Elektroniczne świadectwa zgodności pojazdów i przekazywanie danych producentów

Głównym celem projektowanych zmian ustawowych jest uregulowanie na poziomie ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz. U. poz. 919), zwanej dalej: „ustawą homologacyjną”, oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.), zwanej dalej: „PRD”, zasad udostępniania elektronicznych świadectw zgodności (eCoC) wydawanych dla nowych pojazdów objętych unijnymi świadectwami homologacji typu. Przepisy projektowanej ustawy stanowią realizację obowiązku nałożonego na państwa członkowskie UE w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającym dyrektywę 2007/46/WE, zwanym dalej: „rozporządzeniem (UE) 2018/858”, aby zapewnić od strony organizacyjnej możliwość wymiany świadectw zgodności pomiędzy państwami na potrzeby rejestracji nowych pojazdów kategorii M, N i O w ramach UE. Należy zaznaczyć, że nie wszystkie państwa członkowskie UE były w stanie umożliwić w terminie wymaganym ww. rozporządzeniem, tj. od 5 lipca 2026 r. wymianę danych w ramach eCoC z powodu nieprzygotowanych w pełni rozwiązań technicznych umożliwiających elektroniczną wymianę świadectw zgodności. W trakcie prac i spotkań roboczych w ramach Forum Wymiany Informacji, Komitetu Technicznego do spraw Pojazdów Silnikowych (TCMV) oraz Grupy Roboczej do spraw Pojazdów Silnikowych (MVWG), Komisja Europejska i państwa członkowskie UE przyjęły robocze ustalenie o przesunięciu terminu pełnego wdrożenia systemu eCoC i zgodziły się na respektowanie papierowych świadectw zgodności do dnia 29 listopada 2026 r. Po tym terminie przekazywanie świadectw zgodności (CoC) w postaci elektronicznej dla ww. kategorii pojazdów stanie się prawnym obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia (UE) 2018/858. Kwestia dotycząca udostępniania świadectw zgodności w postaci elektronicznej wydawanych przez producentów dla nowych pojazdów była uregulowana w ramach procedowanego przez resort infrastruktury projektu ustawy o zmianie ustawy o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia oraz niektórych innych ustaw (UC95). Projekt ten był przedmiotem konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania, był również przedmiotem posiedzeń Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Komitetu do Spraw Cyfryzacji, Komitetu do Spraw Europejskich oraz Stałego Komitetu Rady Ministrów. Podkreślenia wymaga, iż brzmienie przepisów dotyczących wystawiania świadectw zgodności w postaci elektronicznej z uwzględnieniem funkcjonalności CEP było wypracowane w uzgodnieniu z Centralnym Ośrodkiem Informatyki oraz Ministerstwem Cyfryzacji oraz zatwierdzone przez ww. komitety. Mając na uwadze, iż na etapie Komitetu do Spraw Europejskich wskazano na potrzebę notyfikowania projektu ustawy UC95 Komisji Europejskiej ze względu na rozwiązania dotyczące pojazdów w ramach mikromobilności, która wydłuży procedurę legislacyjną, niezbędne jest, wyłączenie części przepisów tego projektu dotyczących elektronicznych świadectw zgodności (eCoC) do osobnej ustawy ze względu na pilną potrzebę ustanowienia przepisów w tym zakresie. Są one niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania krajowych producentów i dealerów nowych pojazdów, szczególnie tych sprzedających pojazdy na inne rynki europejskie niż Polska. Brak pilnego wejścia w życie przepisów umożliwiających obsługę elektronicznych świadectw zgodności (eCoC) może bowiem spowodować m.in.: utrudnienia w rejestracji nowych pojazdów poprzez brak możliwości przyjęcia przez krajowy organ rejestrujący świadectw zgodności w postaci elektronicznej z krajów, które wdrożyły własne systemy obsługi eCoC i krajowe punkty dostępu (np. w sytuacji indywidualnego importu nowego pojazdu z UE) oraz utrudnienia dla polskich producentów i dealerów, prowadzących obrót handlowy w ramach UE, w sprzedawaniu nowych pojazdów do innych krajów UE, w których wdrożono system obsługi świadectw zgodności w formacie elektronicznym.

Projekt ustawy na poziomie zmian w ustawie homologacyjnej oraz PRD reguluje: − obowiązek wystawiania świadectw zgodności w postaci elektronicznej (eCoC) przez producentów pojazdów kategorii M, N i O; − zasady przekazywania danych przez producentów pojazdów bezpośrednio do systemu teleinformatycznego obsługującego Centralną Ewidencję Pojazdów (CEP) działającego jako krajowy punkt dostępu NAP (National Access Point); − wyrywkową kontrolę danych przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) jako organu właściwego w sprawach homologacji (Dyrektor TDT przekazuje producentowi pojazdu, który wystawił świadectwo zgodności w postaci elektronicznej, informację o stwierdzonej niezgodności tego świadectwa zgodności z odpowiednim świadectwem homologacji typu pojazdu, przez jej automatyczne udostępnienie w systemie teleinformatycznym obsługującym ewidencję, jako informację do pobrania); − możliwość rejestracji pojazdów nowych przez organy rejestrujące na podstawie eCoC; − zasady udostępniania danych eCoC zgromadzonych w CEP poprzez transeuropejską sieć wymiany danych EUCARIS (European Car and Driving Licence Information System) organom rejestrującym innych państw członkowskich UE; − obowiązek zapewnienia przez Dyrektora TDT dostępu do danych eCoC z wcześniejszych etapów produkcji dla producentów wykonujących zabudowy lub przebudowy pojazdów, co umożliwia im pobranie parametrów pojazdu bazowego w celu prawidłowego wyliczenia ostatecznych danych technicznych i wystawienia końcowego świadectwa zgodności.