Ulga na robotyzację do 2036 r. i podwyższona ulga za oddaną krew

Potrzeba wprowadzenia projektowanych rozwiązań wynika z konieczności dostosowania katalogu ulg podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku dochodowym od osób prawnych do aktualnych realiów społeczno-gospodarczych oraz priorytetów polityki państwa. Celem projektu jest m.in. przedłużenie przepisów dotyczących tzw. ulgi na robotyzację. Przepisy regulujące tzw. ulgę na robotyzację, tj. art. 38eb ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa CIT)[1] oraz art. 52jb ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa PIT)[2], zostały wprowadzone do polskiego systemu podatkowego ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw[3]. Istota omawianej ulgi polega na możliwości odliczenia przez podatnika od podstawy opodatkowania (w przypadku podatników PIT - od podstawy obliczenia podatku) kwoty stanowiącej do 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym na „robotyzację”. Ulga ta ma charakter epizodyczny, to znaczy, że prawo do jej wykorzystania można nabyć w latach 2022–2026. W odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych odliczenie ma zastosowanie do kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r., do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w roku 2026. Wsparcie rozwoju polskich firm w obszarze robotyzacji, realizowane m.in. poprzez narzędzia polityki gospodarczej, takie jak ww. ulga podatkowa, pośrednio wpływa na wzrost produktywności i konkurencyjności gospodarki. Planowane jest przedłużenie ulgi na robotyzację o kolejne 10 lat podatkowych, bez zmiany obecnego poziomu odliczenia. Ponieważ prawo do ulgi można nabyć tylko do końca roku podatkowego 2026 r., konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych jeszcze w 2026 r. W projekcie przewiduje się także doprecyzowanie niektórych kwestii związanych z ulga na robotyzację, które budzą największe wątpliwości interpretacyjne. Wątpliwości dotyczą m.in. tego czy kosztem kwalifikowanym jest cena nabycia środka trwałego, czy też kwota dokonywanych od niego odpisów amortyzacyjnych. Ministerstwo Finansów od początku obowiązywania przepisów wprowadzających ulgę na robotyzację przyjmowało, że kosztem kwalifikowanym jest kwota dokonywanych odpisów amortyzacyjnych. Rozstrzygnięcie tej wątpliwości poprzez interwencję legislacyjną (doprecyzowanie brzmienia przepisów w sposób, który nie pozostawi wątpliwości co do definicji kosztu kwalifikowanego w ramach ulgi na robotyzację) będzie prowadzić do zmniejszenia ryzyka potencjalnych sporów sądowych oraz zmniejszy ilość wniosków o interpretację indywidualną. Ponadto, celem projektu jest racjonalizacja systemu ulg podatkowych poprzez likwidację w ustawie PIT i w ustawie o ryczałcie[4] ulgi na Internet, wprowadzonej w 2005 r. w okresie ograniczonego dostępu do usług cyfrowych, która miała na celu przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu oraz upowszechnienie dostępu do sieci internetowej. Jej celem było złagodzenie obciążeń podatkowych ponoszonych przez osoby korzystające z usług dostępu do Internetu w warunkach wysokich kosztów usług telekomunikacyjnych oraz skutków opodatkowania usług dostępu do Internetu według 22% stawki podatku VAT wynikającej z konieczności dostosowania przepisów prawa krajowego do wymogów prawa wspólnotowego. Obecnie dostęp do Internetu ma charakter powszechny. Potwierdza to informacja z 21.10.2025 r. z Głównego Urzędu Statystycznego z której wynika, że w 2025 r. dostęp do Internetu posiadało aż 96,2% gospodarstw domowych (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2025-r-,2,15.html). Wobec powyższego, w obecnych uwarunkowaniach, ulga