Dostęp do infrastruktury telekomunikacyjnej zgodnie z rozporządzeniem GIA

W dniu 12 listopada 2025 r. wejdzie w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1309 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów wdrażania gigabitowych sieci łączności elektronicznej, zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/2120 i uchylające dyrektywę 2014/61/UE (Dz. Urz. UE L 2024/1309 z 8.05.2024, str. 1) zwane dalej „rozporządzeniem GIA”. Rozporządzenie GIA ustanawia przepisy mające na celu przyspieszenie, uproszczenie i obniżenie kosztów wdrażania stacjonarnych i bezprzewodowych sieci o bardzo dużej przepustowości na całym terytorium Unii Europejskiej, w tym przez stosowne planowanie, usprawnioną koordynację i wprowadzenie uproszczonych i cyfrowych procedur udzielania zezwoleń, aby zmniejszyć obciążenia administracyjne spoczywające na operatorach i administracji krajowej. Od dnia 12 lutego 2026 r. nowe lub poddawane gruntownym remontom budynki będą musiały być wyposażone w infrastrukturę światłowodową. Pomimo bezpośredniego stosowania rozporządzenia GIA w państwach członkowskich Unii Europejskiej, jego przepisy nie wyczerpują wszystkich aspektów regulacyjnych i nie zapewniają pełnej harmonizacji w zakresie wdrażania infrastruktury telekomunikacyjnej. Mając na względzie zakres swobody pozostawionej państwom członkowskim Unii Europejskiej w zakresie ukształtowania ram instytucjonalno-organizacyjnych oraz stosowania wyłączeń przewidzianych w rozporządzeniu GIA, projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, zwany dalej „zmianą Megaustawy”, ma na celu zapewnienie pełnej skuteczności stosowania rozporządzenia GIA w krajowym porządku prawnym. Zmiana Megaustawy zawiera również rozwiązania o charakterze deregulacyjnym, przygotowane w ramach prac Zespołu do spraw koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającego deregulację, zwanego dalej „Zespołem Deregulacyjnym”, powołanego uchwałą Rady Ministrów z dnia 4 marca 2025 r. w sprawie koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającego deregulację (M.P. poz. 223, 712 i 713), które są tożsame z rozwiązaniami przewidzianymi w rozporządzeniu GIA. Zatwierdzone przez Zespół Deregulacyjny i skierowane do pilnego procedowania postulaty oznaczono w uzasadnieniu do zmiany Megaustawy numerami oficjalnych fiszek (realizowane postulaty zgodnie z ocenami propozycji deregulacyjnych również w sposób zmodyfikowany lub częściowy względem przedłożonych postulatów).

Istotą projektowanych zmian jest umożliwienie stosowania rozporządzenia GIA. Proponowane rozwiązania zawarte w zmianie Megaustawy to m.in.: 1) dostosowanie i ujednolicenie definicji, także wprowadzenie nowych, aby zapewnić zgodność, spójność i praktyczną wykonalność rozporządzenia GIA; 2) rozszerzenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia infrastruktury technicznej oraz informacji o niej; 3) zmiany w procedurze zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej prowadzonej przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, zwanego dalej „Prezesem UKE”, polegające m.in. na rezygnacji z uzgodnień z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki i Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego przy jednoczesnym skróceniu czasu trwania postępowań administracyjnych do 30 dni; 4) rozszerzenie funkcjonalności punktu informacyjnego do spraw telekomunikacji, by ułatwiał zawieranie umów o dostęp, a także umożliwiał elektroniczny dostęp do zawartych w nim danych; 5) wprowadzenie obowiązku wyposażania budynków w infrastrukturę światłowodową także jednorodzinnych, przy jednoczesnym wprowadzeniu wyjątków mających na celu ochronę zabytków; 6) rozszerzenie koordynacji robót budowlanych także na projekty prywatne, zwiększenie efektywności wykorzystania istniejącej infrastruktury oraz wprowadzenie wyjątków od udostępnienia informacji o niej; 7) ustalenie maksymalnej stawki za 1 m2 umieszczanej infrastruktury w drogach wewnętrznych; 8) doprecyzowanie przepisów planistycznych – eliminacja barier i ograniczeń lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej; 9) dodanie dalszych uproszczeń i usprawnień procesu inwestycyjnego dla realizacji sieci o bardzo dużej przepustowości; 10) wprowadzenie obowiązku załączania oświadczenia o instalacjach telekomunikacyjnych przy odbiorze budynków. Ponadto stosowanie rozporządzenia GIA wymaga również zmian legislacyjnych w innych aktach prawnych niż zmiana Megaustawy, w szczególności w.: 1) ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889) – celem wprowadzenia uproszczeń w procedurach; 2) ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 oraz z 2025 r. poz. 820 i 1006) – celem modyfikacji procedur w zakresie opiniowania i zatwierdzania projektów organizacji ruchu; 3) ustawie z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1221 oraz z 2025 r. poz. 637 i 820) – celem skrócenia terminów dotyczących wydania decyzji Prezesa UKE w 30 dni i zmian w procedurze. Projektowana ustawa zakłada również wdrożenie przyjętych przez Zespół Deregulacyjny dodatkowych, wpisujących się w stosowanie rozporządzenia GIA, propozycji dotyczących: 1) redukcji obciążeń sprawozdawczych wynikających z Megaustawy przez zniesienie obowiązku raportowania infrastruktury telekomunikacyjnej opartej na miedzi oraz danych o przebiegu światłowodów w istniejącej już kanalizacji kablowej; 2) wprowadzenia w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145,1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i 1080) „milczącej zgody” Prezesa UKE względem projektów decyzji starosty; 3) usprawnień procedury rozstrzygania sporów wynikających z ustawy z dnia 12 lipca 2024 r – Prawo komunikacji elektronicznej przez Prezesa UKE.