Wyższe opłaty koncesyjne dla przedsiębiorstw energetycznych

1. Zmiana wysokości minimalnej opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej oraz ich waloryzacja Obecna wysokość minimalnej opłaty koncesyjnej, zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43, z późn. zm.), dalej jako: ustawa – Prawo energetyczne, wynosi 1 000 zł. Wysokość ta nie uległa zmianie od 2018 r. Jednocześnie, taka sama wysokość minimalnej opłaty dotyczy opłaty przedkoncesyjnej, o której mowa w art. 33d ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne. Opłata minimalna nie podlega obecnie waloryzacji, co oznacza, że jej realna wartość z roku na rok jest coraz niższa w stosunku do przychodów osiąganych przez przedsiębiorców oraz w stosunku do kosztów obsługi przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, dalej jako: Prezes URE, w tym ewentualnej ich windykacji. 2. Zniesienie górnego limitu opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 34 ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne, opłata koncesyjna dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją nie może być większa niż 2 500 000 zł. Z danych Prezesa URE za 2025 r. wynika, że aż 23 koncesjonariuszy posiadających łącznie 27 koncesji wniosło maksymalną opłatę koncesyjną. Łącznie ich opłata koncesyjna wyniosła 67,5 mln zł od łącznych przychodów wynoszących 453 mld zł. Ustanowiony maksymalny limit opłaty koncesyjnej oraz wprowadzony w art. 33d ust. 3 taki sam limit opłaty przedkoncesyjnej prowadzą do nierównego traktowania i faktycznego uprzywilejowania przedsiębiorców osiągających najwyższe przychody. 3. Uszczelnienie systemu opłat koncesyjnych Dotychczasowe brzmienie art. 33d ust. 8 oraz art. 34 ust 7 ustawy – Prawo energetyczne powoduje, że przedsiębiorcy posiadający kilka instalacji odnawialnego źródła energii, z której każda jest o mocy poniżej 5 MW, są zwolnieni z obowiązku wnoszenia opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej. Konieczne jest wyłączenie ze zwolnienia wytwórców, którzy posiadają koncesję na kilka instalacji odnawialnego źródła energii o mocy poniżej 5 MW, ale których suma mocy wynikającej z udzielonej koncesji przekracza 5 MW. Z przekazanych przez Prezesa URE informacji wynika, że aktualnie jest około 230 przedsiębiorstw prowadzących działalność koncesjonowaną w przynajmniej jednej instalacji, której moc nie przekracza 5 MW, lecz suma mocy wynikającej z koncesji łącznie przekracza 5 MW. Ponadto jest konieczne dodatkowe uszczelnienie ustawy – Prawo energetyczne w zakresie, w jakim przedsiębiorstwa energetyczne mogą tworzyć wiele spółek celowych prowadzących działalność poniżej progu ustalonego dla jednego podmiotu. 4. Wprowadzenie współczynników oraz rozwiązań proceduralnych dotyczących wnoszenia opłat do aktu o randze ustawy Zasadne jest, aby wszystkie elementy w zakresie procedury wnoszenia opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej były uregulowane w akcie prawnym rangi ustawy. Tym samym, jest konieczne wprowadzenie przepisów zawartych w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej (Dz. U. poz. 1938), określających współczynniki, sposób i termin złożenia formularza oraz wnoszenia opłaty, a także działań Prezesa URE w przypadku, gdy nie zostanie ona wniesiona lub zostanie wniesiona, lecz w nieprawidłowej wysokości, do ustawy – Prawo energetyczne. 5. Aktualizacja współczynników Konieczne jest ustalenie przejrzystych zasad pobierania opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej i zaproponowanie współczynników przystających do aktualnych warunków rynkowych, tak aby wysokość opłat była bardziej adekwatna do rzeczywistych przychodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwa energetyczne.

1. Zmiana wysokości minimalnej opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej oraz ich waloryzacja Proponuje się zmianę brzmienia art. 33d ust. 3 oraz art. 34 ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne przez zmianę minimalnej wysokości opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej z 1000 zł na 5000 zł. Dodatkowo opłaty te będą waloryzowane średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych z poprzedniego roku kalendarzowego, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. 2. Zniesienie górnego limitu opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej Proponuje się rezygnację z określania górnego limitu opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej. Rozwiązanie to dostosuje wysokość wpłacanych opłat do osiąganych przychodów przez przedsiębiorstwa osiągające najwyższe dochody i tym samym przyczyni się do równego traktowania i zwiększenia konkurencyjności między przedsiębiorstwami. 3. Uszczelnienie systemu opłat koncesyjnych W art. 33d ust. 8 oraz w art. 34 ust. 7 ustawy – Prawo energetyczne proponuje się zmianę brzmienia przepisów przez wskazanie, że przedsiębiorstwa energetyczne wytwarzające energię elektryczną w instalacjach odnawialnego źródła energii są zwolnione z opłaty przedkoncesyjnej lub opłaty koncesyjnej, gdy ich łączna moc zainstalowana nie przekracza 5 MW. Zmiana ta pozwoli na objęcie opłatami tych przedsiębiorców, którzy posiadają kilka instalacji o mocy poniżej 5 MW, lecz ich suma mocy przekracza 5 MW. Ponadto, w art. 33d oraz 34 ustawy – Prawo energetyczne proponuje się wprowadzenie dodatkowych przepisów, które wyeliminują dokonywanie przez przedsiębiorstwa podlegające opłacie „sztucznych” podziałów, np. przez tworzenie spółek celowych, tak aby działalność mieściła się w ramach progu 5 MW. 4. Wprowadzenie współczynników oraz rozwiązań proceduralnych dotyczących wnoszenia opłat do aktu o randze ustawy Przepisy zawarte w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej określające sposób i termin złożenia formularza oraz wnoszenia opłaty, a także działań Prezesa URE w przypadku, gdy nie zostanie ona wniesiona lub zostanie wniesiona, lecz w nieprawidłowej wysokości, zostaną przeniesione do art. 33d oraz art. 34 ustawy – Prawo energetyczne. W ten sposób zyskają one rangę ustawową. 5. Zmiana wysokości współczynników Po wprowadzeniu do ustawy wysokości współczynników do obliczania opłaty przedkoncesyjnej oraz opłaty koncesyjnej zaproponowano ich 10-krotne zwiększenie względem obecnie stosowanych współczynników określnych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej, zgodnie z propozycją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.