ta utraciła swoje pierwotne uzasadnienie, a jej dalsze funkcjonowanie nie przyczynia się do realizacji zakładanych celów. Obecnie, konstrukcja tej ulgi stwarza możliwości jej wykorzystywania w sposób wykraczający poza intencje ustawodawcy. Jej utrzymywanie nie realizuje już celu stymulowania cyfryzacji społeczeństwa, a jednocześnie powoduje uszczuplenie dochodów budżetu państwa. Jednocześnie projekt przewiduje zwiększenie w ustawie PIT i w ustawie o ryczałcie ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa poprzez podwyższenie wysokości odliczenia za oddaną krew i jej składniki. Zwiększenie ulgi stanowi instrument wsparcia tej działalności poprzez wzmocnienie motywacji oraz aktywności dawców do oddawania krwi. Preferencja ta pełni nie tylko funkcję fiskalną, lecz także społeczną, wyrażając uznanie państwa dla osób angażujących się w działania na rzecz ochrony zdrowia i życia. Wprowadzenie proponowanego rozwiązania może przyczynić się do zwiększenia liczby honorowych dawców krwi oraz ilości oddawanej krwi i jej składników, co w konsekwencji wpłynie na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Projekt przewiduje również uchylenie przepisów dotyczących tzw. ulgi na ekspansję, uregulowanej w art. 18eb ustawy CIT oraz art. 26gb ustawy PIT. Ulga ta, wprowadzona z początkiem 2022 r. jako element pakietu preferencji podatkowych stanowiących odpowiedź na wyzwania okresu pandemii COVID-19, miała stanowić zachętę do zwiększania konkurencyjności polskich przedsiębiorców poprzez wejście na nowe rynki lub rozszerzenie oferty produktowej. Doświadczenia płynące z prawie pięcioletniego okresu funkcjonowania ulgi na ekspansję wskazują, że preferencja ta nie zapewniła skutecznej realizacji celów, które uzasadniały jej wprowadzenie. Funkcjonowanie omawianej ulgi prowadzi do powstania tzw. efektu jałowej straty (deadweight effect), polegającego na finansowaniu ze środków publicznych przedsięwzięć, które i tak zostałyby zrealizowane przez przedsiębiorców w ramach zwykłego toku prowadzonej działalności, niezależnie od istnienia zachęty podatkowej. W takich przypadkach preferencja nie pełni funkcji bodźca skłaniającego do podjęcia dodatkowej aktywności gospodarczej, lecz jedynie obniża obciążenia podatkowe działań już zaplanowanych, nie generując przy tym nowej wartości dodanej dla gospodarki. Wobec powyższego ulga na ekspansję utraciła swoje pierwotne uzasadnienie a jej dalsze utrzymywanie – jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania – jest nieuzasadnione z perspektywy fiskalnej i stanowi nieefektywny sposób przeznaczenia dochodów budżetowych. _________________ [1] Dz.U z 2026 r. poz. 554, z późn. zm. [2] Dz.U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm. [3] Dz. U. poz. 2105, z późn. zm. [4] ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.)

Omawiany projekt obejmuje następujące rozwiązania: 1. przedłużenie przepisów regulujących tzw. ulgę na robotyzację na okres kolejnych 10 lat podatkowych, przy pozostawieniu odliczenia na obecnie obowiązującym poziomie; 2. doprecyzowanie przepisów regulujących ulgę na robotyzację budzących wątpliwości interpretacyjne, w szczególności w odniesieniu do pojęcia kosztu kwalifikowanego; 3. likwidacja ulgi na Internet w ustawie PIT i ustawie o ryczałcie z zachowaniem rocznych praw nabytych dla osób, które po raz pierwszy skorzystały z tego odliczenia w rozliczeniu podatku PIT za rok poprzedzający rok wejścia w życie projektowanej ustawy; 4. zwiększenie limitu odliczenia ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa w ustawie PIT i ustawie o ryczałcie; 5. uchylenie przepisów ustawy PIT i ustawy CIT regulujących tzw. ulgę na ekspansję.