawa jest możliwa; • wprowadzi obowiązek informowania o warunkach wykonywania naprawy i prawie do jej uzyskania przez konsumenta; • określi zasady dokonywania napraw towarów R2R; • wprowadzi obowiązek informowania o orientacyjnych cenach opłat pobieranych za typową naprawę towarów R2R; • wskaże, że podczas naprawy towaru R2R można nieodpłatnie lub za rozsądną opłatą użyczyć konsumentowi towaru zamiennego; • wprowadzi możliwość zaoferowania konsumentowi towaru odnowionego w przypadku gdy naprawa jest niemożliwa; • wskaże, że w sytuacji gdy oferowane są części zamienne i narzędzia służące do naprawy towarów R2R, to ich cena ma być rozsądna, tj. taka która nie zniechęca do dokonania naprawy; • wskaże, że obowiązek dokonywania napraw towarów R2R obejmuje również przypadki, gdy poprzednia naprawa została wykonana przez podmiot zajmujący się naprawą inny niż preferowany przez producenta; • doprecyzuje, że towary R2R powinny być projektowane i produkowane w taki sposób, aby nie utrudniać ich naprawy oraz aby nie uniemożliwiać wykorzystania do ich naprawy części zamiennych, co jest komplementarne z obowiązkiem by towary R2R tj. takie co do których w prawie unijnym określono wymogi dotyczące możliwości naprawy (wskazane w załączniku II dyrektywy R2R) były projektowane i produkowane w sposób umożliwiający ich naprawę, i wzmocni skuteczność wykonywania tych obowiązków. Projektowana regulacja wskaże, że przypadku gdy producent towaru R2R ma siedzibę poza terytorium państw członkowskich UE, opisane powyżej obowiązki będzie wykonywał upoważniony przedstawiciel, a w jego braku – importer, a gdyby go nie było - dystrybutor. Sama naprawa będzie mogła zostać wykonana przez podmiot działający w imieniu i na rzecz producenta albo odpowiednio jego upoważnionego przedstawiciela, importera lub dystrybutora. 3) Europejski formularz informacji o naprawie Projekt ustawy wprowadzi do ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta przepisy o europejskim formularzu informacji o naprawie. Posługiwanie się nim przez podmioty prowadzące działalność w zakresie napraw będzie dobrowolne. Ustawa określi, że formularz będzie przekazywany konsumentowi na jego żądanie, bezpłatnie i na trwałym nośniku. W przypadku konieczności dokonania usługi diagnostycznej możliwe będzie pobieranie opłat od konsumenta, za tę usługę. Przepisy określą wiążące dla przedsiębiorcy skutki przekazania formularza konsumentowi. Mianowicie, podmiot zajmujący się naprawą będzie związany informacjami przekazanymi konsumentowi za pośrednictwem europejskiego formularza informacji o naprawie i nie może zmienić warunków naprawy określonych w przekazanym formularzu przez okres 30 dni kalendarzowych od dnia przekazania go konsumentowi. Strony mogą ten termin wydłużyć. W przypadku gdy konsument akceptuje w okresie ważności formularza warunki określone w europejskim formularzu, podmiot zajmujący się naprawą będzie zobowiązany do wykonania naprawy na tych warunkach. Wzór europejskiego formularza informacji o naprawie będzie stanowił załącznik do ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. 4) Sekcja krajowa w ramach europejskiej platformy internetowej napraw oraz promowanie korzystania z naprawy Transponując dyrektywę R2R prawodawca skorzysta z możliwości utworzenia polskiej sekcji krajowej, w ramach europejskiej platformy internetowej napraw, którą utworzy Komisja Europejska. Takie rozwiązanie pozwoli na efektywne dotarcie z informacjami o podmiotach oferujących komercyjne naprawy do konsumentów i należy je uznać za optymalne, gdyż Polska nie będzie musiała samodzielnie tworzyć ani utrzymywać infrastruktury informatycznej, jaką musiałaby zapewnić zakładając platformę krajową. Polska sekcja krajowa będzie opierała się na zasadzie samorejestracji, a zatem zainteresowane podmioty prowadzące działalność w zakresie napraw będą mogły udostępnić swoje dane w ramach tej sekcji, w oparciu o interfejs udostępniony przez Komisję Europejską. 