Wsparcie dla instalacji wytwarzających biometan i biogaz

Niniejszy projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (dalej: „projekt” lub „projekt ustawy”) ma na celu zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w krajowym zużyciu energii brutto, a także szeroko pojęty rozwój sektora energii, zgodny z ambicjami redukcji emisyjności gospodarki i spełniania zobowiązań międzynarodowych. Jego głównym celem rozwój rynku biogazu, biogazu rolniczego i biometanu przez wprowadzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla instalacji wytwarzających biometan o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW oraz wprowadzenie ułatwień dla gazociągu bezpośredniego, za pomocą którego będzie dostarczany biogaz, biogaz rolniczy lub biometan. Najważniejsze obszary, które będą objęte zmianami to: I. Obszar biometanu, biogazu i biomasy • wprowadzenie systemu wsparcia dla biometanu w instalacjach o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW; • wprowadzenie definicji oraz określenie zasad funkcjonowania gazociągu bezpośredniego biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu; • doprecyzowania w rozliczaniu wytwórcy biometanu z operatorem energii odnawialnej; • umożliwienie lokalizowania biogazowni rolniczych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW na podstawie uchwały rady gminy; • liberalizacja systemu aukcyjnego dla źródeł paliwowych; • weryfikacja danych wytwórców energii elektrycznej z biogazu rolniczego, ciepła z biogazu rolniczego lub biogazu rolniczego w mikroinstalacji biogazu rolniczego przez Operatora Rozliczeń Energii Odnawialnej (OREO). II. Obszar energetyki wiatrowej na lądzie • Usprawnienie procesów inwestycyjnych w lądowe elektrownie wiatrowe, dalej: „LEW”. III. Pozostałe obszary problemowe • doprecyzowanie kwestii sumowania mocy mikroinstalacji i magazynu energii; • zwiększenie spójności i transparentności prezentowania informacji na fakturach prosumenckich w zakresie naliczania i rozliczania depozytu prosumenckiego przez spółki obrotu; • końcowe rozliczenie depozytu prosumenckiego po dokonaniu przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej zmiany sprzedawcy dla punktu poboru energii objętego rozliczeniem; • usprawnienia proceduralne dot. funkcjonowania spółdzielni energetycznej; • zbyt niski poziom dopłat do ceny rynkowej (FIP) w systemie wsparcia operacyjnego, tzw. kontynuacyjnego; • zbyt restrykcyjne warunki wsparcia dla zmodernizowanych hydroelektrowni; • zbyt restrykcyjne warunki wsparcia w systemie wsparcia dla zmodernizowanych instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE); • brak możliwości zaliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej w okresach cen ujemnych na potrzeby rozliczenia obowiązku sprzedaży w ramach systemu aukcyjnego OZE; • błędne odesłania w aktach prawnych do świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, tzw. brązowych certyfikatów; • nieadekwatny przepis art. 93a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii w obszarze wytworzenia energii elektrycznej w procesach wysokosprawnej kogeneracji; • wzrost kosztu profilu dla instalacji w aukcyjnym systemie wsparcia OZE; • nowa definicja instalacji odnawialnego źródła energii, która definiuje magazynowanie ciepła i chłodu; • zmiana w wymogach wydawania certyfikatu instalatorom instalacji OZE; • inne zmiany o charakterze doprecyzowującym oraz redakcyjnym w ustawie o odnawialnych źródłach energii.

