Nowy system nauczania w szkołach – efekty uczenia się zamiast treści

Celem projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw jest przede wszystkim umożliwienie wdrożenia w szkołach kompleksowej reformy programowej w zakresie wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, opartej na dokumencie pt. „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji.” [1]). Wykorzystanie takiego dokumentu kierunkowego jako podstawy planowanych reform jest rozwiązaniem stosowanym w wielu krajach. Choć dokument często nosi różne nazwy, to ma jednak podobne założenia – jest to narzędzie, które określa, jaką wiedzę i umiejętności powinni mieć uczniowie po zakończeniu poszczególnych etapów edukacji. Pomaga kształtować cele edukacyjne oraz planować nauczanie, tak aby przygotować młodych ludzi do wyzwań współczesnego świata. W 2024 r. Minister Edukacji zlecił Instytutowi Badań Edukacyjnych w Warszawie (obecnie Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, zwany dalej „IBE-PIB”) przygotowanie wniosków na temat poziomu kompetencji polskich absolwentów oraz najważniejszych wyzwań w obszarze kształcenia ogólnego w szkołach. W oparciu o przeprowadzone prace analityczne IBE-PIB zdefiniował, że kluczową przesłanką dla reformy programowej jest brak równowagi między wymiarami kształcenia (wiedza przedmiotowa/umiejętności/sprawczość). Polska szkoła skutecznie buduje wiedzę i umiejętności uczniów (przedmiotowe). Konieczne są natomiast zmiany, które pomogą wszystkim uczniom korzystać ze zdobytej wiedzy, także poza szkołą, oraz wdrożenie rozwiązań, które będą zachęcały do działania oraz sprzyjały czerpaniu radości z uczenia się. Wynikiem pierwszego etapu prac analitycznych IBE-PIB jest dokument pod nazwą „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji. Etap I: przedszkola i szkoły podstawowe.”. Przygotowany przez ekspertów IBE-PIB dokument został skonsultowany z przedstawicielami różnych środowisk edukacyjnych w Polsce. W lutym 2025 r. rozpoczęły się prace nad kolejnym etapem, obejmującym absolwentów szkół ponadpodstawowych. Zakończenie tych prac jest planowane na połowę 2025 r. Właściwe przełożenie profilu absolwenta i absolwentki na kluczowe dokumenty, które determinują cele i organizację kształcenia ogólnego w szkołach, tj. podstawę programową wychowania przedszkolnego i podstawę programową kształcenia ogólnego oraz ramowe plany nauczania dla publicznych szkół, wymaga zmian w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, z późn. zm.). Przygotowywana nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i podstawa programowa kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół będzie: 1) jasno i precyzyjnie określała cele kształcenia i efekty uczenia się; 2) spójna wewnętrznie i między przedmiotami; 3) pisana językiem efektów uczenia się; 4) na tyle precyzyjna, aby można w oparciu o nią tworzyć narzędzia diagnostyczne i egzaminy oraz efektywnie udzielać wsparcia uczniom w procesie uczenia się oraz na tyle elastyczna, aby nauczyciele mogli ją realizować według własnego pomysłu i w sposób uwzględniający zróżnicowane potrzeby edukacyjne uczniów; 5) skoncentrowana na budowaniu kompetencji uczniów, a nie tylko zapamiętywaniu informacji. Celem zmiany jest stworzenie szkoły przyjaznej i wymagającej, dzięki której każdy uczeń zdobędzie wiedzę (rozumienie świata), kompetencje (zdolność działania) oraz sprawczość (siłę i motywację do działania). Zmiana podstawy programowej wychowania przedszkolnego, podstawy programowej kształcenia ogólnego i ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, planowana do sukcesywnego wdrożenia począwszy od roku szkolnego 2026/2027 w wychowaniu przedszkolnym oraz w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w przypadku klasy I szkół ponadpodstawowych od roku szkolnego 2027/2028, jest pierwszym obszarem zmian koniecznych do pełnego wdrożenia reformy i wizji ucznia kończącego dany etap edukacyjny ujętej w dokumencie „Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji.”. Kolejne zmiany, które będę obejmowały system oceniania, egzaminów zewnętrznych oraz pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także monitorowanie i ewaluację pracy szkoły, również będą wymagały zmian ustawowych, które zostaną zaproponowane w kolejnym projekcie ustawy. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw obejmuje także propozycje innych zmian o charakterze uzupełniającym, porządkującym lub korygującym. W konsekwencji powyższego, projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw przewiduje zmiany m.in. w: 1) ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zwanej dalej „upo”; 2) ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Karta Nauczyciela”; 3) ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „uso”; 4) ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie informacji oświatowej”; 5) ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o finansowaniu zadań oświatowych”.

