Dostosowanie przepisów o jakości wód w kąpieliskach do prawa unijnego

Projektowana zmiana ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960), zwanej dalej „ustawą”, wynika z potrzeby implementacji do prawa krajowego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2006/7/WE z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącej zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającej dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 4.03.2006, str. 37), zwanej dalej „dyrektywą dotyczącą jakości wody w kąpieliskach”. W dniu 30 października 2020 r. Komisja Europejska, zwana dalej „KE”, przesłała zarzuty formalne w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwanego dalej „TFUE”, w związku z nieprawidłową transpozycją przepisów dyrektywy. Władze Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi z dnia 30 grudnia 2020 r. zasadniczo wyraziły opinię, że polskie przepisy są zgodne z przepisami dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach. W jednym wyłącznie przypadku władze Rzeczypospolitej Polskiej zgodziły się z KE i zobowiązały się do zmiany rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2019 r. w sprawie profilu wody w kąpielisku (Dz. U. z 2022 r. poz. 2499), w celu uwzględnienia zarzutów. W tym kontekście rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 września 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie profilu wody w kąpielisku (Dz. U. poz. 1751) zostało notyfikowane w bazie Themis w dniu 5 października 2021 r. W odpowiedzi władz Rzeczypospolitej Polskiej na pozostałe zarzuty formalne KE, wskazano, że przepisy dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach zostały właściwie transponowane, wskazując szczegółowe przepisy prawa krajowego wprowadzające przepisy prawa unijnego. Ponadto w powyższym stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej zaznaczono, że zgodnie z art. 288 akapit 3 TFUE: „Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.”, co potwierdza, że o pełnej implementacji dyrektywy można mówić wówczas, gdy normy prawa krajowego stwarzają wymagane kompetencje dla organów państwowych, a także określają prawa lub obowiązki podmiotów prawa, niezbędne do osiągnięcia rezultatów przewidzianych w danej dyrektywie. Zaznaczono również, że transponowanie dyrektyw nie musi polegać na dosłownym przepisywaniu ich tekstów do ustaw krajowych, co niniejszym znajduje odzwierciedlenie w polskim porządku prawnym w odniesieniu do dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach. W dniu 16 grudnia 2024 r. KE wystosowała wobec Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 258 uzasadnioną opinię, w związku z nieprawidłową transpozycją lub brakiem transpozycji art. 1 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 3, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 2 lit. c, art. 5 ust. 3, art. 5 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 9 ust. 2, art. 10, art. 12 ust. 2 zdanie pierwsze, art. 12 ust. 2 lit. c i art. 12 ust. 2 lit. d dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach. KE w uzasadnionej opinii z 2024 r. potrzymała 13 z 23 przesłanych zarzutów formalnych z 2020 r. Celem projektowanych przepisów jest zapewnienie niepodejmowania przez KE dalszych działań w ramach postępowania przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej o naruszenie obowiązków traktatowych na podstawie art. 258 w związku z nieprawidłową transpozycją przepisów dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach. Podstawą zmiany przepisów są wytyczne Unii Europejskiej oraz przepisy prawa.

W projekcie zakłada się zmiany w poszczególnych przepisach ustawy, które zapewnią stosowanie obowiązujących regulacji unijnych wynikających przepisów dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach, takich jak: 1) wprowadzenie definicji „dużej liczby kąpiących się” oraz definicji „stałego zakazu kąpieli”; doprecyzowanie definicji klasyfikacji jakości wody  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 1 ust. 3, art. 2 pkt 3 i art. 4 ust. 2 lit. c dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 2) doprecyzowanie wymagań w zakresie wyznaczania kąpielisk przez rady gmin również na podstawie dużej liczby kąpiących się  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 1 ust. 3 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 3) doprecyzowanie obowiązku równomiernego pobierania próbek jakości wody w całym sezonie kąpielowym  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 3 ust. 2 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 4) wprowadzenie obowiązku przekazywania wykazu kąpielisk również do organów gospodarujących wodami, co usprawni nadzór i identyfikację potencjalnych źródeł zanieczyszczeń; władze lokalne będą informować o działaniach podejmowanych w celu zwiększenia liczby kąpielisk z wodą o dobrej lub doskonałej klasyfikacji jakości wody  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 5 ust. 3 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 5) doprecyzowanie obowiązku informacyjnego dotyczącego informowania o niedostatecznej klasyfikacji jakości wody  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 5 ust. 4 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 6) doprecyzowanie obowiązku związanego z występowaniem nadmiernego zakwitu sinic/makroalg lub fitoplanktonu morskiego oraz koniecznością ustalania możliwości ich rozmnażania/występowania  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 7) wzmocnienie mechanizmów wymiany informacji między organami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną, nadzór sanitarny, w tym przy zanieczyszczeniach transgranicznych  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 10 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 8) wprowadzenie obowiązku dla Głównego Inspektora Sanitarnego do przekazywania informacji o kąpieliskach, dla których zidentyfikowano pogorszenie klasyfikacji jakości wody  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 5 ust. 3 dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach; 9) doprecyzowano obowiązki dotyczące prowadzenia serwisu kąpieliskowego w internecie, w kilku językach, z dodatkowymi informacjami o krótkotrwałych zanieczyszczeniach, ich przyczynach, warunkach sprzyjających ich występowaniu oraz podejmowanych środkach zaradczych  przepis będzie stanowił odpowiedź na wezwanie do usunięcia uchybienia KE dotyczącego nieprawidłowej transpozycji art. 12 ust. 2, art. 12 ust. 2 lit. d i art. 12 ust. 2 lit. c dyrektywy dotyczącej jakości wody w kąpieliskach.