Nadzór nad infrastrukturą paliw alternatywnych w portach

Z dniem 18 lipca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1153 i (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1315/2013 (Dz. Urz. UE L 2024/1679 z 28.06.2024), zwane dalej „rozporządzeniem 2024/1679”. Rozporządzenie 2024/1679 nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek rozmieszczenia infrastruktury paliw alternatywnych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych i uchylenia dyrektywy 2014/94/UE (Dz. Urz. UE L 234 z 22.09.2023, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 2023/1804”. Rozporządzenie 2024/1679 nakłada także na porty lotnicze należące do bazowej i kompleksowej transeuropejskiej sieci transportowej, w których całkowita roczna wielkość ruchu pasażerskiego wynosi ponad 4 mln pasażerów, obowiązek zapewnienia infrastruktury umożliwiającej dostarczanie wstępnie klimatyzowanego powietrza do samolotów wykorzystywanych do lotów handlowych podczas postoju na stanowiskach kontaktowych. W przypadku portów lotniczych sieci bazowej obowiązek ten musi zostać spełniony najpóźniej do dnia 31 grudnia 2030 r., natomiast w przypadku portów lotniczych sieci kompleksowej do dnia 31 grudnia 2040 r. Ponadto rozporządzenie 2023/1804 w art. 12 ust. 1 nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek zapewnienia, aby we wszystkich portach lotniczych transeuropejskiej sieci transportowej zagwarantowano zasilanie energią elektryczną samolotów wykorzystywanych do lotów handlowych podczas postoju: 1) do dnia 31 grudnia 2024 r. na wszystkich stanowiskach kontaktowych; 2) do dnia 31 grudnia 2029 r. na wszystkich stanowiskach oddalonych. Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust. 4 rozporządzenie 2023/1804 państwa członkowskie są obowiązane do wprowadzenia najpóźniej od dnia 1 stycznia 2030 r. środków niezbędnych do zapewnienia, aby energia elektryczna dostarczana zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia 2023/1804 pochodziła z sieci elektroenergetycznej lub była wytwarzana na miejscu bez udziału paliw kopalnych. Stosownie do art. 12 ust. 2 rozporządzenia 2023/1804 państwa członkowskie UE mają możliwość zwolnienia portów lotniczych transeuropejskiej sieci transportowej, w których w poprzednich trzech latach odbyło się mniej niż średnio 10 000 lotów handlowych rocznie, z obowiązku zasilania energią elektryczną samolotów na wszystkich stanowiskach oddalonych samolotów. W celu zapewnienia odpowiedniego wykonania wyżej wskazanych przepisów konieczne jest przyjęcie ram prawnych, które umożliwią skuteczne egzekwowanie obowiązków nałożonych na zarządzających lotniskami będącymi portami lotniczymi transeuropejskiej sieci transportowej, określą organ właściwy w zakresie nadzoru nad zarządzającymi lotniskami w zakresie stosowania nowych regulacji, a także określą sankcje za niedopełnienie obowiązków oraz tryb wprowadzania zwolnienia, o którym mowa w art.12 ust. 2 rozporządzenia 2023/1804.

Proponuje się uzupełnienie ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm.), w zakresie: - wskazania właściwego organu odpowiedzialnego za nadzór nad realizacją obowiązków dotyczących rozmieszczenia przez zarządzających portami lotniczymi należącymi do transeuropejskiej sieci transportowej infrastruktury paliw alternatywnych, zgodnie z rozporządzeniem 2023/1804, oraz zapewnienia infrastruktury dostarczania wstępnie klimatyzowanego powietrza do samolotów wykorzystywanych do lotów handlowych podczas postoju na stanowiskach kontaktowych handlowych w wymaganych terminach – w przypadku zarządzających portami lotniczymi transeuropejskiej sieci transportowej, w których całkowita roczna wielkość ruchu pasażerskiego wynosi ponad 4 mln pasażerów, - możliwości uzyskania przez zarządzającego lotniskiem, na którym w rozumieniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 2023/1804 w poprzednich trzech latach odbyło się mniej niż średnio 10 000 lotów handlowych rocznie, na wniosek, zwolnienia z obowiązku zasilania energią elektryczną samolotów na wszystkich stanowiskach oddalonych samolotów, - wskazania okoliczności cofnięcia wyżej wymienionego zwolnienia, - administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej „Prezesem ULC”, za niewypełnienie nałożonych obowiązków w zakresie zapewnienia zasilania energią elektryczną samolotów podczas postoju, określonych w art. 12 ust. 1 i 4 rozporządzenia 2023/1804. Wdrażane w ramach niniejszej zmiany ustawy – Prawo lotnicze obowiązki wynikają z art. 34 ust. 1 lit. f oraz g rozporządzenia 2024/1679 i są nakładane na państwa członkowskie Unii Europejskiej, natomiast ich realizacja należy już do zarządzających określonymi portami lotniczymi. Planuje się ustanowienie kar finansowych na poziomie 500 000 zł mając na względzie brak innych instrumentów do wyegzekwowania wprowadzanych wymagań. Przyjęto rozwiązanie, w którym wysokość kar będzie motywująca do wdrożenia rozwiązań wynikających z przepisów prawa UE przez podmioty zarządzające portami lotniczymi, biorąc jednocześnie pod uwagę fakt, iż zarządzający lotniskami sieci TEN-T mogą ubiegać się o dofinansowanie na realizację projektów inwestycyjnych w celu realizacji wymagań UE, co powinno ułatwić realizację wymagań określonych m.in. w rozporządzeniach 2023/1804 oraz 2024/1679.