Bezpłatny e-Dziennik dla szkół dostępny w aplikacji mObywatel

Projekt ustawy ma na celu utworzenie i wdrożenie systemu teleinformatycznego zawierającego usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w § 21 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 50), zwanego dalej „eDziennikiem” (docelowo, w kolejnych latach, jest planowane wdrożenie analogicznej usługi w odniesieniu do innych dzienników, o których mowa w ww. rozporządzeniu, tj. dziennika zajęć przedszkola, dziennika zajęć w placówce, o której mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.), dziennika zajęć w świetlicy, dziennika indywidualnych zajęć, dziennika indywidualnego nauczania, dziennika innych zajęć, dziennika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, dziennika zajęć stałych, okresowych lub okazjonalnych w placówce wychowania pozaszkolnego, dziennika prowadzonego przez pedagoga, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego, terapeutę pedagogicznego lub innego specjalistę zatrudnionego w przedszkolu, szkole lub placówce). Działanie wpisuje się w cele „Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji”, zgodnie z którymi konieczne jest zbudowanie w Polsce stabilnej cyfrowej szkoły z nowoczesnymi, użytecznymi i bezpiecznymi rozwiązaniami organizacyjnymi, metodycznymi i sprzętowymi. „eDziennik” będzie centralnym rozwiązaniem, którego zaletą będzie jego pełna bezpłatność dla użytkowników, ale też będzie narzędziem pozwalającym ujednolicić formę prowadzenia elektronicznego dziennika lekcyjnego w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz w szkołach artystycznych, które zdecydują się na skorzystanie z nowego rozwiązania, oraz zwiększającym bezpieczeństwo i ochronę danych przetwarzanych w „eDzienniku”. W roku szkolnym 2026/2027 planuje się udostępnienie „eDziennika” w formie pilotażu wybranym publicznym i niepublicznym szkołom podstawowym (jeżeli pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne, w pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej), a następnie, począwszy od roku szkolnego 2027/2028 – umożliwienie korzystania z usługi przez wszystkie publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne. Pilotaż zostanie przeprowadzony we wszystkich województwach. Kuratorzy oświaty, działając w porozumieniu z dyrektorami szkół, zarekomendują do udziału w pilotażu po co najmniej dwie szkoły podstawowe w każdym województwie, a minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, działając w porozumieniu z dyrektorami szkół, zarekomenduje do udziału w pilotażu szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej (o ile pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne), mając na uwadze zróżnicowany poziom rozwoju cyfrowego tych szkół. W roku szkolnym 2025/2026, według danych z systemu informacji oświatowej (stan na dzień 31 grudnia 2025 r.), 97,06 % publicznych szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych, które uzupełniły informację o korzystaniu z dziennika elektronicznego (14 030), korzysta z dzienników elektronicznych. Obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji umożliwiają szkołom prowadzenie dzienników lekcyjnych także w postaci elektronicznej. Za zgodą organu prowadzącego szkołę, dzienniki te mogą być prowadzone wyłącznie w postaci elektronicznej. Wybór konkretnego dostawcy dziennika elektronicznego jest decyzją szkoły, a Ministerstwo Edukacji Narodowej nie narzuca konkretnego rozwiązania w tym zakresie. Rynek dzienników elektronicznych jest aktualnie w pełni komercyjny (z wyraźną dominacją dwóch podmiotów), co rodzi dwa zasadnicze problemy w postaci komercjalizacji usług (opłaty ponoszone przez rodziców) oraz zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym wrażliwych (incydenty związane z nieuprawnionym dostępem do danych). Potwierdzeniem powyższego są liczne sygnały, które otrzymało zarówno Ministerstwo Edukacji Narodowej, jak i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wskazujące przede wszystkim na konieczność ponoszenia przez rodziców uczniów opłat za dostęp do pełnej wersji aplikacji mobilnych dzienników elektronicznych, a także zawierające informacje o reklamach wyświetlanych na portalach i w aplikacjach części dostawców komercyjnych. W związku z powyższym, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za zasadne uznał wszczęcie postępowań wyjaśniających, w ramach których zbadano m.in. czy dwóch największych operatorów dzienników elektronicznych mogło dopuścić się