Wymagania dla e-handlu metalami szlachetnymi i kontrola probierza

Projekt wprowadza w ustawie z dnia 1 kwietnia 2011 r. – Prawo probiercze (Dz. U. z 2023 r. poz. 536), zwanej dalej „ustawą – Prawo probiercze”, zmiany mające na celu: • zwiększenie skuteczności kontroli działalności gospodarczej w zakresie handlu wyrobami z metali szlachetnych w zakresie handlu przez Internet, • umożliwienie urzędom probierczym prowadzenia działalności badawczej w zakresie doskonalenia metod badania stopów metali szlachetnych oraz sposobów oznaczania wyrobów wykonanych z takich stopów, • uporządkowanie i doprecyzowanie niektórych przepisów tej ustawy (np. dotyczących oznakowania wyrobów, wydawania świadectwa badania w języku angielskim, złożenia wniosku o wydanie znaku imiennego w formie elektronicznej), • usprawnienie procedur związanych z pobieraniem opłat za czynności organów administracji probierczej. W toku nowelizacji planuje się uzupełnić te przepisy o regulacje dotyczące czynności faktycznie wykonywanych przez urzędy probiercze i nie ujęte w ustawie – Prawo probiercze ani w cenniku za czynności probiercze, takie jak np. wykonywanie badań metodami analitycznymi, kasowanie nieprawidłowo umieszczonych oznaczeń liczbowych, wykonywanie badań surowców, półfabrykatów i złomu metodami analitycznym, • modyfikację zapisów dotyczących delegacji ustawowej do wydania rozporządzeń w sprawie opłat za czynności organów administracji probierczej w ustawie – Prawo probiercze. Ponadto zmiany w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2063), zwanej dalej „ustawą – Prawo o miarach”, mają na celu: • usprawnienie procedur związanych z pobieraniem opłat za czynności organów administracji miar, • ułatwienie egzekucji opłat za czynności organów administracji miar, • modyfikację zapisów dotyczących delegacji ustawowej do wydania rozporządzeń w sprawie opłat za czynności organów miar w ustawie – Prawo o miarach.

Wprowadzenie odpowiednich rozwiązań legislacyjnych w przedstawionym powyżej zakresie jest niezbędne ze względu na: • sygnalizowany przez Zespół do spraw probiernictwa przy Prezesie Głównego Urzędu Miar (GUM) problem niedostatecznej kontroli nad rynkiem obrotu wyrobami z metali szlachetnych, w szczególności w przypadku obrotu tymi wyrobami przez Internet – niektórzy przedsiębiorcy nie zgłaszają wyrobów do zbadania i oznaczenia cechami probierczymi, co ma negatywne konsekwencje nie tylko dla nabywców tych wyrobów, ale również dla budżetu państwa, • konieczność umożliwienia polskiej administracji probierczej głębszego zaangażowania się w prace badawcze w zakresie opracowywania nowych oraz doskonalenia istniejących metod badania stopów, jak również oznaczania wyrobów z metali szlachetnych – a tym samym rozwoju krajowego probiernictwa oraz podniesienia prestiżu polskich urzędów probierczych na forum międzynarodowym, • potrzebę aktualizacji i usprawnienia procedur po trzynastu latach obowiązywania ustawy – Prawo probiercze w oparciu o doświadczenia wynikające z praktycznego jej stosowania przez organy administracji probierczej, • realizację zaleceń Najwyższej Izby Kontroli z 2018 r. o konieczności nowelizacji ustawy – Prawo o miarach w zakresie windykacji należności niepodatkowych Skarbu.

