Uproszczone procedury ochrony tajnych informacji na czas stanu wojennego

Podstawowym celem zmian w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1209), jest dostosowanie działalności podmiotów wykonujących zadania z zakresu ochrony informacji niejawnych do zmian, jakie zaszły w polskim obszarze bezpieczeństwa, w szczególności z uwagi na zbrojną agresję Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Celowemu niszczeniu poddawana jest infrastruktura krytyczna państwa i zabezpieczająca funkcjonowanie społeczeństwa ukraińskiego. Poprzez wzgląd na niestabilność i niepewność tego konfliktu stwierdzono, że potrzebne jest dokonanie zmian w dotychczas funkcjonujących strukturach organizacyjnych państwa odpowiedzialnych za ochronę informacji niejawnych, które na skutek nowelizacji mają sprawniej realizować powierzone im zadania w warunkach ewentualnego wprowadzenia stanu wojennego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdobyte dotychczas doświadczenia w trakcie ćwiczeń, szkoleń i kontroli stanu ochrony informacji niejawnych, w tym o międzynarodowym charakterze – uzasadniają powzięcie działań zmierzających do wzmocnienia standardu ochrony informacji niejawnych. Jednym z nadrzędnych celów przyświecających twórcom ustawy była wola uporządkowania przepisów, w szczególności doprecyzowania tych regulacji, które zawierają te same lub zbliżone merytorycznie zagadnienia. Istotne było również określenie nowych zadań dla poszczególnych podmiotów i ustalenie wzajemnych ich zależności w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Projektowana ustawa redefiniuje podejście do ochrony informacji niejawnych w obszarze stanów nadzwyczajnych. Obowiązująca ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych nie uwzględnia odrębnych zasad ochrony informacji niejawnych w razie wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu wojennego i innych stanów nadzwyczajnych. Brak jest jednoznacznych przepisów, które określałyby sposób i tryb działania, gdy zagrożone jest bezpieczeństwo państwa. Projektowane zmiany mają usprawnić działalność państwa, m.in. poprzez wprowadzenie takich rozwiązań i norm prawnych, które pozwolą na skuteczną realizację zadań wymagających przetwarzania informacji niejawnych. Stwierdzono, że stosowanie aktualnych przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych w stanie wojennym w strefie działań wojennych może być niewykonalne. Ponadto, zaproponowano możliwość zastosowania szczególnych rozwiązań prawnych przewidzianych w czasie stanu wojennego w strefie działań wojennych, również w stanie klęski żywiołowej, w stanie wyjątkowym oraz w razie mobilizacji na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Brak rozwiązań prawnych w zakresie dotyczącym niszczenia materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej, w sytuacji, gdy nie jest możliwa ich bezpieczna ewakuacja. Uregulowanie tego obszaru pozwoli instytucjom związanym z szeroko pojętym obszarem bezpieczeństwa państwa na zabezpieczenie informacji, których ujawnienie może stanowić realne zagrożenie w sytuacji dostępu osób nieuprawnionych.

Proponowane zmiany w ustawie o ochronie informacji niejawnych. 1) Wprowadzone zostały nowe definicje, m.in. kierownika jednostki organizacyjnej, systemu ochrony informacji niejawnych, stanu wojennego, strefy bezpośrednich działań wojennych. 2) Umożliwiono Prezesowi Rady Ministrów wyrażenie zgody na stosowanie znowelizowanych przepisów dotyczących stanu wojennego w strefie bezpośrednich działań wojennych również w przypadku innych stanów nadzwyczajnych. 3) Zaproponowano odstąpienie od przeglądu materiałów niejawnych (realizowanego raz na 5 lat), w stanie wojennym w strefie bezpośrednich działań wojennych. 4) Ograniczono zadania pełnomocnika ochrony w zakresie możliwości odstąpienia od realizacji kontroli stanu ochrony informacji niejawnych. 5) Dodano nowe podstawy prawne, umożliwiające Ministrowi Obrony Narodowej wydanie rozporządzenia regulującego minimalne wymagania systemu ochrony informacji niejawnych w przypadku wprowadzenia stanu wojennego. 6) Przewidziano zawieszenie postępowań sprawdzających na czas stanu wojennego w strefie bezpośrednich działań wojennych. 7) Wprowadzono regulację utrzymującą w mocy dotychczas wydane poświadczenia bezpieczeństwa, certyfikaty, akredytacje bezpieczeństwa teleinformatycznego oraz zaświadczenia stwierdzające odbycie szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. 8) Zaproponowano szczególne zasady dostępu do informacji niejawnych w stanie wojennym w strefie bezpośrednich działań wojennych. Kierownik jednostki organizacyjnej będzie mógł dopuścić do informacji niejawnych osoby, które będą musiały spełnić wymagania określone w niniejszym projekcie ustawy. W tym zakresie ABW albo SKW będą mogły nakazać uniemożliwienie dostępu do informacji niejawnej uprzednio upoważnionej osobie. 9) Uznano za zasadne, per analogiam, do regulacji odnoszących się do zawieszenia postępowania sprawdzającego, aby uległy zawieszeniu z mocy prawa postępowania odwoławcze, wznowieniowe i skargowe. 10) Zmodyfikowano podstawy do wydania instrukcji kancelaryjnych – w taki sposób, aby dokumenty te zawierały rozwiązania na wypadek stanu wojennego, w strefie bezpośrednich działań wojennych. 11) Doprecyzowano sposób i tryb realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa teleinformatycznego w stanie wojennym w strefie bezpośrednich działań wojennych. 12) Wprowadzono szczególne zasady realizacji postępowań bezpieczeństwa przemysłowego w stanie wojennym w strefie bezpośrednich działań wojennych.

Poprzez zmianę ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach polegającą na dodaniu przepisów regulujących możliwość zniszczenia materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej w przypadku braku możliwości ich ewakuacji w razie wprowadzenia stanu wojennego, w strefie bezpośrednich działań wojennych, usankcjonowano możliwość zniszczenia tych materiałów.