I. Planowane zmiany w ustawie – Prawo oświatowe:

1. Zmiana definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego – w związku z projektowanym nowym schematem tej podstawy, który oprócz celów kształcenia będzie uwzględniał oczekiwane efekty uczenia się oraz wymagania w zakresie doświadczeń edukacyjnych. 2. Rozszerzenie możliwości zatrudnienia w publicznym przedszkolu osoby niebędącej nauczycielem. 3. Rozszerzenie katalogu osób posiadających wykształcenie średnie branżowe. 4. Rezygnacja z określania w art. 28 upo wymiaru godzin wychowania fizycznego (zmiana o charakterze porządkującym). 5. Zmiany w zakresie usług cyfrowych dla edukacji w związku z planowanym uruchomieniem usługi bezpłatnego centralnego dziennika elektronicznego. 6. Prowadzenie systemu teleinformatycznego umożliwiającego wspieranie funkcjonowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz koordynowanie nadzoru pedagogicznego nad tymi ośrodkami. 7. Zmiana przepisów art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 upo, upoważniających ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania odpowiednio rozporządzenia w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół oraz w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół – w związku ze zmianą definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego. 8. Zmiany w zakresie nadzoru pedagogicznego: 1) rezygnacja z obowiązku opiniowania przez kuratora oświaty arkuszy organizacji publicznych szkół i placówek, 2) doprecyzowanie kompetencji dyrektora specjalistycznej jednostki nadzoru – Centrum Edukacji Artystycznej, 3) wprowadzenie możliwości tworzenia narzędzi nadzoru pedagogicznego przez kuratora oświaty, 4) zmiana porządkująca w art. 60 ust. 2 upo w związku z wykreśleniem ewaluacji z form nadzoru pedagogicznego. 9. Wprowadzenie do katalogu form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły nowej formy tj. zajęć fakultatywnych. 10. Rozszerzenie upoważnienia ustawowego dla ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia dotyczącego organizacji publicznych szkół i placówek, w zakresie trybu nadawania imienia zespołom szkół artystycznych. 11. Zmiana w zakresie warunków dotyczących uzyskania dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników (wymóg dołączenia do wniosku o dofinansowanie kształcenia młodocianych pracowników potwierdzenia wniesienia opłaty za egzamin zawodowy).

II. Planowane zmiany w ustawie – Karta Nauczyciela:

12. Zmiany dotyczące powoływania Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty oraz trybu jej pracy. Wieloletnia praktyka stosowania przepisów art. 9i ustawy – Karta Nauczyciela oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 września 2008 r. w sprawie Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty (Dz. U. poz. 1017) wykazała niedoskonałości dotychczasowych rozwiązań wpływające niekorzystnie na zainteresowanie członkostwem w tej Kapitule oraz na efektywność pracy Kapituły. W związku z powyższym konieczne jest wprowadzenie zmian w ustawie – Karta Nauczyciela, które wpłyną pozytywnie na organizację i działanie Kapituły oraz będą spełniać wymogi legislacyjne w zakresie podziału regulowanej materii między ustawę a rozporządzenie.