• Zwiększenie skuteczności kontroli probierczych w zakresie handlu przez Internet. W celu usprawnienia kontroli planuje się nałożyć nowe obowiązki na przedsiębiorców związane z prowadzeniem obrotu za pośrednictwem Internetu. Przedsiębiorca w e-handlu zostanie zobowiązany do spełnienia warunków tożsamych jak dla obrotu stacjonarnego. Dzięki wprowadzeniu takich zapisów, czynności kontrolne będą mogły być wykonywane bardziej efektywnie i skutecznie, przy wykorzystaniu rozwiązań przewidzianych w art. 51 ust. 3a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236 i 1222). • Umożliwienie urzędom probierczym prowadzenia działalności badawczej w zakresie doskonalenia metod badania stopów metali szlachetnych oraz sposobów oznaczania wyrobów wykonanych z takich stopów. Innowacyjna, rozwijająca się gospodarka wymaga, aby instytucje państwowe wyposażone w specjalistyczną aparaturę badawczą, zajmujące się bardzo wąską, nietypową sferą działań, mogły prowadzić takie prace. Prowadzenie prac badawczych związane będzie z poszukiwaniem nowych rozwiązań w zakresie metod badania stopów metali szlachetnych oraz sposobów oznaczania wyrobów wykonanych z takich stopów z zamiarem zdobycia nowej wiedzy. • Uporządkowanie i doprecyzowanie niektórych przepisów ustawy – Prawo probiercze np. dotyczących oznaczania wyrobów z metali szlachetnych, wydawania świadectwa badania w języku angielskim, czy złożenia wniosku o wpisanie znaku imiennego do rejestru znaków imiennych oraz wniosku o udostępnienie informacji z rejestru znaków imiennych w formie elektronicznej, umożliwienie umieszczenia znaku „MET” na wyrobach z metali szlachetnych obok cechy probierczej określającej próbę części zasadniczej wyrobu. • Usprawnienie procedur związanych z pobieraniem opłat za czynności probiercze. W toku nowelizacji planuje się uzupełnić przepisy ustawy – Prawo probiercze o regulacje dotyczące czynności faktycznie wykonywanych przez urzędy probiercze i nie ujęte w tej ustawie ani w cenniku za czynności probiercze, takie jak np. wykonywanie badań metodami analitycznymi, kasowanie nieprawidłowo umieszczonych oznaczeń liczbowych, wykonywanie badań surowców, półfabrykatów i złomu metodami analitycznym. Ponadto zapisy będą zawierać maksymalne stawki za czynności organów administracji probierczej. • Modyfikacja delegacji ustawowej do wydania rozporządzeń w sprawie opłat za czynności organów administracji probierczej w ustawie – Prawo probiercze. Powyższe jest realizacją postulatu Ministra Finansów, aby ujednolicić organy upoważnione do wydawania rozporządzeń „opłatowych” odnośnie administracji probierczej i organów administracji miar. Dlatego w ustawie – Prawo probiercze zostanie wskazane, że organem właściwym do wydania rozporządzenia określającego wysokość opłat będzie minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych i po zasięgnięciu opinii Prezesa GUM. • Usprawnienie procedur związanych z pobieraniem opłat za czynności organów administracji miar. Zapisy będą zwierać maksymalne stawki za czynności organów administracji miar. • Ułatwienie egzekucji opłat za czynności organów administracji miar. Zmiana ma na celu m.in. realizację uwagi zgłoszonej przez Najwyższą Izbę Kontroli o konieczności zmiany w ustawie – Prawo o miarach w zakresie windykacji należności niepodatkowych Skarbu Państwa. Obecnie GUM nie może odmówić wykonania czynności urzędowych nawet w stosunku do podmiotu zalegającego z wnoszeniem opłat za uprzednio wykonane czynności urzędowe. Projektowane przepisy zmienią tę sytuację i dadzą GUM możliwość odmowy wykonania czynności jeśli zleceniodawca zalega z płatnościami za poprzednie czynności. • Modyfikacja delegacji ustawowej do wydania rozporządzeń dotyczących opłat za czynności organów miar w ustawie – Prawo o miarach. Powyższe jest realizacją postulatu Ministra Finansów, aby ujednolicić organy upoważnione do wydawania rozporządzeń „opłatowych” odnośnie administracji probierczej i organów administracji miar. Dlatego planuje się zaproponować nowe brzmienie przepisów. W ustawie – Prawo o miarach zostanie wskazane, że organem właściwym do wydania rozporządzenia określającego wysokość opłat będzie minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych i po zasięgnięciu opinii Prezesa GUM.