I. Obszar biometanu, biogazu i biomasy Wprowadzenie wsparcia dla biometanu w instalacjach o mocy elektrycznej zainstalowanej większej niż 1 MW Najważniejsze założenia aukcyjnego systemu wsparcia dla biometanu: • Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) będzie odpowiedzialny za ogłaszanie, przeprowadzanie i rozstrzyganie aukcji – na zasadach analogicznych jak ma to obecnie miejsce w ramach systemu aukcyjnego dla wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii; • ze wsparcia może korzystać wytwórca biometanu w instalacji OZE, który wprowadza to paliwo gazowe do sieci gazowej; • wsparcie może być łączone ze wsparciem inwestycyjnym (np. dotacje i pożyczki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) i podlega regule kumulacji (tj. uzyskanie wsparcia inwestycyjnego pomniejsza cenę biometanu wynikającą ze złożonej oferty w aukcji); • wsparcie jest udzielane w formie kontraktu różnicowego realizowanego w oparciu o ofertę złożoną w aukcji (poprzedzone preselekcją) dla cen referencyjnych przypisanych do instalacji OZE w dwóch przedziałach mocowych; • wsparcie będzie przysługiwało w maksymalnie 20-letnim okresie wsparcia (podobnie jak ma to obecnie miejsce w przypadku wsparcia w systemie dopłat do ceny rynkowej – FIP dla biometanu); • wytwórcy objęci wsparciem mają obowiązek rozpoczęcia wytwarzania biometanu w terminie 4 lat od dnia rozstrzygnięcia aukcji. Wprowadzenie definicji oraz określenie zasad funkcjonowania gazociągu bezpośredniego biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu W celu poszerzenia wachlarza możliwości wykorzystania biogazu, biogazu rolniczego oraz biometanu w innych miejscach niż miejsce ich wytworzenia proponuje się wprowadzenie ułatwienia dla gazociągu bezpośredniego, za pomocą którego będzie dostarczany biogaz, biogaz rolniczy lub biometan. Ułatwienie polega na tym, że do udzielania zgody na budowę gazociągu bezpośredniego służącego do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu nie stosuje się przesłanek wymienionych w art. 7a ust. 4 ustawy – Prawo energetyczne. Podmiot posiadający tytuł prawny do gazociągu bezpośredniego służącego do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu będzie musiał jedynie, w terminie 30 dni od rozpoczęcia dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu, poinformować o tym fakcie Prezesa URE. Z kolei w przypadku zaprzestania eksploatacji lub likwidacji tego gazociągu, podmiot będzie zobowiązany do poinformowania o tym Prezesa URE w terminie 14 dni. Doprecyzowania w obszarze rozliczania się wytwórcy biometanu z operatorem energii odnawialnej Zmiana polega na wskazaniu, że dane potwierdzane przez operatora systemu gazowego to dane określające ilość biometanu, a określane one będą na podstawie wskazać odpowiednich liczników. W przypadku, gdy biometan zostanie wzbogacony innym gazem przed jego zatłoczeniem do sieci gazowej ilość biometanu operator systemu gazowego określi na podstawie różnicy pomiędzy ilością paliw gazowych wprowadzonych do sieci a ilością innych gazów dodanych do biometanu. Ze względu na pojawiające się problemy z interpretacją przepisów art. 93 ustawy o odnawialnych źródłach energii należy dokonać również zmian, m.in. z uwagi na potrzebę poprawy funkcjonowania bilansowania gazu w polskim systemie przesyłowym w okresach godzinowych, a także na związany z tym brak określania cen gazu w tych okresach na rynku giełdowym prowadzonym przez TGE. Należy usunąć wątpliwości interpretacyjne, które są powodowane przez odniesienie się do „rynku, na którym są zawierane transakcje sesyjne giełdowe z dostawą tego gazu w dniu następnym i dwa dni po dniu zawarcia transakcji”, w kontekście obecnego kształtu rynku giełdowego. Umożliwienie lokalizowania wszystkich biogazowni rolniczych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW na podstawie uchwały rady gminy Objęto przepisami art. 18–22 ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu również inne instalacje biogazowe, tj. które nie spełniają warunków określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Takie działanie w odniesieniu do tych instalacji zapewni odpowiednią partycypację społeczeństwa w podejmowaniu