Publikacja cen i wyników konkursów zdrowotnych przez podmioty lecznicze

W obowiązującym stanie prawnym przepisy art. 26 i 27 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 156) regulują sprawy dotyczące zawierania przez podmioty lecznicze umów podwykonawstwa świadczeń zdrowotnych. Na podstawie tych przepisów podmioty lecznicze spełniający przesłanki określone w art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.) udzielają zamówień na udzielanie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych podmiotom wykonującym działalność leczniczą, lub osobom legitymującym się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W praktyce zamawiającymi są najczęściej podmioty lecznicze działające w formie samodzielnych publicznych oraz spółek kapitałowych z wyłącznym albo większościowym udziałem podmiotów publicznych, w zdecydowanej większości przypadków jednostek samorządu terytorialnego. Omawiane umowy są specyficzną formą zamówienia o charakterze publicznym, do którego nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Udzielenie zamówienia następuje w trybie konkursu ofert. Do konkursu ofert stosuje się odpowiednio art. 140, art. 141, art. 146 ust. 1, art. 147, art. 148 ust. 1, art. 149, art. 150, art. 151 ust. 1, 2 i 4–6, art. 152, art. 153 i art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.), przy czym prawa i obowiązki Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wykonuje kierownik podmiotu leczniczego udzielającego zamówienia. W związku ze zgłaszanymi nieprawidłowościami dotyczącymi postępowań konkursowych oraz umów zawieranych na podstawie ww. przepisów, a także podnoszonymi wątpliwościami dotyczącymi niewystarczającego poziomu ich jawności i transparentności niezbędnym jest podjęcie działań legislacyjnych mających na celu zwiększenie przejrzystości tych postępowań konkursowych, przez dodanie obowiązku publikowania informacji dotyczących podmiotów przyjmujących zamówienie (podwykonawców oraz warunków finansowych wynikających z ofert i umów).

Projekt ustawy o zmianie ustawy z o działalności leczniczej ma na celu nałożenie na podmioty lecznicze udzielające zamówień na świadczenia zdrowotne obowiązku umieszczania na swojej stronie internetowej oraz w aplikacji udostępnionej przez jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwą w zakresie systemów informacyjnych w ochronie zdrowia (Centrum e- Zdrowia): 1) informacji o imionach i nazwiskach, nazwach albo formach podmiotów wykonujących działalność leczniczą, lub osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, których oferty zostały otwarte oraz o cenach lub kosztach zawartych w ofertach; 2) informacji dotyczących sytuacji, gdy w wyniku konkursu wyłoniono przyjmującego zamówienie, ale nie została zawarta umowa. Dodatkowo udzielający zamówienia niebędący jednostką sektora finansów publicznych (przedsiębiorcy, w tym przede wszystkim spółki kapitałowe) będą obowiązani udostępnić na swojej stronie internetowej informacje o imieniu i nazwisku, nazwie albo firmie przyjmującego zamówienie (podmiotu, z którym została zawarta umowa) oraz informację o warunkach finansowych tej umowy. Obowiązek ten nie będzie dotyczył udzielających zamówienie będących jednostkami sektora finansów publicznych (przede wszystkim samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej), gdyż te podmioty od 1 lipca 2026 r. będą podlegały obowiązkowi publikacji umów, w tym umów na świadczenia zdrowotne, w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.