praktyk naruszających chronionych prawem zbiorowych interesów konsumentów, o których mowa w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1714). Przeprowadzona w toku postępowań wyjaśniających analiza wykazała, że poruszane przez użytkowników dzienników elektronicznych kwestie składają się na szerszy – systemowy problem dotyczący kanałów dostępności do ww. dzienników za pomocą przeglądarki internetowej i aplikacji mobilnej, rozbieżności między funkcjami dziennika udostępnianymi bezpłatnie za pośrednictwem ww. kanałów oraz odpłatności niektórych z tych funkcji w aplikacji mobilnej (np. modułu wiadomości lub usprawiedliwień nieobecności). Za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, w których są udostępniane dzienniki elektroniczne, są przekazywane nie tylko informacje o ocenach czy nieobecnościach ucznia, które wynikają z obowiązujących przepisów w zakresie danych zamieszczanych w dzienniku lekcyjnym, ale również – przez moduł komunikacyjny – informacje dotyczące bieżącej organizacji życia szkolnego, w tym o zmianach w rozkładzie dnia, zastępstwach, zachowaniu uczniów czy materiałach potrzebnych uczniowi do realizacji lekcji. Zatem rodzic zaangażowany w szkolne życie swojego dziecka potrzebuje zapewnienia bieżącego wglądu do rozszerzonej wersji dziennika elektronicznego. To jednak wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych opłat związanych z korzystaniem z aplikacji przeznaczonych na urządzenia mobilne, płatnych osobno za każdego z uczniów w gospodarstwie domowym, co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe. Między funkcjami dziennika udostępnianymi za pośrednictwem stron internetowych oraz funkcjonalnościami aplikacji występują rozbieżności. Korzystając jedynie z wersji nieodpłatnych kanałów dostępu do dziennika elektronicznego, rodzic nie posiada dostępu do modułu komunikacyjnego, a więc nie jest powiadamiany o skierowanych do niego za pośrednictwem dziennika wiadomościach. Brak ten jest istotny dla rodziców ze względu na okoliczność, że w dzienniku są zamieszczane często informacje wymagające ich szybkiej reakcji, co nie jest możliwe w przypadku niewykupienia odpłatnego dostępu do konta. W konsekwencji rodzice nie chcąc, aby ominęły ich ważne informacje dotyczące dziecka, są zmuszeni wykupić płatne dostępy w ramach aplikacji mobilnej. Podobną presję mogą odczuwać rodzice chcący korzystać z udostępnianej przez szkoły opcji zdalnego usprawiedliwiania nieobecności dzieci w szkole, ponieważ nie jest to możliwe w przypadku podstawowego, bezpłatnego wariantu konta. Brak wykupienia płatnego dostępu do wszystkich funkcjonalności aplikacji wyklucza ich tym samym z możliwości korzystania w pełni z usług oferowanych przez szkołę, do której uczęszczają ich dzieci. Zważyć też należy, że każdy projekt dotyczący danych osobowych jest szczególnie wrażliwy i wymaga dużej odpowiedzialności w jego wdrażaniu. Nieuprawniony dostęp do danych w komercyjnych dziennikach elektronicznych jest faktem, dlatego rozwiązanie centralne wymaga szczególnej troski i dobrych rozwiązań w sferze bezpieczeństwa cyfrowego i ochrony przetwarzanych danych. Z tego względu przewiduje się nie tylko pilotaż, ale też stopniowe wprowadzanie poszczególnych funkcjonalności (najpierw funkcjonalności dziennika lekcyjnego, następnie moduł komunikacyjny, docelowo zaś, jak wspomniano wyżej, wdrożenie kolejnych rodzajów dzienników w postaci elektronicznej). Istotą nowego, proponowanego rozwiązania będzie: 1) brak kosztów po stronie użytkownika; 2) dobre zabezpieczenie techniczne; 3) wzmocniona ochrona przetwarzanych danych; 4) wyeliminowanie nieuprawnionego dostępu; 5) alternatywność w odniesieniu do rozwiązań już istniejących (komercyjnych). Wobec powyższego zasadne jest podjęcie prac o charakterze legislacyjnym i faktycznym mających na celu uregulowanie kwestii związanych z funkcjonalnościami elektronicznego dziennika lekcyjnego udostępnianego zarówno przez stronę internetową, jak i aplikację mobilną, bowiem jest to forma, z jakiej najczęściej korzystają użytkownicy dzienników elektronicznych. Co istotne, przy projektowaniu nowych rozwiązań związanych z tworzeniem i wdrażaniem eDziennika zostaną uwzględnione nie tylko dane wynikające z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji, ale również zostaną udostępnione bezpłatnie funkcjonalności, na jakich użytkownikom najbardziej zależało, a o których wspominano w sygnałach kierowanych do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, tj. powiadomienia, możliwość