decyzji odnośnie do lokalizacji. Liberalizacja systemu aukcyjnego dla źródeł paliwowych Elastyczność w aukcjach co do dostarczanej ilości energii oraz sankcja finansowa za brak realizacji oferty powodują brak zainteresowania udziałem w aukcjach lub późniejsze wycofanie się z systemu. W celu zwiększenia dynamiki rozwoju sektorów biogazu i biomasy oraz uatrakcyjnienia systemu aukcyjnego dla tych wytwórców, projektowane rozwiązania będą zmierzały do obniżenia obowiązku minimalnego progu dostarczenia energii określonej w ofercie do z 85% do 65%. Weryfikacja danych wytwórców energii elektrycznej z biogazu rolniczego, ciepła z biogazu rolniczego lub biogazu rolniczego w mikroinstalacji biogazu rolniczego Umożliwienie OREO potwierdzania faktu wpisu tych wytwórców do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności prowadzonych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rejestr prowadzony przez ARiMR nie jest udostępniany publicznie, zatem istnieje potrzeba stworzenia podstaw prawnych w ustawie o odnawialnych źródłach energii, umożliwiających OREO potwierdzenie właściwych danych w ewidencji ARiMR. II. Obszar energetyki wiatrowej na lądzie Proponowane główne zmiany w zakresie procedur inwestycyjnych w LEW: • uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie szczególnego rodzaju miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), jakim jest zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI); • ujednolicenie zasad konsultacji w procesie planistycznym dedykowanym inwestycjom wiatrakowym z ogólnymi zasadami konsultacyjnymi znajdującymi się w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; • rozszerzenie mechanizmu gratyfikacji społeczności lokalnych oraz jego doprecyzowanie; • pozostałe zmiany mające na celu ułatwienie procesu wydawania pozwoleń dla inwestycji w LEW. III. Pozostałe główne zmiany Sumowanie mocy mikroinstalacji i magazynu energii Proponuje się wprowadzenie modyfikacji w artykule 7 ust. 8d12 ustawy – Prawo energetyczne, która zakłada, że przy przyłączaniu mikroinstalacji z magazynem energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej, moc zainstalowanego magazynu nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji, z zastrzeżeniem dwóch warunków. Po pierwsze, moc zainstalowanego magazynu nie może przekraczać 2,2-krotnej wartości mocy zainstalowanej mikroinstalacji. Po drugie, łączna moc wprowadzana do sieci dystrybucyjnej przez mikroinstalację z magazynem energii elektrycznej musi być mniejsza niż moc zainstalowana elektryczna mikroinstalacji. Celem tej zmiany jest umożliwienie prosumentom montażu magazynów energii o większej pojemności i tym samym zwiększenie autokonsumpcji produkowanej przez nich energii elektrycznej. Zwiększenie spójności i transparentności prezentowania informacji na fakturach prosumenckich w zakresie naliczania i rozliczania depozytu prosumenckiego przez spółki obrotu W celu ujednolicenia sposobu prezentacji informacji, proponuje się zmianę w art. 4 ust. 6 ustawy o odnawialnych źródłach energii, która precyzowałaby, że spółki obrotu są zobowiązane do uwzględnienia na fakturach prosumenckich pełnego zestawu szczegółowych informacji, obejmujących między innymi informacje o ilości energii elektrycznej wprowadzonej do i pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej dla każdego miesiąca rozliczeniowego, kwoty rozliczonego depozytu oraz rynkowej cenie energii elektrycznej. Końcowe rozliczenie depozytu prosumenckiego po dokonaniu przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej zmiany sprzedawcy dla punktu poboru energii objętego rozliczeniem Wprowadzenie nowego przepisu dotyczącego rozliczenia depozytu prosumenckiego ma na celu uregulowanie kwestii zwrotu niewykorzystanych środków w przypadku zmiany sprzedawcy energii przez prosumenta. Doprecyzowanie przepisów dotyczących funkcjonowania spółdzielni energetycznej Doprecyzowany został przepis dotyczący udostępniania przez OSD danych pomiarowych na wniosek „spółdzielni”, a nie jak obecnie „spółdzielni energetycznej”. Zgodnie z treścią obowiązującego przepisu, wniosek o udostępnienie danych składa spółdzielnia, która dopiero zamierza rozpocząć działalność