Wzmocnienie praw konsumentów w zakresie ogrzewania i ciepłej wody

Niniejszy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne ma na celu wdrożenie regulacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniającej rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 231 z 20.09.2023, str. 1), zwanej dalej „dyrektywą EED”, które nie znalazły jeszcze odzwierciedlenia w polskim porządku prawnym bądź wymagają doszczegółowienia lub uzupełnienia. Projekt przewiduje wprowadzenie niezbędnych dla wdrożenia dyrektywy EED rozwiązań prawnych służących wspieraniu efektywności energetycznej oraz procesu transformacji energetycznej w zakresie ciepłownictwa systemowego. Termin wdrożenia dyrektywy EED do polskiego porządku prawnego – 11 października 2025 r.

Projekt w szczególności przewiduje: 1) wzmocnienie pozycji konsumentów przez wprowadzenie nowych regulacji gwarantujących podstawowe prawa umowne w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej, w szczególności w zakresie dodatkowych elementów jakie powinna zawierać umowa sprzedaży ciepła oraz umowa kompleksowa, których stroną jest odbiorca końcowy ciepła, m. in. informacji o metodzie wszczynania procedur pozasądowego rozstrzygania sporów, jak również informacji dotyczących praw konsumenta, w tym informacji dotyczących rozpatrywania skarg; 2) wzmocnienie pozycji konsumentów przez wprowadzenie dodatkowych obowiązków informacyjnych przedsiębiorstwa energetycznego prowadzącego działalność wytwarzania ciepła, jego przesyłania lub dystrybucji oraz obrotu ciepłem względem odbiorców końcowych ciepła (w tym obowiązku dostarczenia streszczenia kluczowych warunków umowy oraz kopii umowy); 3) wprowadzenie nowych kryteriów dla efektywnego systemu ciepłowniczego lub chłodniczego, obowiązujących w ramach przedziałów czasowych określonych w art. 26 ust. 1 dyrektywy EED; 4) zmianę przepisów dotyczących planowania krajowego i lokalnego, w szczególności włączenie kompleksowej oceny w zakresie ogrzewania i chłodzenia do zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu; 5) nałożenie na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją ciepła lub chłodu, których systemów ciepłowniczych lub chłodniczych dotyczy kompleksowa ocena w zakresie ogrzewania i chłodzenia, i przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem ciepła lub chłodu, których urządzenia lub instalacje służące do wytwarzania ciepła lub chłodu wchodzą w skład systemów ciepłowniczych lub chłodniczych objętych tą oceną, obowiązku przekazania ministrowi właściwemu do spraw energii informacji niezbędnych do sporządzenia tej kompleksowej oceny; 6) wprowadzenie regulacji zobowiązujących władze lokalne i regionalne do przygotowania lokalnych planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia co najmniej w gminach, w których całkowita liczba ludności przekracza 45 000; 7) doprecyzowanie pojęcia energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji, w tym dookreślenie zasad pozwalających na uniknięcie wątpliwości co do kwalifikacji danej modernizacji jako znacznej, oraz określenie maksymalnej wysokości porównywalnej nowej jednostki wytwórczej i terminu zakończenia modernizacji; 8) wprowadzenie sposobu obliczenia jednostkowego wskaźnika emisji dwutlenku węgla na 1 MWh energii wyprodukowanej w procesie skojarzonego wytwarzania (w tym energii cieplnej/chłodniczej, energii elektrycznej i energii mechanicznej); 9) wprowadzenie nowych wymagań w przypadku budowy systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub znacznej modernizacji jednostek zaopatrujących ten system ciepłowniczy lub chłodniczy, tak aby m.in.: a) spełniał on kryteria określone w art. 26 ust. 1 lub 2 dyrektywy EED mające zastosowanie w momencie, gdy system ten rozpoczyna lub kontynuuje eksploatację po modernizacji oraz b) nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach ciepła w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją, c) żadne nowe źródła ciepła w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych z wyjątkiem gazu ziemnego, w przypadku budowy takiego źródła lub znacznej jego modernizacji do 2030 r. 10) wprowadzenie obowiązku korzystania z ciepła odpadowego lub z innych zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego dla: a) instalacji cieplnej, której średnia roczna całkowita moc nominalna cieplna przekracza 10 MW, b) instalacji przemysłowej, której średnia roczna całkowita moc nominalna cieplna przekracza 8 MW, c) obiektu infrastruktury usługowej, takiego jak oczyszczalnia ścieków lub instalacja LNG, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie tego obiektu i poza nim, którego średnia roczna całkowita moc nominalna cieplna przekracza 7 MW, d) centrów przetwarzania danych, których całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW, chyba że są w stanie wykazać, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie wykonalne. 11) nałożenie obowiązku na podmioty planujące budowę, przebudowę lub znaczną modernizację jednostki wytwórczej o mocy nominalnej cieplnej przekraczającej 10 MW, sporządzenia analizy kosztów i korzyści przebudowy lub znacznej modernizacji tej jednostki wytwórczej na jednostkę kogeneracji; 12) dostosowanie przepisów dotyczących obowiązku opracowania przez przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na przesyłanie lub dystrybucję ciepła oceny potencjału systemów ciepłowniczych lub chłodniczych w zakresie modernizacji, rozbudowy albo budowy nowych źródeł ciepła, w tym źródeł stanowiących instalacje odnawialnego źródła energii oraz planowanej konwersji źródeł ciepła na jednostki wytwórcze będące jednostkami kogeneracji. Nie jest możliwe osiągnięcie wskazanego celu projektowanej regulacji za pomocą innych środków niż wydanie przedmiotowego aktu prawnego.