5) Egzekwowanie przepisów oraz kary Dyrektywa R2R w art. 15 wymaga od państw członkowskich zapewnienia proporcjonalnych, odstraszających i skutecznych kar z tytułu naruszenia obowiązków określonych w jej art. 4, 5 i 6, tj. obowiązku dokonywania naprawy przez producentów i odpowiednio wyznaczonych przedstawicieli, importerów i dystrybutorów oraz informowania o tym obowiązku naprawy, a także w odniesieniu do obowiązków dotyczących posługiwania się europejskim formularzem informacji o naprawie. Biorąc pod uwagę charakter obowiązków nakładanych w projektowanych przepisach dotyczących zapewnienia prawa o naprawie oraz informowania o nim konsumentów, oraz rolę w systemie egzekwowania prawa, właściwe jest przyjęcie, że organem egzekwującym ww. obowiązki będzie w pierwszej kolejności Inspekcja Handlowa. W konsekwencji projekt dokona zmian w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej oraz w ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta – w zakresie niezbędnym do kontroli przedsiębiorców oraz nakładania kar na przedsiębiorców naruszających obowiązki dotyczące zapewnienia prawa do naprawy. Stąd też przewiduje się dodanie w tej ustawie rozdziału wprowadzającego administracyjne kary pieniężne, które będą nakładane przez właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, w drodze decyzji. Z kolei w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, określi się, że do zadań Inspekcji Handlowej należy kontrola przestrzegania przez przedsiębiorców obowiązku naprawy oraz udostępniania informacji na temat napraw towaru. Przewiduje się, że kary pieniężne za naruszenie ww. przepisów ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta będą nakładane w wysokości do 20 000 zł, a w przypadku recydywy wysokości do 40 000 zł. Wpływy z kar pieniężnych wraz z odsetkami będą stanowić dochód budżetu państwa. Przepisy wzorowano na przepisach ustawy z dnia z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, na mocy której Inspekcja Handlowa również jest uprawniona do nakładania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia określonych w tym akcie obowiązków przedsiębiorców względem konsumentów. Naruszenie obowiązków dotyczących zapewnienia konsumentom naprawy będzie mogło również stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Egzekwowanie tych przepisów należy do Prezesa UOKiK. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zaś przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. Jeżeli naruszenie obowiązków dotyczących zapewnienia prawa do naprawy będzie stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe interesów konsumentów, zastosowanie znajdzie obowiązujący art. 106 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę w wysokości do 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Obowiązujące przepisy i zawarta w nich przesłanka bezprawności nie wymagają nowelizacji aby objąć swoim zakresem obowiązki dotyczące zapewnienia prawa do naprawy. Kompetencje udzielane Inspekcji Handlowej oraz posiadane przez Prezesa UOKiK pozwolą wykonać obowiązek zapewnienia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji z tytułu naruszenia obowiązków dotyczących zapewnienia konsumentom prawa do naprawy, zgodnie z wymogami art. 15 dyrektywy R2R. W szczególności udzielenie kompetencji do nakładania administracyjnych kar pieniężnych przez Inspekcję Handlową umożliwi, wymagane w świetle prawa unijnego, zapewnienie sankcji w przypadku naruszeń obowiązków w indywidualnych przypadkach. Przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów pozwalają natomiast objąć sankcją przypadki uchybienia wprowadzanych ustawą obowiązków, stanowiące naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Wymóg wprowadzenia proporcjonalnych, odstraszających i skutecznych kar nałożony na państwa członkowskie w art. 15 dyrektywy R2R obejmuje również przypadki naruszenia zasad związanych ze stosowaniem europejskiego formularza informacji o naprawie (art. 4 dyrektywy R2R). Uwzględniając, że naruszenia tych zasad w praktyce będą dotyczyły umów zawieranych indywidualnie na rynku, uznano że adekwatną sankcją będzie sankcja grzywny w wysokości do 2000 zł, zaś uchybienie obowiązkom będzie stanowiło wykroczenie. Konieczna w tym kontekście będzie nowelizacja Kodeksu wykroczeń. Co się zaś tyczy realizowania praw przyznanym konsumentom na mocy wprowadzonych regulacji zastosowanie znajdą obowiązujące regulacje dotyczące funkcjonowania organów zajmujących się ochroną konsumentów wymiarze indywidualnym i zbiorowym. Naruszenia obowiązków określonych w przepisach wdrażających art. 4-6 dyrektywy R2R będzie też mogło stanowić przedmiot skargi indywidualnej konsumenta do Prezesa UOKiK, na podstawie art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym każdy może zgłosić Prezesowi UOKiK na piśmie zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.