Wyższe limity wydatków na egzaminy zawodowe i otworzenie OKE w Szczecinie

Celem projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia, zwanego dalej „projektem ustawy”, jest zapewnienie odpowiedniego poziomu finansowania zadań wykonywanych przez Centralną Komisję Egzaminacyjną, zwaną dalej „CKE”, i okręgowe komisje egzaminacyjne, zwane dalej „oke”, związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, egzaminu zawodowego i egzaminów eksternistycznych, zwanych dalej „egzaminami”. Bezpośrednią przyczyną wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie ustawy są zbyt niskie maksymalne limity wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na zadania związane z przeprowadzaniem egzaminów, zwane dalej „maksymalnymi limitami wydatków na egzaminy”, w tym limit przewidziany na rok 2026, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1933), przy jednoczesnym braku realnej możliwości wdrożenia mechanizmu korygującego przewidzianego w ww. ustawie. Dotychczas określony maksymalny limit wydatków na egzaminy pozwalał na realizację zadań ustawowych i statutowych CKE i oke, natomiast w 2026 r. po raz pierwszy określony maksymalny limit wydatków na egzaminy okazał się niewystarczający, przede wszystkim ze względu na znaczny wzrost liczby osób przystępujących do egzaminu maturalnego oraz egzaminu zawodowego, jak również ze względu na realizację przez Ostatecznego Odbiorcę Wsparcia (CKE) i partnerów (8 OKE i Centrum Informatyczne Edukacji) Przedsięwzięcia „Wsparcie cyfryzacji systemu egzaminacyjnego” w ramach inwestycji C2.2.1. Technologie cyfrowe w nauczaniu, realizowanej w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W związku z powyższym konieczne jest ponowne oszacowanie maksymalnych limitów wydatków na przeprowadzenie egzaminów w roku 2026. Jednocześnie w wyniku przeprowadzonej analizy wskazującej na brak zabezpieczenia wystarczających środków na przeprowadzenie egzaminów w kolejnych latach zachodzi konieczność ponownego przygotowania analogicznych szacunków w stosunku do lat 2027–2034. Dodatkowo proponuje się uwzględnienie w maksymalnych limitach wydatków na egzaminy na lata 2027–2034 środków umożliwiających utworzenie oraz finansowanie działalności Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Szczecinie, zwanej dalej „OKE w Szczecinie”, wydzielonej z aktualnie funkcjonującej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu, zwanej dalej „OKE w Poznaniu”, obejmującej zasięgiem swojej działalności województwa zachodniopomorskie oraz lubuskie. Zapewnienie w budżecie państwa środków na utworzenie oraz finansowanie działalności OKE w Szczecinie umożliwi ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania nowelizację rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 lutego 1999 r. w sprawie utworzenia okręgowych komisji egzaminacyjnych oraz określenia ich zasięgu terytorialnego (Dz. U. poz. 134, z późn. zm.). Kolejnym rozwiązaniem przewidzianym w projekcie ustawy jest zwiększenie od 2028 r. wysokości rocznych maksymalnych środków Funduszu Pracy przeznaczonych na pokrycie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w związku z przewidywanym w latach 2027–2034 wzrostem liczby przystępujących do ww. egzaminów.

Projekt ustawy przewiduje zmianę: 1) art. 25 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, polegającą na zwiększeniu maksymalnych limitów wydatków na egzaminy ustalonych na lata 2026–2034, które będą uwzględniać zwiększone wydatki na realizację zadań związanych z przeprowadzaniem egzaminów w stosunku do pierwotnych szacowanych limitów określonych w 2024 r. oraz na powołanie i finansowanie działalności OKE w Szczecinie; 2) art. 290 w ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.), polegającą na zwiększeniu od 2028 r. wysokości rocznych maksymalnych środków Funduszu Pracy przeznaczonych na pokrycie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (tj. z 50 mln zł na 65 mln zł) w zakresie, o którym mowa w art. 9fa ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm.). Zapewnienie odpowiedniej wysokości maksymalnych limitów wydatków na egzaminy oraz środków Funduszu Pracy umożliwi CKE i oke właściwe wykonanie zadań w zakresie przygotowania i przeprowadzenia w każdym roku egzaminów dla poszczególnych grup zdających, z uwzględnieniem liczby osób przystępujących do egzaminu w danym roku oraz liczby przeprowadzonych egzaminów. Utworzenie OKE w Szczecinie usprawni proces przygotowywania i przeprowadzania egzaminów na terenie obecnej OKE w Poznaniu, która obejmuje swoim zasięgiem aż trzy województwa, tj. województwo wielkopolskie, zachodniopomorskie i lubuskie. Zasięg terytorialny obecnej OKE w Poznaniu obejmuje ok. 21,3 % powierzchni Polski, co stanowi szczególne wyzwanie organizacyjne zarówno w zakresie dystrybucji i redystrybucji materiałów egzaminacyjnych, zapewnienia odpowiedniej liczby ośrodków sprawdzania, jak również – przede wszystkim w odniesieniu do zdających – utrudnienie w sprawnym przeprowadzaniu procesu wglądów do sprawdzonej i ocenionej pracy egzaminacyjnej oraz weryfikacji sumy punktów. Proces utworzenia OKE w Szczecinie i przejmowania zadań obecnie realizowanych przez OKE w Poznaniu jest zaplanowany na 3 lata. Planuje się, że przejęcie wszystkich ustawowych zadań przez OKE w Szczecinie nastąpi w 2030 r. Szacuje się, że w OKE w Poznaniu i OKE w Szczecinie do poszczególnych egzaminów będzie docelowo przystępowało – w odniesieniu do całej populacji zdających przystępujących każdego kolejnego roku do danego egzaminu: 1) w przypadku egzaminu ósmoklasisty: ok. 10 % zdających w OKE w Poznaniu i ok. 7 % zdających w OKE w Szczecinie; 2) w przypadku egzaminu maturalnego: ok. 9 % zdających w OKE w Poznaniu i ok. 6 % zdających w OKE w Szczecinie; 3) w przypadku egzaminu zawodowego: ok. 10 % zdających w OKE w Poznaniu i ok. 7 % zdających w OKE w Szczecinie; 3) w przypadku egzaminów eksternistycznych: ok. 9 % zdających w OKE w Poznaniu i ok. 7 % zdających w OKE w Szczecinie.