III. Planowane zmiany w ustawie o systemie oświaty:

13. Zmiany w definicji programu wychowania przedszkolnego i programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego (art. 3 pkt 13b uso) będące konsekwencją zaproponowanej w ustawie – Prawo oświatowe zmiany definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego. 14. Zmiana porządkująca w definicji egzaminu maturalnego. 15. Doprecyzowanie art. 9c ust. 13 uso, dotyczącego egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu zawodowego w części praktycznej (wskazanie, że rozwiązanie przyjęte w tym przepisie dotyczy tylko egzaminatorów, którzy obserwują i oceniają część praktyczną egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania jest wyrób lub usługa). 16. Zmiany dostosowujące w zakresie warunków dopuszczania do użytku w przedszkolu i szkole odpowiednio programów wychowania przedszkolnego lub programów nauczania – w konsekwencji proponowanej zmiany definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz definicji programu wychowania przedszkolnego i programu nauczania. 17. Zmiany w zakresie dopuszczenia podręcznika do użytku szkolnego (w art. 22ao ust. 3 uso), będące konsekwencją proponowanej zmiany definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz zmiana art. 22an ust. 4 uso w zakresie wysokości opłaty wnoszonej z wnioskiem o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika. 18. Zmiana w zakresie oceniania i klasyfikowania uczniów w oddziałach przygotowania wojskowego oraz oddziałach o profilu mundurowym, umożliwiająca ustalenie ocen bieżących i oceny klasyfikacyjnej z realizowanego w tych oddziałach programu szkolenia. 19. Zmiany w upoważnieniu dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia określającego warunki i sposób oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych umożliwiające dostosowanie terminologii stosowanej w rozporządzeniu do proponowanej definicji podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz wskazanie zajęć fakultatywnych podlegających ocenianiu szkolnemu. 20. Zmiana porządkująca w przepisach ustawy o systemie oświaty dotyczących oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów szkół artystycznych w związku z niestosowaniem art. 37 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe do uczniów szkół artystycznych. 21. Wykreślenie przeglądu plastycznego, jako konkursu mającego wpływ na oceną klasyfikacyjną uczniów szkół i placówek artystycznych. 22. Uzupełnienie upoważnienia dla ministra właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do określenia szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w publicznych szkołach artystycznych. 23. Zmiana terminu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty (powrót do kwietniowego terminu). 24. Rezygnacja z przeprowadzania egzaminu maturalnego z języka łacińskiego (jako alternatywy dla egzaminu z języka obcego nowożytnego). 25. Możliwość niewyznaczania egzaminatora-weryfikatora do powtórnego sprawdzania prac egzaminacyjnych w przypadku prac egzaminacyjnych sprawdzanych z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych. 26. Zmiany dotyczące wglądów do sprawdzonych i ocenionych prac egzaminacyjnych oraz weryfikacji sumy punktów uzyskanych na egzaminie maturalnym. 27. Zmiana o charakterze korygującym dotycząca sprawdzania prac egzaminacyjnych w części praktycznej egzaminu zawodowego (w przypadku tego egzaminu egzaminatorzy nie przyznają punktów lecz oceniają czy zdający spełnił określone dla zadania kryteria, czy nie). 28. Rozszerzenie zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w Systemie Informatycznym Obsługującym Egzaminy Ogólnokształcące („SIOEO”) w zakresie egzaminu maturalnego. 29. Rozszerzenie zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w Systemie Informatycznym Obsługującym Egzaminy Zawodowe („SIOEZ”), w zakresie egzaminu zawodowego i egzaminu eksternistycznego zawodowego. 30. Zmiany o charakterze uzupełniającym lub korygującym w art. 44zzzzj uso, dotyczącym upoważnienia do dostępu do danych gromadzonych SIOEO i SIOEZ. 31. Rozszerzenie możliwości zlecania Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wykonywania zadań z zakresu oświaty i wychowania. 32. Zmiany w zakresie realizacji przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (w art. 94ba uso). 33. Uchylenie upoważnienia dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia w sprawie w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach nauczycieli niebędących obywatelami polskimi. Na podstawie art. 95 uso zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 października 1992 r. w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach nauczycieli niebędących obywatelami polskimi (Dz. U. poz. 432). Rozporządzenie to zostało wydane przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej i w obecnym stanie jest niespójne z innymi obowiązującymi przepisami dotyczącymi zatrudniania osób na stanowisku nauczyciela, w szczególności z art. 3 ust. 1 lit. a dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE. L 255 str. 22, z późn. zm.). 34. Określenie sposobu przetwarzania danych osobowych w przepisach dotyczących przyznawania stypendiów motywacyjnych przez podmioty inne, niż jednostki samorządu terytorialnego (art. 90l ustawy o systemie oświaty).

