Szkolenia i kontrole w obrocie prekursorami materiałów wybuchowych

Projektowana ustawa służy dostosowaniu prawa polskiego do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1148 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie wprowadzania do obrotu i stosowania prekursorów materiałów wybuchowych, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 98/2013 (Dz. Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) 2019/1148”. Rozporządzenie (UE) 2019/1148 ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE), w tym w Polsce. Celem rozporządzenia (UE) 2019/1148 jest harmonizacja przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Rozporządzenie (UE) 2019/1148 uchyla rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 98/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzania do obrotu i używania prekursorów materiałów wybuchowych (Dz. Urz. UE L 39 z 09.02.2013, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) 98/2013”. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o bezpieczeństwie obrotu prekursorami materiałów wybuchowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 994) obecnie służy stosowaniu rozporządzenia (UE) 98/2013. W związku z uchyleniem rozporządzenia (UE) 98/2013 rozporządzeniem (UE) 2019/1148, konieczne jest niezwłoczne dostosowanie ustawy do rozporządzenia (UE) 2019/1148, które jest stosowane od dnia 1 lutego 2021 r.

Zapobieganie niezgodnemu z przeznaczeniem wykorzystywaniu prekursorów materiałów wybuchowych i poprawa przestrzegania przepisów nastąpi przez: - zapewnienie szkoleń dla organów ścigania, służb interwencyjnych i organów celnych w zakresie rozpoznawania prekursorów materiałów wybuchowych podlegających regulacji, - coroczne organizowanie kampanii informacyjnych dla sektorów stosujących prekursory materiałów wybuchowych, - zaostrzenie kontroli i poprawę egzekwowania przepisów przez właściwe organy publiczne. Kontrole będą mogły być przeprowadzane bezpośrednio przez organy kontroli (Komendanci Wojewódzcy Policji lub Komendant Stołeczny Policji), a także przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli będą miały możliwość wstępu do pomieszczeń, gdzie przechowywane są prekursory materiałów wybuchowych, dostępu do materiałów, dokumentów oraz innych nośników informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, a także sporządzania ich kopii, żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień na miejscu kontroli. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony będzie protokół. Prowadzona będzie także przez naczelnika urzędu celno-skarbowego kontrola wprowadzania z państw trzecich prekursorów materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom .. Egzekwowanie przepisów zapewnią odpowiednie kary dla udostępniających prekursory materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom przeciętnemu użytkownikowi, - poprawę przekazywania informacji o podejrzanych transakcjach w łańcuchu dostaw przez podmioty gospodarcze udostępniające prekursory materiałów wybuchowych podlegające ograniczenioma także przechowywanie informacji o tych transakcjach do celów kontrolnych, - poprawę przekazywania informacji o obowiązujących ograniczeniach wynikających z rozporządzenia (UE) 2019/1148. Oczekiwanym efektem będzie zwiększenie bezpieczeństwa publicznego. Szkolenia i kampanie informacyjne przyczynią się do zwiększenia świadomości o ciążących na podmiotach gospodarczych obowiązkach w całym łańcuchu dostaw, zgłaszania podejrzanych transakcji lub prób przeprowadzania takich transakcji, znaczących przypadków zaginięć i kradzieży prekursorów materiałów wybuchowych do Krajowego Punktu Kontaktowego. Warunkiem właściwego stosowania rozporządzenia (UE) 2019/1148 jest odpowiednia świadomość wszystkich podmiotów w całym łańcuchu dostaw, począwszy od producenta, a skończywszy na użytkowniku zawodowym. Podmiot gospodarczy, który udostępnia prekursor materiałów wybuchowych innemu podmiotowi gospodarczemu, ma obowiązek informowania o ograniczeniach i obowiązkach wynikających z rozporządzenia (UE) 2019/1148. Podmioty gospodarcze mają ponadto obowiązek sprawdzenia przy sprzedaży czy potencjalny nabywca prekursora materiałów wybuchowych podlegającego ograniczeniom jest użytkownikiem zawodowym lub innym podmiotem gospodarczym oraz mają obowiązek przechowywania informacji o nabywcy przez 18 miesięcy od dnia transakcji. Podmioty gospodarcze i internetowe platformy handlu elektronicznego mają jednocześnie obowiązek ustanowienia odpowiednich procedur służących wykrywaniu podejrzanych transakcji. Uprawnione organy kontroli będą natomiast odpowiedzialne za sprawdzenie wypełniania obowiązków przez podmioty gospodarcze i internetowe platformy handlu elektronicznego. W przypadku naruszeń rozporządzenia (UE) 2019/1148 będą nakładane odpowiednie sankcje karne.