Wyższe wynagrodzenia dla nauczycieli początkujących

Celem projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela jest systemowe zagwarantowanie odpowiedniego wzrostu średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515), zwanej dalej „ustawą”, średnie wynagrodzenie nauczycieli stanowi dla: 1) nauczyciela początkującego – 120 %, 2) nauczyciela mianowanego – 144 %, 3) nauczyciela dyplomowanego – 184 % – kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej. Kwota bazowa dla nauczycieli określona w art. 9 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. (Dz. U. poz. 122, z późn. zm.) zagwarantowała wzrost średnich wynagrodzeń wszystkich nauczycieli o 30 %. Ponadto przepisem art. 3 ustawy z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. poz. 123, z późn. zm.) w roku 2024 dodatkowo zwiększono średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących ustalone w sposób określony w art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy o 2,308 %. W wyniku powyższych zmian, w 2024 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących zostało zwiększone o 33 %, zaś nauczycieli mianowanych i dyplomowanych o 30 %. W latach 2025 i 2026, w celu zagwarantowania takiego samego procentowego wzrostu wynagrodzenia nauczycieli początkujących, jak nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, odpowiednio w art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2025 (Dz. U. poz. 1925) i art. 3 ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (Dz. U. poz. 1840) były zawarte przepisy, które dodatkowo zwiększały średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących o 2,308 %. W dniu 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów, w oparciu o dokument pt. „Propozycja średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na rok 2027 oraz informacja o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych na rok 2027”, przyjęła średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w 2027 r. na poziomie 103,0 %. Zgodnie z powyższym, planowana kwota bazowa dla nauczycieli na 2027 r., będzie wyższa niż w 2026 r. o 3 %. Planowana wysokość kwoty bazowej dla nauczycieli generuje wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych od dnia 1 stycznia 2027 r. o 3 %. W przypadku nauczycieli początkujących sam wzrost kwoty bazowej nie przekłada się na zapowiedziany wzrost wynagrodzenia średniego. Określony w ustawie wskaźnik dla nauczycieli początkujących – 120 %, przy wzroście kwoty bazowej dla nauczycieli o 3 %, gwarantuje nauczycielom początkującym wzrost średniego wynagrodzenia w 2027 r. jedynie o 0,68 %. W związku z tym, iż rozwiązania przyjęte w ww. ustawach „okołobudżetowych” miały charakter epizodyczny, tj. obowiązywały tylko w jednym roku, zagwarantowanie nauczycielom początkującym takiego samego procentowego wzrostu wynagrodzeń w 2027 r. jak nauczycielom mianowanym i dyplomowanym, wymaga kolejnej zmiany legislacyjnej. Jednak dalsze coroczne dodatkowe zwiększanie średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących względem wynagrodzenia ustalonego na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy na mocy przepisu szczególnego nie znajduje uzasadnienia. Dlatego też proponuje się systemowe uregulowanie w ustawie kwestii ustalania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących.

W projekcie ustawy proponuje się zmianę art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy polegającą na podwyższeniu wskaźnika kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej, w oparciu o który jest ustalane średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących, ze 120 % do 122,7696 %. Zmiana ta zapewni nauczycielom początkującym stałe rozwiązanie w zakresie ustalania wysokości średniego wynagrodzenia. Obecnie nauczyciele początkujący nie posiadają prawnej gwarancji dodatkowego zwiększenia średniego wynagrodzenia w 2027 r. oraz w kolejnych latach, a bez odpowiedniego zwiększenia tego wskaźnika wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących w 2027 r. byłby niższy niż prognozowany wskaźnik inflacji. Określenie procentowej relacji średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego w stosunku do kwoty bazowej określanej corocznie dla nauczycieli w ustawie budżetowej na poziomie 122,7696 %, zagwarantuje w 2027 r. i w kolejnych latach taki sam procentowy wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących jak nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Średnie wynagrodzenia nauczycieli początkujących ustalone w oparciu o proponowany wskaźnik oraz planowaną na 2027 r. wysokość kwoty bazowej dla nauczycieli, tak jak średnie wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, wzrosną o 3 %.