IV. Planowane zmiany w ustawie o systemie informacji oświatowej:

35. Umożliwienie uzyskania dostępu do bazy danych systemu informacji oświatowej, zwanego dalej „SIO”, osobom prawnym innym niż jednostki samorządu terytorialnego i osobom fizycznym będącym organami prowadzącymi szkoły, placówki oświatowe albo ich zespoły. 36. Rozszerzenie zakresu danych gromadzonych w bazie danych SIO o dane (imię i nazwisko) dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz dyrektorów okręgowych komisji egzaminacyjnych w związku z organizacją egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego i egzaminu zawodowego. 37. Wprowadzenie przepisów umożliwiających uruchomienie kolejnych cyfrowych usług dla edukacji oraz monitorowanie i ewaluację stanu cyfryzacji edukacji.

V. Planowane zmiany w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych:

38. Zmiana dotycząca przekazywania dotacji niepublicznym szkołom artystycznym. 39. Zmiana art. 120 polegająca na ustaleniu limitów wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na zadanie wyposażenia publicznych oraz niepublicznych szkół podstawowych i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe na kolejne 10 lat (2026-2035), w związku z obowiązkiem określonym w art. 50 ust. 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530). _____________________________________________________________________________________ [1] https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki

Ad 1. W definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego określonej w art. 4 pkt 24 upo, określenie „treści nauczania – wymagania szczegółowe” zostanie zastąpione określeniem „oczekiwane efekty uczenia się” [2]. Nowa definicja obejmuje również doświadczenia edukacyjne, czyli sytuacje edukacyjne, w których powinien uczestniczyć każdy uczeń, a które w sposób celowy wspierają rozwój kompetencji przekrojowych i sprawczości. Ad 2. Proponuje się zmianę art. 15 ust. 1 upo, polegającą na rozszerzeniu zakresu stosowania rozwiązania umożliwiającego zatrudnienie w publicznym przedszkolu osoby niebędącej nauczycielem do wszystkich zajęć prowadzonych w przedszkolu. Ad 3. Proponuje się rozszerzenie w art. 20 ust. 3 pkt 2 upo katalogu osób posiadających wykształcenie średnie branżowe o osobę, która zdała egzaminy eksternistyczne z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły II stopnia – po uprzednim ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej, szkoły zasadniczej lub innej szkoły równorzędnej, albo zdaniu egzaminów eksternistycznych z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej. Ad 4. Proponuje się rezygnację z określenia w art. 28 w ust. 2 upo wymiaru godzin zajęć wychowania fizycznego w poszczególnych klasach i typach szkół. Ad 5. Proponuje się w art. 44a ustawy – Prawo oświatowe rozszerzenie zakresu danych, jakie będą przetwarzane w narzędziu informatycznym (Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej), o dane niezbędne w związku z planowanym uruchomieniem usługi bezpłatnego centralnego dziennika elektronicznego. Ad 6. Proponuje się dodanie w upo art. 44f, który będzie określał system teleinformatyczny umożliwiający wspieranie funkcjonowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych, koordynowanie nadzoru pedagogicznego nad tymi ośrodkami oraz badanie warunków i efektywności ich działań w zakresie wychowania i resocjalizacji i sytuacji wychowanków. Ad 7. Proponuje się zmianę treści przepisów art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 upo, upoważniających ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania odpowiednio rozporządzeń w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół oraz rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Dodatkowo, zmiana upoważnienia ustawowego dotyczącego ramowych planów nauczania dla publicznych szkół będzie przewidywać podstawę prawną do określenia minimalnego wymiaru godzin z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowanego w danym roku szkolnym w szkołach. Ad 8. 1) Proponuje się w art. 51 ust 1 upo skreślenie pkt 12 dotyczącego zadania kuratorów oświaty w zakresie opiniowania arkuszy organizacji publicznych szkół i placówek w zakresie ich zgodności z przepisami. 