Najostrzejsze limity emisji i elektroniczny system pozwoleń zintegrowanych

Projekt ma na celu usprawnienie funkcjonujących obecnie przepisów dotyczących pozwoleń zintegrowanych oraz emisji przemysłowych. Dokonana przez Komisję Europejską ewaluacja dyrektywy 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych (IED) wskazała na kilka obszarów gdzie dotychczasowe regulacje prawne są nieefektywne, zbyt skomplikowane lub w sposób niewystarczający odnoszą się do zagadnień istotnych dla eliminacji lub dalszego ograniczania szeroko rozumianych presji środowiskowych związanych z eksploatacją instalacji przemysłowych. W związku z powyższym opublikowana została dyrektywa 2024/1785 z dnia 24 kwietnia 2024 r. dotycząca zmiany dyrektywy 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych i dyrektywy Rady 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów (Dz. U. L 1785 z 15.07.2024 s.1). W wyniku zmian w przepisach UE konieczne jest odpowiednie dostosowanie regulacji krajowych koncentrujących się przede wszystkim wokół ustawy Prawo ochrony środowiska, ale obejmujących także inne akty prawne. Najważniejsze kwestie, które zostaną szczegółowo rozwiązane w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw: - niepełne wykorzystanie potencjału konkluzji BAT w zakresie ograniczania emisji; - niejednolite podejście do zasad udzielania odstępstw od BAT AELs; - ocena wpływu udzielonych odstępstw od BAT AELs na stan środowiska; - nakładanie się regulacji dotyczących dotrzymywania wielkości dopuszczalnej emisji; - funkcjonowanie systemu pozwoleń zintegrowanych; - problem stosowania innowacji w przemyśle; - promowanie efektywności środowiskowej (BAT AEPL) np. w zakresie zużycia wody; - rola systemu zarządzania środowiskowego (EMS); - udział społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji; - odpowiedzialność za szkody spowodowane eksploatacją instalacji z naruszeniem przepisów prawa; - proporcjonalność sankcji i kar; - rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska wraz z podziałem kompetencji na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. poz. 1169); - określenie właściwości organów ochrony środowiska do wydania pozwolenia zintegrowanego w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia; - zróżnicowanie obciążeń administracyjnych w zależności od rodzaju działalności; - doprecyzowanie przepisów dotyczących odstępstwa w sytuacjach kryzysowych/ siły wyższej; - doprecyzowanie kwestii definicji zanieczyszczenia, konsultacji z organami ochrony środowiska. Dodatkowo konieczne jest uwzględnienie zarzutów formalnych Komisji Europejskiej wystosowanych na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z nieprawidłową lub niepełną transpozycją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (naruszenie nr 2023/2173).

Propozycje rozwiązań kwestii problemowych w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw: - wprowadzenie obowiązku wykonania analizy w celu określenia najostrzejszych możliwych do osiągnięcia granicznych wielkości emisyjnych (BAT AELs); - doprecyzowanie w zakresie obowiązkowych elementów metodyki oceny zasadności udzielania odstępstw od BAT AELs; - ocena wpływu udzielonych odstępstw od BAT AELs na stan środowiska; - ujednolicenie zasad ustalania wielkości dopuszczalnej emisji; - utworzenie przepisów umożliwiających wdrożenie elektronicznego systemu pozwoleń zintegrowanych; - przepisy określające wsparcie dla innowacji; - wprowadzenie wiążących poziomów efektywności środowiskowej (BAT AEPL); - doprecyzowanie wymagań w zakresie obowiązkowego systemu zarządzania środowiskowego (EMS); - zapewnienie udziału społeczeństwa także w postępowaniach związanych z dostosowaniem do Konkluzji BAT; - stworzenie obywatelem którzy odnieśli uszczerbek na zdrowiu w związku z nieprawidłową eksploatacją instalacji przemysłowej, możliwości wnioskowania o odszkodowania; - uszczegółowienie przepisów dotyczących sankcji i kar; - objęcie obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego nowych rodzajów instalacji: m.in. do wytwarzania baterii oraz wydobycia rud metali takich jak: boksyt, chrom, kobalt, miedź, złoto, żelazo, ołów, lit, mangan, nikiel, pallad, platyna, cyna, wolfram i cynk. Wymogiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego objęte zostaną również instalacje, które mogły już posiadać takie decyzje z uwagi na powiązanie technologiczne z innymi rodzajami instalacji np. walcowanie zimne, prasy kuźnicze o sile nacisku przekraczającej 30 meganiutonów czy wykańczanie włókien. Objęcie obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego nowych rodzajów instalacji, jak również pojawiające się już obecnie trudności ze wskazaniem organu właściwego do wydania tego typu decyzji wymaga powiązania kompetencji z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169); - wprowadzenie złagodzonego, w zakresie obciążeń administracyjnych, systemu regulacji dla instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń umożliwiającego np. objęcie tego rodzaju instalacji obowiązkiem zgłoszenia przy jednoczesnym określeniu ambitnych i spójnych z Konkluzjami BAT wymagań z zakresu ochrony środowiska; - zapewnienie możliwości szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych/ siły wyższej; - doprecyzowanie zasad identyfikacji zanieczyszczeń, emisję których należy regulować w pozwoleniu zintegrowanym oraz doprecyzowanie definicji zanieczyszczenia poprzez dodanie odniesienia do odorów.

Wprowadzone zostaną również przepisy zapewniające uwzględnienie części zarzutów Komisji Europejskiej w ramach naruszenia 2023/2173.