Akcyza na papierosy elektroniczne i urządzenia do waporyzacji

Obecnie, wkłady do wielorazowych papierosów elektronicznych nie są odrębnym rodzajem wyrobów akcyzowych. Te wkłady, które umożliwiają wytworzenie aerozolu z zawartego w nich płynu po podłączeniu ich do zasilania (zbiorniki połączone z grzałką elektryczną) zostały zaliczone do papierosów elektronicznych (e-papierosów) i w zależności od tego czy możliwe jest ich ponowne napełnienie płynem, czy nie ma takiej możliwości, są odpowiednio uznawane za wielorazowe e-papierosy albo jednorazowe e-papierosy. Na krajowym rynku substytutów wyrobów tytoniowych pojawiają się nowe, dotychczas nieznane technologie. Przykładem takich wyrobów są e-papierosy działające na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, które pojawiły się w sprzedaży na początku września 2025 r. Wymienne wkłady dedykowane do takich urządzeń w postaci zbiorników połączonych z elementem ferromagnetycznym nie wypełniają definicji e-papierosów, które zaczęły obowiązywać od lipca 2025 r. Sytuacja ta zostanie uregulowana po wejściu w życie procedowanego projektu UD 308, który dostosuje definicje e-papierosów do specyfiki urządzeń działających na zasadzie indukcji elektromagnetycznej. Dostosowanie definicji e-papierosów do specyfiki urządzeń działających na zasadzie indukcji elektromagnetycznej jest jednak niewystarczające. Zaczęto bowiem obchodzić przepisy o opodatkowaniu e-papierosów z systemem grzewczym opartym na grzałce elektrycznej poprzez oddzielną sprzedaż zbiorników oraz grzałek np. w innych dniach tygodnia. Zgodnie z obowiązującymi definicjami e-papierosy to urządzenia umożliwiające wytworzenie i spożycie aerozolu z płynu do papierosów elektronicznych. E-papierosem w świetle obecnych definicji nie jest sam zbiornik, czy sama grzałka. W konsekwencji takiego działania od e-papierosów z systemem grzewczym opartym na grzałce, w których grzałka jest wyjmowana i sprzedawana oddzielnie nie jest w ogóle płacona akcyza. Doświadczenia te pokazują, że dla jednakowego obciążenia akcyzą wszystkich e-papierosów nie jest wystarczające obciążenie akcyzą kompletnych urządzeń oraz urządzeń, które wymagają zewnętrznego zasilania składających się ze zbiornika i grzałki, czy ze zbiornika i elementu ferromagnetycznego. Takie podejście może okazać się niewystarczające, również w przypadku innych rozwiązań służących do wytwarzania aerozolu, które nie są jeszcze obecne na rynku, ale mogą się na nim pojawić, np. urządzenia działające na podczerwień czy ultradźwięki. Przy tym nie wydaje się racjonalne uznanie za e-papierosy wszystkich części tych urządzeń. Po pierwsze prowadziłoby to do zbyt dużego obciążenia akcyzą w przypadku e-papierosów. Po drugie części e-papierosów mogą być stosowane do innych urządzeń niż e-papierosy. Rozwiązaniem w tej sytuacji jest opodatkowanie tej części e-papierosa, która musi znaleźć się w każdym e-papierosie. Ze względu na właściwości fizyko-chemiczne płynu jako roztworu - taką częścią jest wkład na płyn do papierosów elektronicznych. To oznacza, że akcyzą należy objąć wszystkie zbiorniki lub inne wyroby na płyn do papierosów elektronicznych (nawet puste, przeznaczone do napełniania płynem), które mogą być stosowane jako wkłady do wielorazowych papierosów elektronicznych, niezależnie od technologii, która jest w e-papierosie wykorzystywana do waporyzacji płynu do papierosów elektronicznych. Równocześnie opodatkowane akcyzą powinny zostać wkłady na płyn do papierosów elektronicznych stosowane w urządzeniach wielofunkcyjnych. Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, urządzenia wielofunkcyjne to urządzenia wielorazowe umożliwiające wytworzenie i spożycie aerozolu zarówno z płynu do papierosów elektronicznych, jak i z wyrobów nowatorskich.

I. Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym

Proponuje się zdefiniowanie nowego rodzaju wyrobów akcyzowych w postaci wkładów do wielorazowych e-papierosów lub urządzeń wielofunkcyjnych i zaliczenie do tego rodzaju wyrobów akcyzowych wszystkich zbiorników, a także innych wyrobów na płyn do papierosów elektronicznych, które mogą być stosowane jako wkłady do wielorazowych e-papierosów lub urządzeń wielofunkcyjnych, w tym również pustych zbiorników przeznaczonych do napełniania płynem, które mogą być stosowane jako wkłady do wielorazowych e-papierosów lub urządzeń wielofunkcyjnych. Jednocześnie proponuje się zmianę definicji jednorazowych i wielorazowych e-papierosów w celu wyłączenia z tych definicji tych wkładów, które obecnie się w nich znajdują. Obecnie bowiem część wkładów, w niektórych przypadkach, spełnia definicję jednorazowych albo wielorazowych e-papierosów. Płyn zawarty we wkładach pozostanie wyrobem akcyzowym podlegającym opodatkowaniu akcyzą. Nie ulegną również zmianie zasady obciążania 40 zł akcyzą jednorazowych e-papierosów. Opodatkowane akcyzą pozostaną wielorazowe e-papierosy, ale tylko te z zamontowanymi na stałe zbiornikami lub innymi wyrobami na płyn do papierosów elektronicznych. W związku z tym, że opodatkowane akcyzą będą wszystkie wkłady do wielorazowych e-papierosów przystosowanych do wymiany wkładów, ten rodzaj wielorazowych e-papierosów (tzw. doły lub bazy) nie będzie już podlegać opodatkowaniu akcyzą. Natomiast nie ulegnie zmianie opodatkowanie akcyzą urządzeń wielofunkcyjnych, bez względu na to czy wkłady na płyn do papierosów elektronicznych (zbiorniki lub inne wyroby) zostały w nich zamontowane na stałe, czy urządzenia te są przystosowane do wymiany wkładów. Proponuje się opodatkowanie wkładów stawką akcyzy równą obecnie stosowanej dla wielorazowych e-papierosów oraz urządzeń wielofunkcyjnych, tj. 40 zł za sztukę. W konsekwencji stawka akcyzy na wkłady, które obecnie mieszczą się w definicji e-papierosów (np. zbiorniki połączone z grzałką elektryczną) pozostanie na niezmienionym poziomie 40 zł za sztukę. Opisane rozwiązanie wymaga odpowiedniego okresu vacatio legis. Proponuje się, aby znowelizowane przepisy w powyższym zakresie weszły w życie z zachowaniem 6 miesięcznego okresu vacatio legis. Taki okres vacatio legis umożliwi przedsiębiorcom dostosowanie się do nowych przepisów poprzez zarejestrowanie, uzyskanie zezwoleń akcyzowych, dopełnienie obowiązków związanych z oznaczaniem znakami akcyzy. Administracji podatkowej umożliwi dostosowanie systemów informatycznych, a wytwórcy banderol wyprodukowanie odpowiednich znaków akcyzy.

II. Zmiany dostosowawcze w ustawie – Kodeks karny skarbowy

Zmiany dostosowujące w ustawie - Kodeks karny skarbowy są związane z opodatkowaniem akcyzą nowych wyrobów akcyzowych w postaci wkładów do wielorazowych e-papierosów. Zmiany te polegają na: 1) uzupełnieniu katalogu wyrobów akcyzowych, wobec których następuje wykonanie orzeczenia sądu o ich przepadku poprzez ich zniszczenie (art. 31 § 6 kks) – o wkłady do wielorazowych e-papierosów Obecnie w katalogu tych wyrobów znajdują się: wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych i wyroby nowatorskie, wielorazowe papierosy elektroniczne, podgrzewacze i urządzenia wielofunkcyjne, zestawy części do urządzeń do waporyzacji, saszetki nikotynowe, inne wyroby nikotynowe oraz jednorazowe e-papierosy. Dodanie nowych wyrobów w art. 31 § 6 kks spowoduje, że wykonanie orzeczenia sądu o przepadku poprzez zniszczenie będzie następowało zarówno w stosunku do tych dodanych wyrobów, jak również urządzeń i maszyn służących do ich produkcji lub pakowania, 2) uwzględnieniu wkładów do wielorazowych e-papierosów w katalogu określeń wymienionych w art. 53 § 30d kks, które mają znaczenie nadane im w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.