2) Proponuje się uzupełnienie art. 53 upo przez dodanie ust. 1aa, w którym zostanie określone, że dyrektor specjalistycznej jednostki nadzoru – Centrum Edukacji Artystycznej wykonuje zadania organu wyższego stopnia w stosunku do dyrektorów szkół i placówek, w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów. 3) Proponuje się uzupełnienie przepisów art. 51 upo przez dodanie ust. 1a, który daje możliwość kuratorowi oświaty realizacji zadania opracowywania narzędzi nadzoru pedagogicznego oraz zmianę art. 60 ust. 2 upo w zakresie osób, które mają dostęp do elektronicznej platformy nadzoru pedagogicznego. Ad 9. Proponuje się zmianę w art. 109 ust. 1 upo polegającą na rozszerzeniu katalogu form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły o zajęcia fakultatywne. Ad 10. Proponuje się uzupełnienie art. 113 upo, zawierającego upoważnienie dla ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia dotyczącego organizacji publicznych szkół i placówek, w zakresie trybu nadawania imienia zespołom szkół artystycznych. Ad 11. Proponuje się w art. 122 ust. 11 upo dodanie pkt 2a wskazującego na konieczność dołączenia do wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty za egzamin zawodowy tego pracownika oraz uzupełnienie art. 122 ust. 12 upo polegające na określeniu, że okręgowe komisje egzaminacyjne (dalej „oke”) mogą wydać pracodawcy zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika. Ad 12. W art. 9i ustawy – Karta Nauczyciela proponuje się dokonanie zmian polegających na przeniesieniu na poziom ustawy niektórych rozwiązań zawartych obecnie w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 września 2008 r. w sprawie Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty, dotyczących sposobu powoływania, odwoływania i trybu zgłaszania osób do składu Kapituły, określenia podmiotów zgłaszających kandydatów na członków Kapituły oraz podmiotu zapewniającego obsługę administracyjną i techniczną Kapituły. Została zaprojektowana także zmiana brzmienia upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 9i ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela do wydania rozporządzenia, w którym będzie regulowany tryb pracy Kapituły. Ad 13. Zmieniona definicja programu wychowania przedszkolnego i programu nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego (art. 3 pkt 13b uso) będzie obejmować przewidziane w nowej definicji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego oczekiwane efekty uczenia się i wymagania w zakresie doświadczeń edukacyjnych. Ad 14. W zawartej w art. 3 pkt 21c uso definicji egzaminu maturalnego proponuje się zmianę polegającą na zastąpieniu wyrazu „absolwentów” wyrazem „osób”; w konsekwencji konieczne są zmiany porządkujące w rozdziale 3b uso w zakresie dotyczącym egzaminu maturalnego. Ad 15. Proponuje się doprecyzowanie art. 9c ust. 13 uso przez jednoznaczne wskazanie, że rozwiązanie przyjęte w tym przepisie dotyczy tylko egzaminatorów, którzy obserwują i oceniają część praktyczną egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym wykonania zadania jest wyrób lub usługa. Ad 16. W art. 22a uso, dotyczącym dopuszczania do użytku w szkole programów nauczania, proponuje się zmiany dostosowujące (w konsekwencji proponowanej zmiany definicji podstawy programowej oraz definicji programu nauczania). Ponadto, w wymaganiach dotyczących ustalania szkolnego zestawu programów nauczania proponuje się wymóg uwzględnienia międzyprzedmiotowego integrowania oczekiwanych efektów uczenia się. Ad 17. W art. 22ao ust. 3 uso proponuje się uzupełnienie wymagania dotyczącego prezentacji w podręczniku treści nauczania o określenie, że treści te umożliwiają osiągniecie oczekiwanych efektów uczenia się i zdobycie doświadczeń edukacyjnych określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Ponadto, w art. 22an ust. 4 ustawy o systemie oświaty proponuje się: 1) zmianę dotyczącą wysokości opłaty wnoszonej z wnioskiem o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika, która będzie określona w relacji do minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), zamiast określenia kwotowo wysokości tej opłaty; 2) podwyżkę wysokości opłat z obecnych od 800 do 6000 zł do – od 2800 do 14 000 zł, co stanowi około 60 % do 300 % kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę; zmiana wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Ad 18. W rozdziale 3a uso proponuje się zmianę polegającą na uwzględnieniu zajęć z przygotowania wojskowego oraz zajęć z przygotowania do podjęcia służby w Policji i Straży Granicznej realizowanych w ramach programu szkolenia w oddziale o profilu mundurowym, wśród rodzajów zajęć, które podlegają ocenianiu i klasyfikowaniu, z tym, że roczna ocena klasyfikacyjna z tych zajęć nie będzie miała wpływu na promocję ucznia do następnej klasy lub na ukończenia szkoły. Zmiany w tym zakresie wejdą w życie od roku szkolnego 2026/2027. Ad 19. W art. 44zb uso proponuje się zmiany dostosowujące związane z proponowaną definicją podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz zmianę, która umożliwi uwzględnienie w tym rozporządzeniu zajęć fakultatywnych podlegających ocenianiu szkolnemu. Ad 20. W art. 44zd ust. 5b pkt 4, w art. 44zda ust. 5 pkt 1 oraz w art. 44zib ust. 1 uso dotyczących oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów szkół artystycznych proponuje się usunięcie odesłania do art. 37 ust. 4 upo. Ad 21. Proponuje się skreślenie w art. 44zh ust. 1 uso uprawnienia ucznia szkoły artystycznej będącego laureatem przeglądu plastycznego, o którym mowa w art. 53 ust. 1b upo, do otrzymania najwyższej pozytywnej rocznej oceny klasyfikacyjnej. Ad 22. Proponuje się uzupełnienie delegacji dla ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w publicznych szkołach artystycznych, o następujący punkt: „funkcje oceniania bieżącego ucznia, z uwzględnieniem konieczności przekazywania uczniowi informacji o jego osiągnięciach edukacyjnych pomagających w uczeniu się”. Ad 23. Proponuje się wprowadzenie zmiany polegającej na określeniu w art. 44zt pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b uso, że egzamin ósmoklasisty jest przeprowadzany w kwietniu (termin główny). Ad 24. Rezygnacja z przeprowadzania egzaminu maturalnego z języka łacińskiego, powoduje konieczność odpowiednich zmian w przepisach uso, określających zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego. Ad 25. Proponuje się dodanie w art. 44zzu uso przepisu stanowiącego o tym, że egzaminatorów-weryfikatorów nie wyznacza się w przypadku, gdy prace egzaminacyjne są sprawdzane przez egzaminatorów z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych. Ad 26. Proponuje się wprowadzenie zmian w art. 44zzz uso, dotyczących wglądu do sprawdzonych i ocenionych prac egzaminacyjnych egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego (skrócenie okresu, w którym zdający może złożyć wniosek o wgląd do sprawdzonej i ocenionej pracy egzaminacyjnej z 6 miesięcy do 3 miesięcy) oraz rozpatrywania przez Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego odwołań od wyniku weryfikacji sumy punktów. Ad 27. Proponuje się zmianę art. 44zzzn ust. 9 uso polegającą na korekcie treści tego przepisu uwzględniającej specyfikę ocenienia rozwiązań zadań przez zdającego w części praktycznej egzaminu zawodowego, której rezultatem końcowym jest dokumentacja. Ad 28. Proponuje się wprowadzenie w rozdziale 3c uso zmian polegających na dodaniu do zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w SIOEO danych dotyczących operatorów pracowni informatycznej biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu maturalnego z informatyki. Ponadto dodane zostaną przepisy wskazujące osoby, które są odpowiedzialne za przekazywane danych dotyczących operatorów pracowni informatycznej do bazy SIOEO, osoby upoważnione do pozyskiwanie tych danych z SIOEO oraz okres przechowywania tych danych w SIOEO. Ad 29. Proponuje się wprowadzenie w rozdziale 3c uso zmian polegających na dodaniu do zakresu danych gromadzonych i przetwarzanych w SIOEZ danych dotyczących asystentów technicznych, operatorów pracowni informatycznej, członków zespołów nadzorujących i pracodawców zatrudniających młodocianych pracowników. Ponadto dodane zostaną przepisy wskazujące osoby, które są odpowiedzialne za przekazywane danych dotyczących ww. grup osób do SIOEZ, osoby upoważnione do pozyskiwanie tych danych z SIOEZ oraz okres przechowywania tych danych w SIOEZ. Ad 30. Proponuje się wprowadzenie zmian o charakterze uzupełniającym lub korygującym w art. 44zzzzj