połączenia kont dzieci, możliwość usprawiedliwiania nieobecności oraz wysyłania wiadomości. Utworzenie centralnego systemu teleinformatycznego zawierającego funkcje dziennika elektronicznego, zasilanego danymi z publicznych systemów, takich jak system informacji oświatowej, zapewni zarówno bezpieczeństwo przetwarzanych danych, jak i ich poprawność. Natomiast uwierzytelnienie użytkownika systemu za pomocą środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej (w tym profilu mObywatel), zmniejszy ryzyko dostępu do danych przez nieuprawnionych użytkowników. Podsumowując, celem planowanych działań jest stworzenie narzędzia odpowiedniego dla potrzeb rodziców i uwzględniającego ich oczekiwania, z którego korzystanie nie będzie wiązało się z ponoszeniem przez nich jakichkolwiek opłat, tak jak jest w przypadku komercyjnych dzienników elektronicznych, a jednocześnie zapewniającego odpowiedni poziom bezpieczeństwa przetwarzanych danych oraz kontrolę dostępu do systemu.

Projekt ustawy przewiduje wdrożenie rozwiązania umożliwiającego udostępnienie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, we współpracy z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, bezpłatnej usługi zawierającej moduł dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej – eDziennika, dla publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz szkół artystycznych. Usługa ta będzie zapewniona w ramach systemu teleinformatycznego, za którego funkcjonowanie będzie odpowiadać minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. System ten w pełnej funkcjonalności będzie dostępny dla publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz szkół artystycznych od roku szkolnego 2027/2028. W roku szkolnym 2026/2027 planuje się przeprowadzenie pilotażu w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych (jeżeli pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne, w pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej). W tym celu w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe zostaną wprowadzone przepisy stanowiące podstawę prowadzenia eDziennika, określające: 1) ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako podmiot odpowiedzialny za udostępnienie, funkcjonowanie, obsługę projektowanej usługi z możliwością powierzenia zadań dotyczących utworzenia, utrzymania lub rozwoju systemu teleinformatycznego zawierającego usługę eDziennika w całości lub części ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji; 2) ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako administratora danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika; 3) zakres danych, które będą gromadzone i przetwarzane w eDzienniku; 4) zakres danych pozyskiwanych z systemu informacji oświatowej na potrzeby eDziennika; 5) dyrektora szkoły jako administratora danych przetwarzanych w eDzienniku w zakresie określonym w ustawie; 6) możliwość wydania przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz dyrektora szkoły upoważnień do przetwarzania danych osobowych w eDzienniku; 7) sposób nadawania dostępu do usługi; 8) zakres podmiotowy dostępu do eDziennika; 9) terminy przechowywania i przetwarzania danych w eDzienniku; 10) możliwość krzyżowego udostępniania danych z eDziennika uprawnionym użytkownikom w aplikacji mObywatel, tj. między nauczycielem, uczniem i rodzicem, niezbędnych do realizacji procesu kształcenia. Zmiany zostaną wprowadzone również w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, z późn. zm.). W ww. ustawie zostaną wprowadzone przepisy, na podstawie których w systemie informacji oświatowej będą gromadzone i przetwarzane dane w związku z funkcjonowaniem eDziennika. Konieczne będzie także dodanie podstawy prawnej do pozyskiwania określonych danych z systemu informacji oświatowej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji w celu świadczenia usługi eDziennika. W projekcie ustawy zostaną również zawarte regulacje dotyczące integracji szkół z eDziennikiem oraz odnoszące się do pilotażu, którego techniczno-organizacyjne aspekty zostaną uregulowane w rozporządzeniu wydanym na podstawie zmienianej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Planuje się, że przetestowany w czasie pilotażu system zostanie w pełni udostępniony nauczycielom, rodzicom i uczniom od nowego roku szkolnego 2027/2028. Podstawą i warunkiem przeprowadzenia pilotażu będzie wejście w życie ustawy w terminie umożliwiającym podjęcie prac pilotażowych w nowym roku