Rozszerzenie przepisów o przeciwdziałaniu terroryzmowi i rozprzestrzenianiu broni

Celem projektu jest uzupełnienie przepisów ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1124, z późn. zm.), dalej „ustawa o p.p.p.f.t.”, o regulację związaną z środkami ograniczającymi stosowanymi w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania. Wymóg ustanowienia środków ograniczających w celu przeciwdziałaniu rozprzestrzeniania broni masowego rażenia (BMR) stanowi element międzynarodowego standardu w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu oraz proliferacji ustanawianego przez Grupę Zadaniową do spraw Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (standard FATF). Rekomendacja FATF nr 7 (Financial Action Task Force), dalej „FATF R.7” nakłada wymóg wdrożenia środków ograniczających mających na celu przeciwdziałanie finansowaniu rozprzestrzeniania BMR zgodnie z wymogami wynikającymi z rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych wydanych na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, dotyczących zapobiegania, zwalczania i zakłócania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i finansowania tego procederu. Aktualnie rezolucje ONZ skierowane są przeciwko Republice Iranu - rezolucja 2231 (2015) oraz Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej - rezolucje 1718 (2006), 1874 (2009), 2087 (2013), 2094 (2013), 2270 (2016), 2321 (2016) i 2356 (2017). Wymogi wynikające z FATF R.7 oraz wskazanych w tej rekomendacji rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych zostały recypowane do mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa Unii Europejskiej - rozporządzenia Rady (UE) nr 267/2012 z dnia 23 marca 2012 r. w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 961/2010 (rozporządzenie 267/2012) oraz rozporządzenia Rady (UE) 2017/1509 z dnia 30 sierpnia 2017 r. dotyczącego środków ograniczających skierowanych przeciwko Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 329/2007 (rozporządzenie 2017/1509). W związku z powyższym, większość wymogów wynikających z FATF R.7 znajduje zastosowanie w polskim porządku prawnym, jednak ze względu na pewne różnice pomiędzy wymogami FATF R.7 a przepisami ww. rozporządzeń unijnych oraz ze względu na potrzebę przyjęcia przepisów służących stosowaniu rozporządzenia 267/2012 oraz rozporządzenia 2017/1509 zachodzi konieczność nowelizacji przepisów ustawy o p.p.p.f.t. Ponadto z uwagi na fakt, że 30 maja br. przyjęto przepisy tzw. unijnego pakietu AML/CFT tj. zbioru regulacji w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu dopuszcza się, że w celu implementacji do krajowego porządku prawnego wymogów wynikających z aktów prawnych wchodzących w skład ww. pakietu (6AMLD, AMLR, AMLAR, TFR) projekt ustawy będzie obejmował także zapisy korygujące wybrane elementy dotychczasowych przepisów ustawy o p.p.p.f.t. Dodatkowo w związku z istniejącym związkiem celowościowym pomiędzy wyżej opisanymi przepisami najnowszego pakietu AML/CTF, a poprzednimi nowelizacjami Dyrektywy 2015/849 zasadne jest rozważenie i ewentualne wprowadzenie rozwiązań uzupełniających dotychczasową implementację o szczegółowe zmiany nawiązujące do 4AMLD oraz 5AMLD.

- Rozszerzenie zakresu przedmiotowego ustawy o zasady i tryb stosowania środków ograniczających w celu przeciwdziałania terroryzmowi, finansowaniu terroryzmu, rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania; - uzupełnienie słownika ustawowego poprzez dodanie skrótów rozporządzenia Rady (WE) Nr 267/2012 z dnia 23 marca 2012 r. w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 961/2010 - art. 1 ust. 2 pkt 19bb ustawy o p.p.p.f.t. oraz do rozporządzenia Rady (UE) 1509/2017 z dnia 30 sierpnia 2017 r. dotyczącego środków ograniczających skierowanych przeciwko Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 329/2007 – art. 1 ust. 2 pkt 19bc ustawy o p.p.p.f.t. oraz zgodna z postanowieniami rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych definicja zjawiska rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia – art. 1 ust. 2 pkt 19 be ustawy o p.p.p.f.t.; - zmiana zakresu wymagań stawianych wobec osoby piastującej stanowisko Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej „GIIF”), będzie musiała legitymować się wiedzą z zakresu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania; - modyfikacja regulacji dotyczących funkcjonowania działającego przy GIIF ciała o charakterze opiniodawczo-doradczym, tj. Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego. Przede wszystkim członkiem Komitetu będzie mogła zostać osoba posiadająca wiedzę z zakresu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia; - doprecyzowanie zakresu uprawnień kontrolnych GIIF do zmienionego zakresu jego zadań. Przede wszystkim o kontrolowanie środków ograniczających, o których mowa w Rozdziale 10, a zatem – po nowelizacji – również w zakresie broni masowego rażenia; - zmiany w przepisach Rozdziału 10 ustawy o p.p.p.f.t.: • nowe brzmienie otrzyma art. 117 ust. 1 ustawy o p.p.p.f.t., określający zakres przedmiotowy środków ograniczających stosowanych przez instytucje obowiązane – poszerzony o przeciwdziałanie broni masowego rażenia; dodany zostaje art. 118 ust. 1a. – przepis został skonstruowany na wzór art. 118 ust. 1 ustawy o p.p.p.f.t. i dotyczyć będzie stosowania środków ograniczających w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania; • pozostałe zmiany przepisów Rozdziału 10 są zmianami wynikowymi, mają charakter dostosowawczy; - zmiany w przepisach Rozdziału 13 ustawy o p.p.p.f.t. dotyczące wprowadzenia kar administracyjnych za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących finansowych sankcji proliferacyjnych; - ponadto, projekt będzie zawierał przepisy służące zapewnieniu spójności przepisów ustawy o p.p.p.f.t. z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (dyrektywa 2015/849) w jej aktualnym brzmieniu. Analiza praktyki stosowania przepisów ustawy o p.p.p.f.t., a także kolejne nowelizacje przepisów dyrektywy 2015/849 wykazały konieczność modyfikacji, niektórych przepisów ustawy o p.p.p.f.t., mianowicie art. 27 (obowiązek uwzględnienia zapisów oceny ryzyka przeprowadzanej na poziomie UE) art. 41 (możliwość nieprzeprowadzania transakcji, także w ramach stosunków gospodarczych oraz obowiązek dokumentacji niezastosowania środka), art. 77 (usprawnienie sprawozdawczości poprzez obowiązek zgłoszenia do GIIF informacji, który zostanie uzależniony od rozpoczęcia działalności), art. 89 (raportowanie podejrzeń do JAF); - ponadto projekt będzie dostosowywał przepisy ustawy do konkretnych zaleceń zawartych w Raporcie 5 rundy ewaluacji polskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu przeprowadzonej przez MONEYVAL. Szczegółowe zalecenia znajdują się w tabeli nr 1 Raportu i dotyczą one (w zakresie właściwości GIIF) oprócz kwestii związanych ze zwalczaniem proliferacji, również m.in. zagadnienia poprawy funkcjonowania współpracy między organami krajowymi, uzupełnienia oceny ryzyka instytucji obowiązanych o nowe elementy, poprawy funkcjonowania Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. Przepisy projektu będą mogły zatem objąć m.in. kwestie współpracy z prokuraturą, oceny ryzyka związanego z nowymi technologiami.