Nowy wykaz noclegu turystycznego i definicja usługi hotelarskiej

Ministerstwo Sportu i Turystyki przeprowadziło w ostatnich latach (2019-2024) prace analityczne, badania oraz spotkania, konferencje i seminaria z szeroko rozumianym środowiskiem turystycznym, między innymi na temat oceny funkcjonowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1944). W trakcie tych prac zwracano uwagę na zmieniające się warunki świadczenia usług turystycznych zarówno na krajowym jak i międzynarodowym rynku turystycznym, w tym zmiany oczekiwań konsumentów usług turystycznych. Podkreślano także dynamicznie zmieniające się otoczenie prawne, powodujące konieczność wprowadzenia zmian w regulacjach dotyczących turystyki. Wiele problemów sygnalizowano i diagnozowano w trakcie prac nad rozwiązaniami wspierającymi branżę turystyczną w pierwszym okresie pandemii COIVID-19. Ustawa rozwiązuje także szereg problemów zaobserwowanych w ostatnich latach w obszarze działu administracji rządowej turystyka. Ostatnie trzy bardzo niespokojne lata w turystyce oraz konieczność podejmowania szybkich i zdecydowanych działań przeciwdziałających kolejnym kryzysom, nie uzasadnia podejmowania w obszarze prawa turystycznego radykalnych, reformatorskich działań. Co do zasady zmiany mają opierać się na dobrych rozwiązaniach funkcjonujących dziś w przepisach hotelarskich, pilockich i przewodnickich, ma to być więc droga ewolucji, nie zaś rewolucji w tym obszarze. Projekt doprecyzowuje obowiązujące obecnie przepisy regulujące świadczenie usług hotelarskich i przesądza, iż pojęcie usług hotelarskich na gruncie prawnym obejmuje pojęcie najmu krótkoterminowego. Dzięki temu rozwiązaniu będzie można skuteczniej zwalczać zjawisko szarej strefy w zakresie świadczenia usług hotelarskich/najmu krótkoterminowego. Ponadto, w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724 (Dz. Urz. UE L 2024/1028 z 29.04.2024), zwanego dalej: „ rozporządzeniem STR”, który to akt prawny będzie stosowany na terytorium państw UE od dnia 20 maja 2026 r., zachodzi potrzeba dostosowania krajowych regulacji do ww. przepisów (np. w zakresie dotyczącym obowiązku nadawania przez właściwe organy krajowe indywidualnych numerów identyfikacyjnych tzw. innym obiektom, w których są świadczone usługi hotelarskie; w zakresie wprowadzenia sankcji w prawie krajowym służących zabezpieczeniu właściwego stosowania przepisów rozporządzenia STR na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w zakresie przekazywania danych dotyczących innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie do pojedynczego cyfrowego punktu dostępu w państwie członkowskim przez platformy internetowe pośredniczące w najmie krótkoterminowym).