szkolnym 2026/2027. Pilotaż odbędzie się w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych (jeżeli pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne, w pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej). Kuratorzy oświaty, działając w porozumieniu z dyrektorami szkół, zarekomendują do udziału w pilotażu po co najmniej dwie szkoły podstawowe w każdym województwie, a minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, działając w porozumieniu z dyrektorami szkół, zarekomenduje do udziału w pilotażu szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej (o ile pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne), mając na uwadze zróżnicowany poziom rozwoju cyfrowego tych szkół. Ograniczenie liczby szkół w pilotażu jest uzasadnione względami technicznych i organizacyjnymi. Wskazana powyżej liczba szkół w pilotażu pozwoli na miarodajne wyniki i wnioski systemowe. Realizacja pilotażu i przeprowadzone w jego trakcie analizy funkcjonowania eDziennika, posłużą przygotowaniu docelowych rozwiązań technicznych pozwalających na uruchomienie pełnej funkcjonalności systemu teleinformatycznego od roku szkolnego 2027/2028, umożliwiającego korzystanie z eDziennika przez wszystkie zainteresowane publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne. Pilotaż pozwoli także na oszacowanie realnych kosztów dalszego rozwoju i utrzymania systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik. Ze względu na konieczność wykorzystywania na potrzeby eDziennika rzeczywistych danych edukacyjnych, w tym pochodzących z systemu informacji oświatowej oraz uzupełnianych przez dyrektorów szkół, nie jest możliwe przeprowadzenie pilotażowego wdrożenia bez zmian legislacyjnych. Ponadto planowana jest kolejna nowelizacja ustawy, w trakcie trwania pilotażu, uwzględniająca doświadczenia wynikające z przeprowadzanego pilotażu. eDziennik będzie systemem teleinformatycznym bezpłatnym dla użytkownika końcowego, z którego będą mogły korzystać od roku szkolnego 2027/2028 wszystkie chętne publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne. Decyzję o korzystaniu i rezygnacji z eDziennika będzie podejmował – tak jak obecnie w przypadku komercyjnych dzienników elektronicznych – dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Dzięki integralności danych eDziennika z danymi systemu informacji oświatowej oraz uwierzytelnieniu użytkownika do systemu za pomocą środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej (w tym profilu mObywatel), zostanie zapewniona poprawność danych oraz ich bezpieczeństwo. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania będzie administratorem danych pozyskiwanych z systemu informacji oświatowej. Zakres tych danych jest węższy niż dane zgromadzone w systemie informacji oświatowej. Planuje się, że do eDziennika będą pozyskiwane z systemu informacji oświatowej dane identyfikacyjne szkół, placówek oświatowych i ich zespołów znajdujące się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych oraz wybrane dane identyfikacyjne i dane dziedzinowe uczniów i nauczycieli gromadzone w bazie danych systemu informacji oświatowej w związku z uczęszczaniem ucznia do danej szkoły lub placówki oświatowej lub zatrudnieniem nauczyciela w szkole lub placówce oświatowej. Pozostałe dane niepochodzące z systemu informacji oświatowej (np. oceny, nieobecności) będą wprowadzane do eDziennika przez dyrektora szkoły lub osoby, którym dyrektor szkoły nada dostęp (nauczyciele, inni pracownicy szkoły oraz osoby, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tj. osoby niebędące nauczycielami, ale posiadające przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć). Dyrektor szkoły będzie administratorem tych danych. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie będzie miał dostępu do tego zakresu danych. Administratorem systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik, będzie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Na podstawie podpisanego porozumienia, zadanie polegające na utworzeniu, utrzymaniu lub rozwoju systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik, będzie realizował minister właściwy do spraw informatyzacji. Minister właściwy do spraw informatyzacji będzie mógł, stosownie do art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703, z późn. zm.), powierzyć to zadanie instytucji gospodarki budżetowej, wobec której wykonuje funkcje organu założycielskiego. Z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).