uso, dotyczących upoważnienia do dostępu do SIOEO i SIOEZ. Ad 31. W art. 94b uso proponuje się rozszerzenie uprawnień dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w zakresie możliwości zlecania Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, realizacji zadań w zakresie oświaty i wychowania. Na realizację tych zadań Fundacja otrzyma dotację celową z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Ad 32. W art. 94ba uso proponuje się rozszerzenie katalogu danych przekazywanych przez szkoły IBE-PIB w związku z zadaniami realizowanymi na zlecenie MEN oraz uregulowanie kwestii badań edukacyjnych wymagających wcześniejszego losowania lub innej formy doboru próby badawczej. Proponuje się również wprowadzenie możliwości pobierania przez IBE-PIB, po złożeniu stosownego wniosku, danych gromadzonych za pomocą Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Ad 33. Proponuje się uchylenie art. 95 uso. Ad 34. W art. 90l uso proponuje się dodanie przepisu, który zobligowałby podmioty, inne, niż jednostki samorządu terytorialnego, tworzące regulaminy przyznawania stypendiów motywacyjnych, aby stosowały się do zasad ochrony danych osobowych w zakresie przetwarzania danych uczniów tj.: (imienia i nazwiska, daty urodzenia, nr PESEL, adresu zamieszkania, nr rachunku bankowego). Ad 35. W art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie informacji oświatowej proponuje się zmianę polegającą na dodaniu, do innych jednostek wykonujących zadania z zakresu oświaty, osób prawnych innych niż jednostki samorządu terytorialnego i osób fizycznych będących organami prowadzącymi szkoły, placówki oświatowe albo ich zespoły. Ponadto, w art. 36 ustawy o systemie informacji oświatowej przewiduje się określenie, że w przypadku zmiany danych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 11 lit. b oraz ust. 1a pkt 4 lit. b tej ustawy, tj. danych dotyczących organu prowadzącego, aktualne dane będzie przekazywał kierownik organu prowadzącego. Konieczna będzie także zmiana w art. 41 ustawy o systemie informacji oświatowej, zgodnie z którą osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego i osoby fizyczne będące organami prowadzącymi szkoły, placówki oświatowe albo ich zespoły, będą przekazywały do bazy danych SIO swoje dane identyfikacyjne, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 11 lit. b oraz ust. 1a pkt 4 lit. b ustawy o systemie informacji oświatowej. Ad 36. Przewiduje się zmianę w art. 9 w ust. 1 ustawy o systemie informacji oświatowej polegającą na rozszerzeniu zakresu danych gromadzonych w bazie danych SIO o imiona i nazwiska dyrektora CKE oraz dyrektorów okręgowych komisji egzaminacyjnych. Ad 37. W związku ze zmianami art. 44a ustawy – Prawo oświatowe, proponuje się: 1) dodanie możliwości gromadzenia w SIO przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania części danych, niezbędnych do uruchomienia kolejnych cyfrowych usług dla podmiotów systemu edukacji (m.in. dotyczących bezpłatnego centralnego dziennika elektronicznego) oraz przekazywania tych danych do narzędzia informatycznego, o którym mowa w art. 44a upo; 2) dodanie możliwości gromadzenia danych na potrzeby monitoringu i ewaluacji Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji. Ad 38. W ustawie o finansowaniu zadań oświatowych proponuje się wprowadzenie regulacji wskazującej, że w przypadku niepublicznych szkół artystycznych specjalistyczna jednostka nadzoru będzie pełniła rolę zarówno organu dotującego te szkoły, jak i kontrolującego prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji, a także wstrzymującego wypłatę dotacji w przypadkach przewidzianych w ustawie. Ad 39. W ustawie o finansowaniu zadań oświatowych proponuje się zmianę art. 120 ust. 1 polegającą na ustanowieniu nowych maksymalnych limitów wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na zadanie wyposażenia publicznych oraz niepublicznych szkół podstawowych i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe na kolejne 10 lat (2026-2035). ------------------------------------------------ [2] Zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz.U. z 2024 r. poz. 1606), pojęcie „efekty uczenia się”, jest definiowane jako – wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się.