Rozszerzenie podmiotów wnioskujących o linie kolejowe i system GIBK do monitorowania…

Projektowana zmiana ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234, z późn. zm.), zwanej dalej „u.t.k.”, wynika z potrzeby: 1) usprawnienia procesu planowania i realizacji inwestycji w zakresie infrastruktury kolejowej przez rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej o spółki prawa handlowego powołane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz o PGE Energetyka Kolejowa Operator sp. z o.o., zwaną dale „PGE EKO”; 2) wprowadzenia podstawy prawnej dla stworzenia systemu teleinformatycznego – Generatora Informacji Bezpieczeństwa Kolejowego, zwanego dalej „GIBK”. Obecnie uprawnienie do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej posiada PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Spółka Celowa, o której mowa w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1747, z późn. zm.) oraz jednostki samorządu terytorialnego. Krąg podmiotów mających uprawnienie do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej jest nieadekwatny do aktualnych realiów budowy infrastruktury kolejowej, ponieważ coraz więcej jednostek samorządu terytorialnego powierza realizację zadań z tego zakresu utworzonym w tym celu spółkom i spółki te powinny mieć możliwość złożenia wniosku od ustalenie lokalizacji linii kolejowej. Rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej także o PGE EKO w zakresie prac wynikających z realizacji umów zawartych z: PKP PLK S.A. Spółką Celową, o której mowa w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, lub spółką, o której mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy ma na celu przyspieszenie i usprawnienie dalszego rozwój nowoczesnej energetyki kolejowej w Polsce. Włączenie PGE EKO do grona podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji. Włączenie tej spółki do grona podmiotów uprawionych do realizacji inwestycji przyczyni się skrócenia czasu potrzebnego do przygotowania i realizacji inwestycji. Mając na uwadze powyższe konieczne jest wprowadzenie powyższych rozwiązań umożliwiających złożenie wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej również przez spółki prawa handlowego powołane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przez PGE EKO.

W celu skuteczniejszej możliwości monitorowania poziomu bezpieczeństwa transportu kolejowego oraz wyeliminowania ryzyk mających wpływ na bezpieczeństwo konieczne jest wprowadzenie nowoczesnych i efektywnych rozwiązań, takich jak kompleksowe i uniwersalne narzędzie informatyczne gromadzące, pochodzące z różnych źródeł i od różnych podmiotów, dane o rynku kolejowym oraz umożliwiające dostęp do tych danych podmiotom, które obowiązane są do ciągłego doskonalenia systemu zarządzania bezpieczeństwem. Dla usprawnienia metod wymiany informacji (odejście od formy papierowej na rzecz cyfrowej i automatyzacji tego procesu) konieczne jest wprowadzenie zmian prawnych przewidujących utworzenie GIBK

Procedowane zmiany u.t.k. mają na celu: 1) usprawnienie procesu planowania i realizacji inwestycji w zakresie infrastruktury kolejowej, 2) wprowadzenie podstawy prawnej dla stworzenia systemu teleinformatycznego GIBK i polegają na: - zmianie brzmienia art. 9o ust. 1 pkt 3 i dodaniu pkt 4 przez rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej o spółki prawa handlowego utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego w celu realizacji zadań własnych tych jednostek, którym zostały powierzone zadania z zakresu planowania rozwoju transportu, organizowania publicznego transportu zbiorowego lub zarządzania publicznym transportem zbiorowym, w zakresie budowy i zarządzania infrastrukturą kolejową i których wyłącznymi udziałowcami lub akcjonariuszami są jednostki samorządu terytorialnego oraz PGE EKO, - zmianach w art. 9o–9ag o charakterze wynikowym będących konsekwencją zaproponowanej nowelizacji art. 9o ust. 1 pkt 3 i 4 mającej na celu usprawnienie procesu inwestycji istotnych dla właściwego funkcjonowania transportu kolejowego, - dodaniu regulacji dotyczących systemu teleinformatycznego GIBK, który będzie prowadzony przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej „Prezesem UTK”. Wprowadzany system teleinformatyczny GIBK przełoży się na skuteczniejsze monitorowanie poziomu bezpieczeństwa transportu kolejowego przez Prezesa UTK, - określeniu katalogu informacji gromadzonych w rejestrze zdarzeń kolejowych, który ma być prowadzony w systemie teleinformatycznym GIBK, - wskazaniu podmiotów obowiązanych do wprowadzenia danych do systemu teleinformatycznego GIBK, - wprowadzeniu regulacji, w zakresie przetwarzania danych osobowych w systemie teleinformatycznym GIBK, w szczególności zawarte zostaną regulacje w zakresie maksymalnego czasu przechowywania danych osobowych, sposobu uzgadniania przez współadministratorów systemu teleinformatycznego GIBK wykonywania przez nich obowiązków wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych, wymagań technicznych i organizacyjnych dotyczących wymiany informacji niezbędnych do realizacji obowiązków określonych w ustawie oraz zasad odpowiedzialności za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, - dokonaniu modyfikacji definicji ustawowych (wspólne wskaźniki bezpieczeństwa, postępowanie) oraz dodaniu nowych definicji (sytuacja potencjalnie niebezpieczna, ofiary śmiertelne, ciężko ranni, ranni).