Aktualizacja przepisów o oznaczeniach geograficznych produktów rolnych

Celem projektowanej ustawy jest uwzględnienie w polskim porządku prawnym przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie oznaczeń geograficznych w odniesieniu do wina, napojów spirytusowych i produktów rolnych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności i określeń jakościowych stosowanych fakultatywnie w odniesieniu do produktów rolnych, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, (UE) 2019/787 i (UE) 2019/1753 oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 (Dz. Urz. UE L 2024/1143 z 23.04.2024), zwanego dalej „rozporządzeniem 2024/1143”. Obowiązujące obecnie regulacje ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. poz. 588), zwanej dalej „ustawą z dnia 9 marca 2023 r.”, bazują na przepisach: 1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1151/2012”, 2) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1308/2013”, 3) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego, a także uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 110/2008 (Dz. Urz. UE L 130 z 17.05.2019, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/787”. Rozporządzenie 2024/1143 uchyla w całości rozporządzenie nr 1151/2012 oraz wprowadza szereg zmian w zakresie brzmienia rozporządzenia nr 1308/2013 i rozporządzenia 2019/787. Rozporządzenie 2024/1143 nakłada również na państwa członkowskie nowe obowiązki, które nie były przewidziane w ww. rozporządzeniach. W znacznym zakresie ujednolica procedury dotyczące rejestracji, kontroli czy ochrony zarejestrowanych nazw w przypadku produktów rolnych i środków spożywczych, win oraz napojów spirytusowych. Obowiązujące obecnie w tym obszarze regulacje ustawy z dnia 9 marca 2023 r. wymagają zmiany i dostosowania do aktualnie obowiązujących przepisów Unii Europejskiej. Dostosowanie krajowych przepisów do obowiązujących przepisów rozporządzenia 2024/1143 będzie skutkowało nie tylko wypełnieniem obowiązków kraju członkowskiego, ale również większą przejrzystością i łatwiejszym odbiorem przepisów w zakresie procedury rejestracji oraz kontroli i ochrony produktów rolnych i środków spożywczych, win i napojów spirytusowych.

Obecnie obowiązujące przepisy w zakresie oznaczeń geograficznych bazują na nieaktualnym, bo uchylonym przez rozporządzenie 2024/1143, rozporządzeniu nr 1151/2012. Rekomendowanym rozwiązaniem jest wdrożenie w polskim porządku prawnym przepisów rozporządzenia 2024/1143. Projekt ustawy aktualizuje znajdujące się w ustawie z dnia 9 marca 2023 r. nieaktualne odesłania do uchylonych lub zmienionych przepisów unijnych oraz dostosowuje krajowe przepisy do nowych wymogów nałożonych na państwa członkowskie prze Unii Europejskiej tym rozporządzeniem (np. prowadzenia wykazu podmiotów gospodarczych, które prowadzą działalność podlegającą co najmniej jednemu obowiązkowi przewidzianemu w specyfikacji produktu dotyczącej produktu noszącego oznaczenie geograficzne wprowadzone do unijnego rejestru oznaczeń geograficznych lub uznanego za gwarantowaną tradycyjną specjalność wpisanego do unijnego rejestru gwarantowanych tradycyjnych specjalności pochodzących z jej terytorium czy przeprowadzania dodatkowej krajowej procedury sprzeciwu przez państwo członkowskie w przypadku zmian w specyfikacji produktu powstałych w wyniku wymiany informacji między Polską a Komisją Europejską lub złożenia krajowego sprzeciwu).