Badania na trzeźwość dla pilotów i personelu pokładowego

Celem projektu jest dostosowanie krajowego porządku prawnego do przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 296 z 25.10.2012, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 965/2012”. Regulacje art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 965/2012 zobowiązują państwa członkowskie, aby w odniesieniu do operatorów znajdujących się pod ich nadzorem, a także w odniesieniu do operatorów podlegających nadzorowi innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego przeprowadzano badania na obecność alkoholu u członków załogi lotniczej i personelu pokładowego. Dodatkowo zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 965/2012 państwa członkowskie mogą przeprowadzać dodatkowe badania na obecność substancji psychoaktywnych innych niż alkohol. W związku z powyższym w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa operacji lotniczych przez członków personelu lotniczego i członków personelu pokładowego niezbędne jest określenie w tym zakresie kompetencji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który na terenie Rzeczypospolitej Polskiej będzie uprawniony do przeprowadzania ww. badań na podstawie rozporządzenia nr 965/2012.

Jedynym środkiem realizacji ww. obowiązków nałożonych przez przepisy rozporządzenia nr 965/2012 jest wskazanie w prawie krajowym organu uprawnionego do przeprowadzania badań w celu ustalenia obecności w organizmach osób wykonujących czynności związane z lotnictwem cywilnym alkoholu lub innych środków psychoaktywnych przez odpowiednią zmianę przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2022 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2025 r. poz. 1431, z późń. zm.). W projekcie proponuje się dodanie przepisu uprawniającego inspektorów działających w imieniu Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do żądania, podczas realizacji inspekcji na płycie, poddania się przez członków personelu lotniczego i członków personelu pokładowego badaniu w celu ustalenia obecności w organizmie, przy użyciu metod nie wymagających badań laboratoryjnych: 1) alkoholu w organizmie – badanie będzie przeprowadzane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151), 2) środka działającego podobnie do alkoholu – badanie będzie przeprowadzane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 129j ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.). Zarówno badanie na obecność alkoholu lub innych środków psychoaktywnych w organizmach członków personelu lotniczego oraz członków personelu pokładowego, jak i przetwarzanie danych w tym zakresie są realizacją celu publicznego, zapewnią bezpieczeństwo wykonywania operacji lotniczych oraz pozwolą ocenić zdolności do pracy ww. członków personelu.