jako spółdzielnia energetyczna. Doprecyzowano także tryb i kolejność postępowania spółdzielni oraz spółdzielni energetycznych w odniesieniu do zawieranych umów ze sprzedawcą oraz rejestracji w wykazie KOWR. Podniesienie ceny zakupu w systemie wsparcia operacyjnego (kontynuacyjnego) Zakłada się wprowadzenie w art. 70j ustawy o odnawialnych źródłach energii zmiany podnoszącej cenę zakupu w systemie wsparcia operacyjnego (kontynuacyjnego) w wysokości 100% zamiast 90% referencyjnej ceny operacyjnej. Korekta systemu wsparcia dla instalacji zmodernizowanych Dla podniesienia atrakcyjności optymalnej kosztowo modernizacji instalacji OZE przewiduje się modyfikację współczynnika wsparcia dla instalacji zmodernizowanych zawartego w ustawie o odnawialnych źródłach energii poprzez zastąpienie wartości „100%” wartością „115%”. Zdecydowano się też dopuścić możliwość uczestnictwa w systemie wsparcia w sytuacji, gdy udział poniesionych i udokumentowanych nakładów inwestycyjnych modernizacji w kosztach kwalifikowanych wybudowania nowej referencyjnej instalacji OZE wskazanych w deklaracji złożonej do Prezesa URE przed rozpoczęciem modernizacji oraz potwierdzenie tych udziałów opinią jednostki akredytowanej będą się różnić. Wprowadzenie możliwości zaliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej w okresach cen ujemnych na potrzeby rozliczenia obowiązku sprzedaży w ramach systemu aukcyjnego OZE Projektuje się umożliwienie zaliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej i sprzedanej po cenach ujemnych na potrzeby rozliczenia obowiązku sprzedaży w ramach systemu aukcyjnego w ilości określonej w ofercie, przez odpowiednie rozszerzenie przepisów. Usunięcie błędnych odesłań do świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, tzw. brązowych certyfikatów W celu uporządkowania systemu prawa uchyla się nieaktualne przepisy związane z wydawaniem świadectw pochodzenia dla biogazu rolniczego w innych ustawach niż ustawa o odnawialnych źródłach energii. Zmiana art. 93a ustawy o odnawialnych źródłach energii W art. 93a ustawy o odnawialnych źródłach energii wprowadza się zmianę usuwającą wątpliwości interpretacyjne i wskazujące, że artykuł ten dotyczy wyłącznie produkcji energii elektrycznej z instalacji OZE wytwarzającej energię elektryczną w procesie wysokosprawnej kogeneracji oraz wprowadzającej tę energię do sieci, co pozwoli na uwzględnienie energii wprowadzanej do sieci w obu ściśle powiązanych ze sobą zakresach, tj. zarówno w obszarze uzyskania pomocy publicznej, jak i w zakresie odpowiadającego mu obowiązku jej zwrotu. Wprowadzenie możliwości alternatywnego rozliczenia dla instalacji PV w aukcyjnym systemie wsparcia OZE Przewiduje się wprowadzenie rozwiązań mających na celu ograniczenie ryzyka kosztu profilu instalacji OZE przy rozliczaniu sprzedaży aukcyjnej poprzez odpowiednie sparametryzowanie rozliczania wytwórców pod warunkiem zapewnienia stabilizacji produkcji po stronie wytwórcy. Wprowadzenie do definicji instalacji OZE kwestii magazynowania ciepła i chłodu Z powodu konieczności uwzględnienia w definicji instalacji odnawialnego źródła energii nie tylko magazynu energii elektrycznej, ale także magazynu ciepła oraz magazynu chłodu – wykreślono wyraz „elektrycznej” po wyrazach „magazyn energii”. Taka redakcja zapewni uznanie magazynów energii elektrycznej, magazynów ciepła oraz magazynów chłodu połączonych z zespołem urządzeń służących do wytwarzania z odnawialnych źródeł energii – energii elektrycznej, ciepła oraz chłodu, za instalację odnawialnego źródła energii. Zmiana w wymogach wydawania certyfikatu instalatorom instalacji OZE Proponowane główne zmiany: • odstąpienie od możliwości uzyskania certyfikatu na podstawie dyplomu ukończenia studiów na kierunku związanym z kształceniem w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, energetycznych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych; • rezygnacja z części wymogów z art. 136 ust. 3 pkt 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii, przyjmując, że instalator musi zdać egzamin, który kompleksowo sprawdzi jego umiejętności praktyczne i teoretyczne, nie ma potrzeby legitymowania się dodatkową dokumentacją.