Bezpłatny tłumacz języka migowego dla głuchych w sądzie

Pierwszym, zasadniczym celem projektowanej ustawy jest uregulowanie zagadnień związanych z przetwarzaniem danych osobowych biegłych sądowych w drodze przepisów o randze ustawowej. Projektowane rozwiązania pozwolą na prowadzenie list biegłych nie jak dotychczas, wyłącznie w postaci papierowej, ale w postaci elektronicznej, w systemie teleinformatycznym udostępnionym i administrowanym przez Ministra Sprawiedliwości. co usprawni proces aktualizacji i pozyskiwania, a następnie udostępniania uprawnionym informacji o biegłych sądowych na potrzeby postępowań sądowych. Zmiany pozwolą również na objęcie biegłych sądowych usługą „ROBUS” (Rejestr Osób Biorących Udział w Postępowaniu Sądowym) mającą za zadanie bieżące wsparcie funkcjonowania jednostek organizacyjnych wymiaru sprawiedliwości. Należy wskazać, że projekt ustawy w powyższym zakresie powiela rozwiązania prawne zawarte w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych wpisanym do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod nr UD54 i wycofanym z uwagi na podjęcie prac legislacyjnych nad projektem ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących (UD 265), który zakłada znacznie dalej idące rozwiązania w stosunku do zaproponowanych w projekcie UD 54 i niniejszym projekcie ustawy, w szczególności w zakresie odejścia od dotychczasowego modelu ustanawiania biegłych sądowych. Należy jednak wskazać, że projekt ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących znajduje się na etapie prac wewnątrzresortowych, przewiduje daleko idące, systemowe zmiany, których wejście w życie nie nastąpi w najbliższym czasie. Co więcej, proponowane obecnie rozwiązania nie są sprzeczne z założeniami projektu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących w zakresie istnienia centralnej listy biegłych sądowych i jej informatyzacji, przeciwnie, projektowane zmiany stanowią krok w kierunku stanu prawnego planowanego w tej ustawie. Skutki proponowanych zmian legislacyjnych w postaci powstania listy biegłych sądowych prowadzonej w systemie teleinformatycznym nie zostaną zatem zaprzepaszczone nawet po wprowadzeniu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących. Z tych względów uzasadnione pozostaje wprowadzenie projektowanych rozwiązań w celu możliwe szybkiego usprawnienia prowadzenia list biegłych sądowych oraz korzystania z nich.

Drugim celem projektu ustawy jest wprowadzenie jednoznacznie brzmiącego przepisu umożliwiającego osobom głuchym bezpłatną pomoc tłumacza języka migowego w postępowaniach sądowych na tych samych zasadach jak osoby niewładające w wystarczającym stopniu językiem polskim korzystają z pomocy tłumacza przysięgłego. Wprowadzenie takiej zmiany usunie wątpliwości interpretacyjne w zakresie możliwości korzystania przez osoby głuche z bezpłatnej pomocy tłumacza języka migowego w postępowaniach sądowych na tych samych zasadach jak osoby niewładające w wystarczającym stopniu językiem polskim korzystają z pomocy tłumacza przysięgłego.

Trzecim celem projektu ustawy jest uchylenie art. 175da § 9 nowelizowanej ustawy, który zawiera delegację ustawową do wydania przez Ministra Sprawiedliwości ( w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji) aktu wykonawczego określającego opis sądowych systemów teleinformatycznych stosowanych w sądach powszechnych, zawierający strukturę systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji między elementami struktury systemu, wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu, sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem systemu. Delegacja ustawowa przewiduje możliwość utworzenia kilku kategorii sądowych systemów teleinformatycznych, dla których nie ma możliwości uchwalenia jednego kompleksowego aktu wykonawczego, z tego wynika m.in., że rzeczona delegacja wymagałaby umieszczenia w jednym rozporządzeniu szeregu cech kilku kategorii sądowych systemów teleinformatycznych, co nie jest możliwe przy ich jednoczesnej konkretyzacji. Mimo wielu działań Ministerstwa Sprawiedliwości mających na celu wypracowanie prawidłowego brzmienia projektu aktu wykonawczego, ustalono, że nie jest możliwe – zważywszy na specyfikę, w tym liczebność sądowych systemów teleinformatycznych – opracowanie jednego, kompleksowego rozporządzenia. W świetle powyższego, została podjęta decyzja o uchyleniu ww. delegacji ustawowej.

W zakresie celu pierwszego przewiduje się wprowadzenie regulacji szczegółowo określających, na poziomie ustawy, zakres danych dotyczących biegłego sądowego zamieszczanych na liście biegłych sądowych prowadzonej przez prezesa sądu okręgowego w systemie teleinformatycznym udostępnionym i administrowanym przez Ministra Sprawiedliwości oraz zasady udostępniania danych z listy, jak również wprowadzenie delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia określającego funkcjonalność oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego, służącego do prowadzenia listy biegłych sądowych, uwzględniając zapewnienie bezpieczeństwa danych, w tym ochronę przed nieuprawnionym ich ujawnieniem i dostępem.

W zakresie celu drugiego przewiduje się dodanie normy prawnej jednoznacznie wskazującej, że osoba głucha ma prawo do występowania przed sądem w znanym przez nią języku migowym i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza tego języka.

W zakresie celu trzeciego przewiduje się uchylenie art. 175da § 9 nowelizowanej ustawy.