Sędziowie mogą dłużej pracować i jeździć w delegacje

Projektowana ustawa ma na celu uregulowanie na nowo dwóch obszarów dotyczących funkcjonowania sądownictwa powszechnego, odnoszących się do sytuacji prawnej sędziów: możliwości dalszego pełnienia służby przez sędziego po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku oraz delegowań, w szczególności delegowań pozaorzeczniczych. Przewiduje się powrót do rozwiązań prawnych sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1452), kiedy to sędzia pozostawał w czynnej służbie, jeśli nie później niż na 6 miesięcy przed ukończeniem 65 roku życia oświadczył wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawił stosowne zaświadczone o stanie zdrowia. W takim przypadku pozostawał w czynnej służbie do 70. roku życia. Organem, do którego sędzia składał oświadczenie był Minister Sprawiedliwości, ale bez władczych uprawnień co do kwestii przejścia w stan spoczynku. W ocenie projektodawcy nie istnieją przesłanki dla warunkowania dalszego pozostawania w służbie przez sędziego, który osiągnął wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku, lecz nadal zdolnego, ze względu na stan zdrowia, do jej pełnienia, od zgody jakiegokolwiek organu. Co więcej, dążąc do zachęcenia doświadczonych sędziów do pozostania w służbie przewiduje się stworzenie sędziom, którzy ukończyli 65. rok życia, możliwości orzekania w zmniejszonym wymiarze przydzielanych spraw. Stanowi to realizację potrzeby obniżenia obciążenia sędziów, którzy częściowo, z uwagi na wiek i wysiłek przy pełnieniu służby, utracili możliwość orzekania w dotychczasowym wymiarze, pozostając jednak wartościowymi pracownikami wymiaru sprawiedliwości. Sędziowie tacy będą uzyskiwać wynagrodzenie, oraz jednocześnie pobierać uposażenie przysługujące w stanie spoczynku, oba świadczenia w części, proporcjonalnie do relacji ustalonego wymiaru udziału w przydziale spraw do pełnego obciążenia sędziego. Nadto przewiduje się ograniczenie czasu pozaorzeczniczych delegacji sędziów do maksymalnie czterech lat z obowiązkiem powrotu do służby orzeczniczej przed ewentualnym kolejnym delegowaniem na czas równy okresowi dotychczasowej delegacji. Wieloletnie delegacje do Ministerstwa Sprawiedliwości i innych podległych Ministrowi instytucji nie powinny bowiem służyć łagodzeniu niedoborów kadrowych, lecz powinny stanowić dodatkowe wsparcie merytoryczne w sytuacjach, w których jest to niezbędne dla zrealizowania określonych zadań, bez uszczerbku (lub z możliwie minimalnym uszczerbkiem) dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz sprawności rozpoznawania spraw w sądach. Nadto ograniczenie czasowe delegowań zapewni, że delegowana kadra orzecznicza nie zatraci kontaktu z podstawowym obowiązkiem, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. W celu zapewnienia możliwości korzystania przez urząd obsługujący Ministra Sprawiedliwości z doświadczenia sędziów pozostających w stanie spoczynku oraz w celu umożliwienia takim sędziom aktywności zawodowej innej niż aktywność orzecznicza przewiduje się w wprowadzenie możliwość powierzenia im pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Wyłączenie Krajowej Rady Sądownictwa z procedury nakierowanej na dalsze pełnienie przez sędziego służby sędziowskiej po osiągnięciu wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku i uzależnienie możliwości pełnienia służby po osiągnięciu tego wieku wyłącznie od woli sędziego i stanu jego zdrowia. Wprowadzenie możliwości złożenia przez sędziego po 65. roku życia, w przypadku podjęcia decyzji o zamiarze dalszego pełnienia służby, oświadczenia o zmianie udziału w przydziale spraw w wymiarze zmniejszonym o nie mniej niż 25 % i nie więcej niż 75 %. Wprowadzenie rozwiązania, w myśl którego następujące po sobie okresy delegowania pozaorzeczniczego nie mogą przekraczać łącznie 4 lat, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że sędzia może zostać delegowany pozaorzeczniczo ponownie dopiero po upływie okresu równego okresowi delegowania lub łącznemu czasowi następujących po sobie okresów delegowania, nie wcześniej jednak niż po upływie 1 roku od zakończenia delegowania Wprowadzenie możliwości powierzenia sędziemu w stanie spoczynku, za jego zgodą, pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości.