Doradcy rolniczy mogą się ponownie wpisać na listy zawodowe

Celem projektu jest zapewnienie możliwie szerokiego dostępu do usług doradczych rolnikom w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej. Uwarunkowane jest ono liczbą doradców i ekspertów przyrodniczych, wpisanych na listy dyrektora CDR. Zgodnie z ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 1741 oraz z 2025 r. poz. 321), zwanej dalej „ustawą o PS WPR”: 1) usługi doradcze, o których mowa w art. 15 ust. 4 lit. a, b, d oraz f–h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, świadczą osoby fizyczne wpisane na listę doradców rolniczych; 2) usługi doradcze, o których mowa w art. 15 ust. 4 lit. a i b rozporządzenia 2021/2115, w zakresie sporządzenia dokumentacji przyrodniczej stanowiącej szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków oraz sporządzania planu działalności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej interwencji, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, świadczą osoby fizyczne wpisane na listę ekspertów przyrodniczych. Listę doradców rolniczych i listę ekspertów przyrodniczych uprawnionych do przygotowania takich dokumentów prowadzi dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego na podstawie przepisów ustawy o PS WPR. Na ww. listach znajdują się osoby, które przeszły postępowanie o uzyskanie wpisu na podstawie przepisów ustawy o PS WPR jak również osoby, które znajdowały się na liście na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298) i złożyły oświadczenie o zobowiązaniu do bezstronnego świadczenia usług doradczych oraz niepozostawaniu w konflikcie interesów, o którym mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia 2021/2115, zwane dalej „oświadczeniem o bezstronności”, w terminie 90 dni od wejścia w życie przepisów przedmiotowej ustawy. Ponieważ duża liczba osób została skreślona, rolnicy sygnalizują potrzebę nowelizacji przepisów w celu zapewnienia możliwie szerokiego dostępu do usług doradczych w związku z prowadzonymi naborami wniosków przez ARiMR. Najczęstszym powodem skreślenia z list były przyczyny losowe, np. długotrwała choroba, zwolnienie lekarskie, urlop macierzyński, z powodu których osoba wpisana na listę nie uczestniczyła w szkoleniu uzupełniającym lub nie zdała egzaminu uzupełniającego lub nie złożyła w terminie oświadczenia o bezstronności. Równocześnie przepisy ustawy o PS WPR zmieniały listę doradców rolnośrodowiskowych, prowadzoną na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, w listę doradców rolniczych ze specjalizacją rolnośrodowiskową. Ponieważ plany działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz plany działalności ekologicznej mogą wykonywać tylko osoby wpisane na listę doradców rolniczych ze specjalizacją rolnośrodowiskową, wskutek przeprowadzonych skreśleń stwierdza się niedobory osób posiadających ww. specjalizację. Osoby wpisane na ww. listy były systematycznie szkolone, mają dużą wiedzę i doświadczenie w świadczeniu usług doradczych w zakresie Wspólnej Polityki Rolnej. Ukończyły również szkolenie uzupełniające i zdały egzamin uzupełniający w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Ponieważ część ze skreślonych osób posiada wykształcenie średnie, a obecnie obowiązujące przepisy wymagają posiadania wykształcenia wyższego, postanowiono znowelizować przepisy ustawy o PS WPR.

Uwzględniając wysokie kwalifikacje osób, które zostały skreślone z różnych względów z list doradców, a zostały na nie wpisane na podstawie przepisów obowiązujących do 2023 r. zaproponowano, aby miały one możliwość ponownego wpisu na listy, pod warunkiem, że posiadają co najmniej 10 - letnie doświadczenie w świadczeniu usług doradczych rolnikom (dot. osób ubiegających się o wpis na listę doradców rolniczych) lub doświadczenie przyrodnicze (dot. osób ubiegających się o wpis na listę ekspertów przyrodniczych), które mają średnie wykształcenie. Proponuje się także rozszerzyć katalog kierunków studiów uprawniających do ubiegania się o wpis na listy oraz uwzględnienie możliwości wystąpienia siły wyższej w procesie prowadzenia procedury szkoleń i egzaminów oraz list doradców i ekspertów przyrodniczych. Wpis na listę doradców rolniczych równocześnie umożliwi danej osobie uzyskanie specjalizacji rolnośrodowiskowej, niezbędnej do świadczenia usług w zakresie interwencji rolnośrodowiskowo-klimatycznej. Osoby ubiegające się o ponowny wpis będą musiały spełnić warunki, o których mowa w art.113 ust. 6 pkt 1-4 ustawy o PS WPR, w tym złożyć w ramach ubiegania się o wpis wymagane dokumenty i oświadczenie o bezstronności.