Udział Polski w europejskim systemie informacji o podróży i zezwoleń ETIAS

W związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1077/2011, (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/1624 i (UE) 2017/2226, zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1240”, konieczne jest określenie krajowych ram prawnych służących zapewnieniu stosowania rozporządzenia. Rozporządzenie 2018/1240 zakłada, że wszyscy obywatele państw trzecich, którzy na mocy przepisów szczególnych są zwolnieni z obowiązku wizowego w celu wjazdu na terytorium państw członkowskich, zamierzający wjechać na to terytorium, przed rozpoczęciem swojej podróży będą musieli złożyć za pośrednictwem systemu ETIAS elektroniczny wniosek o zezwolenie na podróż. Informacje gromadzone przez system umożliwią – przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych i zasad ochrony danych osobowych – wcześniejszą weryfikację istnienia potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa, ryzyka nielegalnej imigracji lub epidemiologicznego wynikających z wjazdu, a następnie pobytu cudzoziemca na terytorium państw członkowskich UE. Celem zapewnienia właściwego stosowania rozporządzenia 2018/1240 należy określić rozwiązania instytucjonalne i proceduralne na szczeblu krajowym, obejmujące w szczególności: - obowiązki i uprawnienia organów w zakresie przetwarzania danych ETIAS, - właściwy organ, o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia 2018/1240, realizujący zadania Jednostki Krajowej ETIAS, - organ pełniący rolę centralnego punktu dostępu, o którym mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia 2018/1240, - organ odpowiedzialny za wprowadzanie i zarządzanie krajowymi wpisami do listy ostrzegawczej ETIAS, zgodnie z art. 34 ust. 3 i art. 35 ust. 4 rozporządzenia 2018/1240, a także organy i służby uprawnione do występowania z wnioskiem o taki wpis, - właściwy organ w zakresie prowadzenia postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 37 ust. 3 rozporządzenia 2018/1240, oraz sposób i tryb prowadzenia takiego postępowania.

W projekcie ustawy określono zasady i sposób realizacji udziału Rzeczypospolitej Polskiej w europejskim systemie informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS), w tym: - obowiązki i uprawnienia krajowych organów w zakresie przetwarzania danych ETIAS, dotyczące wglądu do danych zawartych w tym systemie przez Krajowy System Informatyczny ds. Systemu ETIAS (organy posiadające dostęp bezpośredni i pośredni) z uwzględnieniem rodzaju zadań realizowanych przez te organy, wprowadzania danych oraz zapewnienia im ochrony, - zaproponowano wyznaczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej jako organu krajowego pełniącego funkcję Jednostki Krajowej ETIAS, - zaproponowano ustanowienie pojedynczego centralnego punktu dostępu, o którym mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia 2018/1240, którego rolę będzie pełnił Komendant Główny Straży Granicznej, - wskazano organ odpowiedzialny za wprowadzanie i zarządzanie krajowymi wpisami na liście ostrzegawczej ETIAS (dotyczącymi osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa), którym będzie Komendant Główny Straży Granicznej, a także podmioty uprawnione do wystąpienia o wprowadzenie danych do listy ostrzegawczej ETIAS, - wprowadzono możliwość przeprowadzania krajowych konsultacji oraz określono ich zakres i sposób prowadzenia, celem wszechstronnej analizy wniosku i weryfikacji oraz oceny cudzoziemca, który złożył wniosek o wydanie zezwolenia na podróż, w przypadku ręcznego przetwarzania tego wniosku (rozpatrywania bezpośrednio przez Jednostkę Krajową ETIAS), - określono tryb prowadzenia postępowania odwoławczego, w przypadku odmowy wydania zezwolenia na podróż, cofnięcia albo unieważnienia tego zezwolenia, polegającego na możliwości złożenia do Komendanta Głównego Straży Granicznej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, - wskazano podmiot realizujący zadania Centralnego Organu Technicznego KSI ETIAS (COT KSI ETIAS) – funkcję tę ma pełnić Komendant Główny Straży Granicznej – oraz określono jego zadania, obejmujące techniczne zagadnienia wynikające z udziału Rzeczypospolitej Polskiej w ETIAS, uregulowano także obowiązek współpracy określonych organów i służb z COT KSI ETIAS, - uregulowano kwestie sprawowania nadzoru ministra właściwego do spraw wewnętrznych nad prawidłowością działania KSI ETIAS, - określono zasady bezpieczeństwa w związku z przetwarzaniem danych ETIAS, w szczególności udzielaniem i cofaniem upoważnień do przetwarzania danych oraz nadawaniem i cofaniem uprawnień użytkownikom indywidualnym do dostępu do KSI ETIAS, a także uregulowano inne zagadnienia związane z ochroną danych osobowych, w tym rozpatrywaniem wniosków o dostęp do danych ETIAS, celem ich sprostowania, uzupełnienia lub usunięcia. Ponadto, w ramach nowelizowanej ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, zaproponowano wprowadzenie regulacji dotyczących Krajowego Rejestru Cudzoziemców (KRC), tworzonego, utrzymywanego i rozwijanego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej celem umożliwienia organom administracji publicznej oraz innym podmiotom realizującym zadania publiczne weryfikacji danych cudzoziemców dla zapewnienia właściwej ich jakości oraz poprawności, poprzez identyfikowanie i weryfikowanie danych przetwarzanych w różnych systemach krajowych za pomocą zaawansowanych algorytmów porównywania danych alfanumerycznych oraz Systemu Porównywania Danych Biometrycznych (Biometric Matching System). KRC będzie narzędziem teleinformatycznym wspierającym system ETIAS na gruncie krajowym w zakresie dokonywanej weryfikacji danych cudzoziemca w krajowych systemach i bazach danych, będzie wspomagał pracę Jednostki Krajowej ETIAS poprzez interoperacyjność krajowych baz danych – jako zdolność do pełnej współpracy z innymi systemami migracyjnymi i przetwarzającymi informacje o cudzoziemcach.