Rekomendowana jest opcja regulacyjna, która umożliwi rozwiązanie zasygnalizowanych problemów i osiągnięcie założonych celów regulacji. Wprowadzone regulacje z kolei dadzą podstawę prawną do wprowadzenia przewidzianych instrumentów. Rekomendowane jest następujące rozwiązanie o charakterze regulacyjnym: 1. Projekt doprecyzowuje pojęcie usługi hotelarskiej poprzez przyjęcie, że za usługę hotelarską uznaje się krótkotrwałą usługę trwającą, nie dłużej niż 30 dni i że pojęcie to jest tożsame z pojęciem „najmu krótkoterminowego”. 2. Projekt zmienia definicję „przedsiębiorcy” na analogiczną jaka jest zawarta w ustawie z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. 3. Projekt przenosi do ustawy wybrane przepisy dotyczące sankcji za naruszenie zasad dotyczących świadczenia usług hotelarskich, określone dotychczas w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2166). Powyższe działanie stanowi konsekwencję wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt: II GSK 1458/19. 4. Projekt wprowadza podstawę prawną do zamieszczenia na stronie ministra właściwego ds. turystyki Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (zwanego dalej: „CWTON”); ww. wykaz umożliwi zebranie w jednym centralnym punkcie informacji, dotyczących tzw. innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie; CWTON będzie prowadzony na zasadach zbliżonych do Centralnego Wykazu Obiektów Hotelarskich. Przy rejestracji obiektom będą nadawane indywidualne numery identyfikacyjne przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast. Przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w tzw. innym obiekcie niż obiekt hotelarski przedsiębiorca lub rolnik zamierzający świadczyć usługi hotelarskie w gospodarstwie rolnym będzie, podobnie jak obecnie, obowiązany zgłosić ten obiekt do miejscowo właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a także przedłożyć regulamin porządkowy oraz oświadczyć pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż spełnia prawem określone wymagania (w tym m.in. przeciwpożarowe, sanitarne). Wprowadzone zostaną wysokie kary za naruszenia obowiązków związanych z ewidencjonowaniem innych obiektów świadczących usługi hotelarskie, w miejsce dotychczasowych wykroczeń. Powyższe rozwiązanie stanowi jeden z etapów dostosowania przepisów krajowych do właściwego stosowania przepisów rozporządzenia STR. 5. Projekt doprecyzowuje, iż każdy obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, będzie obligatoryjnie posiadał regulamin porządkowy oraz przepisy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa małoletnim przebywającym na terenie obiektu (przeciwdziałające wykorzystywaniu seksualnemu dzieci). W regulaminie tym znajdą się obowiązkowe informacje takie jak m.in.: - dane osoby odpowiedzialnej za kontakt w przypadku naruszeń zasad bezpieczeństwa; - określenie trwania „doby hotelowej”; - określenie trwania „ciszy nocnej”; - indywidualny numer identyfikacyjny nadany podczas dokonywania wpisu do ewidencji. Obiekt będzie miał obowiązek zamieszczania regulaminów w widocznym miejscu. 6. Wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych w zakresie używania oznaczeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu nakładanych przez organy prowadzące ewidencję obiektów hotelarskich. 7. Wprowadzenie przepisu o braku możliwości wpisania obiektu hotelarskiego w ewidencji pod nazwą wprowadzającą w błąd co do rodzaju obiektu lub jego kategorii. 8. Wprowadzenie możliwości wykreślenia obiektu hotelarskiego lub innego obiektu, w którym są świadczone usługi hotelarskie z właściwej ewidencji w przypadku powtarzających się naruszeń prawa w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a w przypadku takiego wykreślenia będzie istniała ponowna możliwość uzyskania wpisu do ewidencji dopiero po upływie 1 roku od wykreślenia go z ewidencji. W okresie wykreślenia będzie obowiązywał zakaz świadczenia usług hotelarskich w obiekcie. 9. Przyznanie kompetencji radom gmin do wyznaczania w drodze uchwały stref w danej gminie, w których nie mogą być świadczone usługi hotelarskie (w tym najem krótkoterminowy) w tzw. innych obiektach, niż obiekty hotelarskich. Należy więc wyraźnie podkreślić, iż ta fakultatywna kompetencja nie będzie dotyczyła obiektów podlegających administracyjnemu zaszeregowaniu do danego rodzaju i kategorii w świetle dotychczasowego brzmienia zmienianej ustawy, takich jak hotele, motele, pensjonaty itd. 10. Wprowadzenie możliwości wnioskowania przez osoby zamieszkujące w zabudowie wielorodzinnej lub jednorodzinnej, uprawnione organy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej, w przypadku najmu krótkoterminowego świadczonego w obiektach zbiorowego zamieszkania, o dokonanie kontroli obiektu. Brak spełnienia przez obiekt wymagań określonych w ustawie, wykazanych w wyniku kontroli lub brak możliwości przeprowadzenia kontroli będzie podstawą do wykreślenia obiektu z ewidencji.